…अशा व्यक्तीला भारतरत्न मिळावा हे मी मानत नाही; प्रकाश आंबेडकरांचं सावरकरांबद्दल मोठं विधान

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या शताब्दी वर्षानिमित्त देशभर विविध कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात येत आहे. मुंबईतील वरळी डोम येथे झालेल्या एका विशेष कार्यक्रमात सरसंघचालक मोहन भागवत यांनी विविध विषयांवर भाष्य केले. यावेळी स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर यांना ‘भारतरत्न’ पुरस्कार का देण्यात आला नाही, असा प्रश्न उपस्थित करण्यात आला. त्यावर उत्तर देताना मोहन भागवत म्हणाले की, “सावरकर हे लाखो-कोट्यवधी हृदयांचे सम्राट आहेत. भारतरत्न देण्याच्या समितीत मी नाही; मात्र त्या समितीतील कोणी भेटले तर नक्की विचारेल.” त्यांच्या या वक्तव्यावर राजकीय वर्तुळात चर्चा रंगली असून, वंचित बहुजन आघाडीचे नेते प्रकाश आंबेडकर यांनी यावर तीव्र प्रतिक्रिया दिली आहे.

प्रकाश आंबेडकर यांनी सावरकरांच्या भूमिकांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत मोठे विधान केले. “सावरकरांवर मी लिहिलेला लेख मोहन भागवत यांनी वाचलेला नसावा,” असे म्हणत त्यांनी सावरकरांच्या दोन भिन्न भूमिका मांडल्या. “एक क्रांतिकारक सावरकर आणि दुसरे ब्रिटिशांना मदत करणारे सावरकर,” असा त्यांचा आरोप होता. अटक होण्यापूर्वी सावरकरांनी स्वातंत्र्यलढ्यात योगदान दिले, हे मान्य आहे; मात्र कारावासातून सुटल्यानंतर त्यांच्या भूमिकेत बदल झाल्याचा दावा आंबेडकरांनी केला.

आंबेडकरांच्या मते, हिंदू महासभेच्या काळात काही ठिकाणी पत्री सरकारच्या कार्यकर्त्यांना पकडून देण्याचे प्रकार घडले. सातारा, सांगली, कोल्हापूर भागात अशी उदाहरणे असल्याचा उल्लेख त्यांनी केला. “अशा व्यक्तीला भारतरत्न द्यावा, हे मी मानत नाही,” असे स्पष्ट शब्दांत त्यांनी सांगितले. त्यांच्या या विधानामुळे सावरकरांच्या वारशाबाबतची जुनी चर्चा पुन्हा एकदा ऐरणीवर आली आहे.

सावरकर हे भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील एक महत्त्वाचे नाव मानले जाते. त्यांच्या क्रांतिकारक कार्यामुळे त्यांना काळ्या पाण्याची शिक्षा भोगावी लागली. दुसरीकडे, त्यांच्या राजकीय विचारसरणीवर आणि पुढील भूमिकांवर नेहमीच मतभेद राहिले आहेत. काही जण त्यांना हिंदुत्व विचारसरणीचे प्रवर्तक मानतात, तर काही त्यांच्या भूमिकांवर टीका करतात. त्यामुळे ‘भारतरत्न’ या सर्वोच्च नागरी सन्मानासाठी त्यांचे नाव पुढे येते तेव्हा राजकीय व सामाजिक स्तरावर मतभेद निर्माण होतात.

दरम्यान, सावरकरांच्या योगदानाबाबत विविध राजकीय पक्षांची भूमिका वेगवेगळी आहे. काही पक्ष त्यांना राष्ट्रभक्त, स्वातंत्र्यसैनिक आणि दूरदृष्टीचे विचारवंत मानतात, तर काही पक्ष त्यांच्या काही कृतींवर प्रश्न उपस्थित करतात आणि त्यांचा इतिहास विश्लेषित करतात. त्यामुळे सावरकरांना भारतरत्न द्यायचे की नाही, हा प्रश्न फक्त सन्मानाचा नसून वैचारिक, ऐतिहासिक आणि राजकीय वादाचा मुद्दा बनला आहे. या चर्चेमुळे समाजात आणि राजकारणात सावरकरांच्या जीवनातील दोन्ही पैलूंचा तुलनात्मक अभ्यास होण्यास देखील impetus मिळाला आहे.

प्रकाश आंबेडकरांच्या विधानामुळे महाराष्ट्राच्या राजकारणात खळबळ उडाली आहे. सावरकरांना भारतरत्न द्यायचे की नाही या वादावर त्यांनी स्पष्ट मत मांडले आहे, ज्यामुळे सावरकर समर्थक आणि इतिहासप्रेमी गटांतून विरोधाची लाट उफाळण्याची शक्यता आहे. त्यांच्या वक्तव्यामुळे राजकीय पक्ष आणि सामाजिक संघटनांमध्ये चर्चेला वेग आला आहे. आगामी काळात या विषयावर अधिक तीव्र राजकीय प्रतिक्रिया उमटण्याची शक्यता आहे, आणि यामुळे राज्यातील राजकीय वातावरणात सावरकरांच्या भूमिकेवर केंद्रित चर्चा पुन्हा सुरू होऊ शकते.

read also:https://ajinkyabharat.com/2026-latur-zp-election-mnss-surprise-victory-bjps-balekilla-phodla/