Property Registration करताना फसवणूक टाळण्यासाठी RERA वर मालमत्तेची पडताळणी कशी करावी? 7 Powerful Tricks जाणून घ्या आणि कोटींच्या प्रॉपर्टी स्कॅमपासून स्वतःचे संरक्षण करा.
Property Registration: बिल्डरचा धक्कादायक झोलझाल! 7 Powerful Tricks वापरून मालमत्ता खरी की खोटी तपासा
Property Registration ही घर किंवा जमीन खरेदी करताना सर्वात महत्त्वाची प्रक्रिया मानली जाते. आयुष्यभराची बचत, कर्ज आणि भविष्यातील सुरक्षिततेचा विचार करून अनेकजण प्रॉपर्टीमध्ये गुंतवणूक करतात. मात्र गेल्या काही वर्षांत रिअल इस्टेट क्षेत्रात वाढलेल्या फसवणुकीच्या घटनांनी सामान्य नागरिकांच्या विश्वासाला मोठा धक्का दिला आहे.
गुरुग्राममधील 32nd अव्हेन्यू प्रकरणाने पुन्हा एकदा हे सिद्ध केले आहे की, कागदपत्रांवर विश्वास ठेवण्यापूर्वी Property Registration ची पडताळणी करणे किती आवश्यक आहे. एका व्यावसायिक इमारतीचा एकाच मजल्याचा हिस्सा तब्बल 250 हून अधिक लोकांना विकल्याचा आरोप करत पोलिसांनी कंपनीचे सीईओ ध्रुव दत्त शर्मा यांना अटक केली. जवळपास 500 कोटी रुपयांच्या या कथित घोटाळ्याने दिल्ली-एनसीआर रिअल इस्टेट मार्केटमध्ये खळबळ उडवली.तज्ज्ञांच्या मते, अशा प्रकारच्या घटना टाळण्यासाठी सरकारी पोर्टल्सचा वापर करून Property Registration तपासणे ही आजच्या काळाची गरज बनली आहे.
Related News
Anjali Damania 2025: पार्थ पवार जमीन खरेदी प्रकरणात अंजली दमानियांचा खळबळजनक खुलासा, शीतल तेजवानींवर थेट आरोप!
Pune Land Scam : मुंढवा जमीन घोटाळ्यात शीतल तेजवाणीचा नवा खुलासा, यंत्रणांची दिशाभूल करण्याची चाल?300 कोटींचा जमीन व्यवहार
घर खरेदीतून ग्राहकांची माघार! मुंबईत व्यवहार घटले, भाव कमी होणार?१14% घट
रिअल इस्टेटमध्ये वाढते घोटाळे; सामान्य नागरिक सर्वाधिक बळी
आज घर खरेदी करणे म्हणजे केवळ व्यवहार नाही, तर आयुष्याचा मोठा निर्णय असतो. लोक बिल्डरवर विश्वास ठेवून फ्लॅट किंवा प्लॉट बुक करतात; परंतु नंतर कळते की तीच मालमत्ता दुसऱ्याला विकली गेली आहे किंवा प्रकल्पाला आवश्यक मंजुरीच नव्हती.
विशेष म्हणजे, बहुतेक लोकांना ऑनलाइन Property Registration तपासण्याची सुविधा उपलब्ध आहे याची माहिती नसते. परिणामी, फसवणूक लक्षात येईपर्यंत उशीर झालेला असतो.
फसवणुकीचे सर्वसाधारण प्रकार:
एकाच मालमत्तेची अनेकांना विक्री
बनावट रजिस्ट्री कागदपत्रे
मंजुरी नसलेले प्रकल्प
बँक कर्ज किंवा वाद असलेली जमीन विकणे
चुकीची मालकी दाखवणे
यामुळे लाखो रुपये गमावण्याची वेळ येते.
Property Registration म्हणजे काय?
