उन्हाळ्यातील आरोग्यदायी गोड पदार्थ; बेलफळाचा मुरंबा देतो पोटाला थंडावा, जाणून घ्या सोपी रेसिपी आणि फायदे
उन्हाळा सुरू झाला की शरीराला थंडावा देणाऱ्या आणि पचनास मदत करणाऱ्या पदार्थांची गरज वाढते. या दिवसांत बहुतेकांच्या घरी आंब्याचा मुरंबा, पन्हे किंवा इतर गोड पदार्थ बनवले जातात. मात्र, बेलफळापासून बनणारा मुरंबा हा अनेकांसाठी अजूनही नवीन आहे. बेलफळ केवळ धार्मिक दृष्टिकोनातूनच महत्त्वाचे नाही, तर आरोग्यदृष्ट्याही अत्यंत गुणकारी मानले जाते. त्यामुळे उन्हाळ्यात बेलफळाचा मुरंबा हा एक उत्तम आणि आरोग्यदायी पर्याय ठरू शकतो.
बेलफळाला विविध नावांनी ओळखले जाते, जसे की वुड ॲपल, स्टोन ॲपल किंवा गोल्डन ॲपल. आयुर्वेदात या फळाला विशेष महत्त्व दिले गेले आहे. कारण बेलफळात अनेक पोषक तत्त्वे आढळतात, जी शरीराला ऊर्जा देण्याबरोबरच पचनक्रिया सुधारण्यास मदत करतात. विशेषतः उष्णतेमुळे होणाऱ्या पोटाच्या तक्रारींवर बेलफळ अत्यंत उपयुक्त ठरते.
वैज्ञानिक अभ्यासांनुसार, बेलफळामध्ये अल्कलॉइड्स, फ्लेव्होनॉइड्स, फिनोलिक ॲसिड्स, गॅलिक ॲसिड आणि इलाजिक ॲसिड यांसारखे फायटोकेमिकल्स असतात. हे घटक शरीरातील सूज कमी करण्यास, पचन सुधारण्यास आणि यकृताचे कार्य सुधारण्यास मदत करतात. याशिवाय, बेलफळात कॅल्शियम, पोटॅशियम, मॅग्नेशियम, लोह, तांबे आणि झिंक यांसारखी खनिजेही मोठ्या प्रमाणात असतात.
उन्हाळ्यात अनेकांना अतिसार, अपचन, गॅस किंवा अॅसिडिटीसारख्या समस्या जाणवतात. अशा वेळी बेलफळाचा मुरंबा खाणे फायदेशीर ठरते. तो केवळ चविष्ट नसून शरीराला थंडावा देतो आणि पचनक्रिया सुरळीत ठेवतो. मधुमेह असलेल्या व्यक्तींनाही मर्यादित प्रमाणात याचा फायदा होऊ शकतो, मात्र डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
बेलफळाचा मुरंबा बनवण्याची सोपी पद्धत
साहित्य :
- १ किलो पिकलेले बेलफळ
- १ किलो खडीसाखर
- १ लिटर पाणी
- अर्धा चमचा वेलची पूड
कृती :
सर्वप्रथम पिकलेले बेलफळ स्वच्छ धुवून कोरडे करा. बेलफळाची साल खूप कडक असते, त्यामुळे ती फोडण्यासाठी लाटणे किंवा जड वस्तूचा वापर करा. त्यानंतर त्याचे छोटे तुकडे करा. एका भांड्यात पाणी उकळायला ठेवा आणि त्यावर स्टीमर ठेवून बेलफळाचे तुकडे वाफेवर ८ ते १० मिनिटे शिजवा. शिजल्यानंतर त्याचा गर वेगळा काढून घ्या.
यानंतर एका पातेल्यात साखर आणि पाणी एकत्र करून घट्ट पाक तयार करा. पाक तयार झाल्यावर त्यात वेलची पूड घाला आणि मग बेलफळाचा गर टाकून ५ मिनिटे शिजू द्या. त्यानंतर गॅस बंद करून मुरंबा थंड होऊ द्या. तयार झालेला मुरंबा हवाबंद काचेच्या डब्यात साठवून ठेवा.
आरोग्यदायी फायदे
बेलफळाचा मुरंबा नियमित प्रमाणात खाल्ल्यास पचन सुधारते, शरीराला थंडावा मिळतो आणि ऊर्जा टिकून राहते. विशेषतः उन्हाळ्यात होणाऱ्या उष्माघातापासून संरक्षण मिळण्यास मदत होते. तसेच हा मुरंबा रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यासही सहाय्यक ठरतो.
एकंदरीत, बेलफळाचा मुरंबा हा चव आणि आरोग्य यांचा सुंदर संगम आहे. उन्हाळ्यातील आहारात याचा समावेश केल्यास शरीराला आवश्यक पोषण मिळते आणि उष्णतेपासूनही आराम मिळतो.
(डिस्क्लेमर : वरील माहिती सामान्य ज्ञानावर आधारित आहे. कोणताही आहारातील बदल करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.)