Property Registration ही मालमत्ता खरेदी-विक्री प्रक्रियेतील अत्यंत महत्त्वाची आणि कायदेशीर टप्पा मानली जाते. एखादे घर, फ्लॅट, प्लॉट किंवा जमीन खरेदी केल्यानंतर त्या मालमत्तेची नोंद सरकारकडे अधिकृतपणे केली जाते, यालाच Property Registration असे म्हणतात. या प्रक्रियेमुळे मालमत्तेची मालकी विक्रेत्याकडून खरेदीदाराकडे कायदेशीररित्या हस्तांतरित होते. नोंदणी पूर्ण झाल्याशिवाय खरेदीदाराला त्या मालमत्तेवर संपूर्ण कायदेशीर हक्क मिळत नाही.
Property Registration ही केवळ कागदोपत्री प्रक्रिया नसून भविष्यात उद्भवू शकणाऱ्या कायदेशीर वादांपासून संरक्षण देणारी एक सुरक्षा कवच आहे. यामुळे मालकीचा स्पष्ट पुरावा तयार होतो आणि व्यवहार अधिक पारदर्शक बनतो. अनेक वेळा लोक बिल्डर किंवा एजंटच्या शब्दांवर विश्वास ठेवून व्यवहार करतात; परंतु अधिकृत नोंदणीच व्यवहाराला कायदेशीर मान्यता देते.
नोंदणी दस्तऐवजामध्ये काही अत्यावश्यक तपशील समाविष्ट असतात. उदाहरणार्थ, मालमत्तेच्या मूळ मालकाचे नाव, खरेदी-विक्रीची तारीख, व्यवहाराची रक्कम, भरलेली स्टॅम्प ड्युटी, तसेच संबंधित सब-रजिस्ट्रार कार्यालयाची माहिती. हे सर्व तपशील अचूक असल्यासच व्यवहार सुरक्षित मानला जातो. त्यामुळे कागदपत्रांतील माहिती आणि सरकारी नोंदीतील माहिती जुळणे अत्यंत आवश्यक आहे.
Property Registration तपासणे का अत्यावश्यक?
आजच्या काळात रिअल इस्टेट क्षेत्रात फसवणुकीच्या घटना वाढताना दिसत आहेत. त्यामुळे “बिल्डरने दाखवलेली कागदपत्रे खरी आहेत का?” हा प्रश्न प्रत्येक खरेदीदाराने स्वतःला विचारणे गरजेचे आहे. जर पडताळणी न करता व्यवहार केला, तर तुमची आयुष्यभराची बचत धोक्यात येऊ शकते.
Property Registration तपासल्याने सर्वात मोठा फायदा म्हणजे मालकीबाबत कोणतीही शंका राहत नाही. मालमत्ता नेमकी कोणाच्या नावावर आहे, ती विकण्याचा अधिकार विक्रेत्याला आहे का, याची खात्री करता येते. त्याचबरोबर त्या मालमत्तेवर कोणतेही कर्ज, बँकेचा ताबा किंवा न्यायालयीन वाद आहे का, याची माहितीही मिळते.
बनावट व्यवहार टाळण्यासाठी ही प्रक्रिया अत्यंत प्रभावी ठरते. अनेकदा एकाच मालमत्तेची विक्री वेगवेगळ्या लोकांना केली जाते किंवा बनावट कागदपत्रे तयार केली जातात. अधिकृत नोंद तपासल्यास अशा फसवणुकीपासून सहज बचाव करता येतो. शिवाय भविष्यात मालमत्ता विकायची असल्यास स्पष्ट नोंदणीमुळे प्रक्रिया सोपी होते.
तज्ज्ञांच्या मते, “घर खरेदी करण्यापूर्वी सरकारी वेबसाइटवर Property Registration तपासणे म्हणजे आर्थिक विमा घेण्यासारखे आहे.” काही मिनिटांची ही पडताळणी भविष्यातील मोठ्या नुकसानापासून वाचवू शकते.
Property Registration ऑनलाइन कशी तपासाल? (Step-by-Step Guide)
डिजिटल युगामुळे आता मालमत्तेची माहिती मिळवणे अत्यंत सोपे झाले आहे. काही मिनिटांत तुम्ही घरबसल्या नोंदणीची पडताळणी करू शकता.
स्टेप 1: अधिकृत RERA वेबसाइटला भेट द्या
प्रत्येक राज्याचे स्वतंत्र RERA पोर्टल असते. महाराष्ट्रातील खरेदीदारांनी maharera.maharashtra.gov.in या वेबसाइटवर जावे.
स्टेप 2: Project किंवा Registration Search निवडा
वेबसाइटवर “Registration” किंवा “Project Details” असा पर्याय दिसेल. त्यावर क्लिक करा.
स्टेप 3: आवश्यक माहिती भरा
रजिस्ट्री नंबर, प्रकल्पाचे नाव, बिल्डरचे नाव, प्लॉट नंबर किंवा जिल्हा यासारखी माहिती टाका.
स्टेप 4: माहिती सबमिट करा
माहिती भरल्यानंतर काही सेकंदांत संपूर्ण Property Registration रेकॉर्ड स्क्रीनवर दिसेल.
स्टेप 5: कागदपत्रांशी तुलना करा
ऑनलाइन नोंद आणि बिल्डरने दिलेली कागदपत्रे जुळत असतील तर व्यवहार सुरक्षित असल्याची खात्री मिळते.
Record Not Found दिसल्यास धोक्याची घंटा!
जर वेबसाइटवर “No Record Found” किंवा “Invalid Registry” असा संदेश दिसला, तर तो गंभीर इशारा समजावा. अशावेळी व्यवहार पुढे नेण्याऐवजी त्वरित पडताळणी करणे आवश्यक आहे.
यासाठी तुमच्या परिसरातील सब-रजिस्ट्रार कार्यालयात जाऊन नोंदणी पुस्तक तपासा आणि अधिकृत प्रत मिळवा. साधारणपणे 50 ते 200 रुपयांपर्यंत शुल्क लागू शकते; पण ही छोटी रक्कम तुमच्या मोठ्या गुंतवणुकीचे संरक्षण करू शकते.
Encumbrance Certificate – मालमत्तेचा संपूर्ण इतिहास
Property Registration तपासताना एन्कम्ब्रन्स सर्टिफिकेट (EC) घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. या प्रमाणपत्रातून त्या मालमत्तेवर पूर्वी झालेले सर्व व्यवहार समजतात.
यामुळे मालमत्तेवर कर्ज आहे का, कोणतेही न्यायालयीन प्रकरण सुरू आहे का, किंवा ती मालमत्ता वारंवार विकली गेली आहे का, याची स्पष्ट माहिती मिळते. EC नसलेली मालमत्ता खरेदी करणे म्हणजे मोठा धोका पत्करण्यासारखे आहे.
Mutation Review – मालकी खरोखर तुमच्या नावावर येते का?
Mutation म्हणजे महसूल विभागाच्या नोंदीमध्ये मालकाचे नाव बदलणे. Property Registration पूर्ण झाल्यानंतर Mutation झाले नसेल, तर भविष्यात मालकी सिद्ध करताना अडचणी येऊ शकतात. तसेच मालमत्ता विकताना किंवा कर्ज घेताना प्रक्रिया गुंतागुंतीची होऊ शकते.म्हणून नोंदणी पूर्ण झाल्यानंतर Mutation तपासणे ही तितकीच आवश्यक प्रक्रिया आहे.
छोटी पडताळणी, मोठे संरक्षण
घर खरेदी करणे म्हणजे अनेकांचे आयुष्यभराचे स्वप्न असते. मात्र घाईगडबडीत किंवा अपुरी माहिती घेऊन घेतलेला निर्णय मोठ्या आर्थिक संकटात ढकलू शकतो. त्यामुळे प्रत्येक खरेदीदाराने एक साधा नियम लक्षात ठेवावा — “Verify First, Invest Later.”
Property Registration तपासणे ही औपचारिकता नसून आर्थिक सुरक्षिततेची हमी आहे. काही मिनिटांची पडताळणी तुमचे कोटी रुपये वाचवू शकते आणि भविष्यातील तणाव टाळू शकते. योग्य माहिती, अधिकृत नोंदी आणि सावधगिरी यांच्या मदतीनेच सुरक्षित गुंतवणूक शक्य आहे.
