पापमोचनी एकादशी 2026 : ‘या’ दिवशी पाळला जाणार व्रत; जाणून घ्या शुभमुहूर्त, पूजा पद्धत आणि धार्मिक महत्त्व
मुंबई : सनातन धर्मात एकादशी व्रताला अत्यंत पवित्र आणि महत्त्वाचे स्थान आहे. भगवान विष्णूची भक्ती करण्यासाठी आणि जीवनातील पापांपासून मुक्ती मिळवण्यासाठी हे व्रत विशेष मानले जाते. वर्षभरात अनेक एकादशी येतात, परंतु त्यापैकी पापमोचनी एकादशी ही एकादशी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.
धार्मिक मान्यतेनुसार या दिवशी उपवास करून आणि श्रद्धेने भगवान विष्णू यांची पूजा केल्यास सर्व प्रकारच्या पापांपासून मुक्ती मिळते. तसेच जीवनात सुख, समृद्धी आणि शांतता लाभते. त्यामुळे देशभरातील लाखो भक्त या दिवशी व्रत पाळतात.
मार्च महिन्यात येणाऱ्या पापमोचनी एकादशीचे नेमके महत्त्व, व्रताची तारीख, शुभ मुहूर्त, पूजा पद्धत आणि धार्मिक मान्यता याबद्दल जाणून घेऊया.
एकादशीचे धार्मिक महत्त्व
हिंदू धर्मग्रंथांनुसार एकादशी हा दिवस भगवान विष्णूच्या भक्तांसाठी अत्यंत पवित्र मानला जातो. या दिवशी उपवास करून भगवान विष्णूची आराधना केली जाते. प्रत्येक महिन्यात दोन एकादशी येतात. एक कृष्ण पक्षात आणि दुसरी शुक्ल पक्षात. या दोन एकादशींना वेगवेगळे धार्मिक महत्त्व असते.
चैत्र महिन्यातील कृष्ण पक्षातील एकादशीला पापमोचनी एकादशी म्हणतात. या दिवशी केलेले व्रत व्यक्तीच्या आयुष्यातील पापांचा नाश करते, अशी श्रद्धा आहे.
पापमोचनी एकादशी 2026 कधी आहे?
हिंदू पंचांगानुसार 2026 साली पापमोचनी एकादशीची तिथी खालीलप्रमाणे आहे :
एकादशी तिथी सुरू : 14 मार्च 2026 – सकाळी 8:10 वाजता
एकादशी तिथी समाप्त : 15 मार्च 2026 – सकाळी 9:16 वाजता
उदय तिथीनुसार 15 मार्च 2026 रोजी पापमोचनी एकादशीचे व्रत पाळले जाईल.
पारणा (उपवास सोडण्याची वेळ)
एकादशीचे व्रत पूर्ण झाल्यानंतर दुसऱ्या दिवशी पारणा केला जातो.
पारणा वेळ : 16 मार्च 2026 – सकाळी 6:30 ते 8:54 दरम्यान
या कालावधीत भक्त उपवास सोडून अन्न ग्रहण करतात.
पापमोचनी एकादशीची पूजा पद्धत
धार्मिक परंपरेनुसार या दिवशी भगवान विष्णूची विशेष पूजा केली जाते. पूजा करताना खालील विधी पाळले जातात.
1. सकाळी लवकर उठणे
पापमोचनी एकादशीच्या दिवशी सूर्योदयापूर्वी उठावे. त्यानंतर स्नान करून स्वच्छ कपडे परिधान करावेत.
2. सूर्यदेवाची प्रार्थना
स्नानानंतर सूर्यदेव यांना अर्घ्य देऊन प्रार्थना करावी.
3. व्रताचा संकल्प
यानंतर भगवान विष्णूचे ध्यान करून उपवास करण्याचा संकल्प करावा.
4. देव्हाऱ्यात पूजा
घराच्या देव्हाऱ्यात स्वच्छ आसन ठेवून त्यावर भगवान विष्णूंची मूर्ती किंवा फोटो स्थापित करावा.
5. पूजेची सामग्री
पूजा करताना खालील वस्तू अर्पण कराव्यात :
गंगाजल
फुले
फळे
चंदन
हळद
अगरबत्ती
दिवा
नैवेद्य किंवा मिठाई
6. मंत्र जप
पूजेदरम्यान भगवान विष्णूंचे मंत्र जप करणे अत्यंत शुभ मानले जाते.
7. कथा वाचन
पापमोचनी एकादशीची कथा वाचणे किंवा ऐकणेही या व्रताचा महत्त्वाचा भाग आहे.
8. आरती
पूजेच्या शेवटी भगवान विष्णूंची आरती करून पूजा पूर्ण केली जाते.
व्रत करताना काय करावे?
पापमोचनी एकादशीचे व्रत करताना भक्तांनी काही नियम पाळावेत.
दिवसभर भगवान विष्णूचे स्मरण करावे
सात्त्विक आहार घ्यावा किंवा उपवास करावा
राग, वाद आणि नकारात्मक विचार टाळावेत
शक्य असल्यास दानधर्म करावा
पापमोचनी एकादशीचे धार्मिक महत्त्व
पापमोचनी एकादशी या नावामागेच त्याचे महत्त्व स्पष्ट होते. धार्मिक श्रद्धेनुसार या व्रतामुळे व्यक्तीच्या आयुष्यातील जाणूनबुजून किंवा नकळत केलेल्या पापांचा नाश होतो. भगवान विष्णू भक्तांवर कृपा करतात आणि त्यांना सुख, समृद्धी आणि सौभाग्य देतात.
जीवनात मिळतात सकारात्मक परिणाम
धार्मिक ग्रंथांमध्ये असे सांगितले जाते की पापमोचनी एकादशीचे व्रत केल्याने जीवनातील अनेक अडचणी दूर होतात.
या व्रतामुळे :
मानसिक शांतता मिळते
घरात सुख-समृद्धी येते
जीवनात सकारात्मक ऊर्जा निर्माण होते
भक्तांना भगवान विष्णूचे आशीर्वाद मिळतात
मोक्षप्राप्तीची श्रद्धा
हिंदू धर्मात असे मानले जाते की एकादशी व्रताचे पालन केल्याने व्यक्तीला मृत्यूनंतर मोक्ष प्राप्त होऊ शकतो. त्यामुळे अनेक भक्त श्रद्धेने हे व्रत पाळतात.
देशभरात भक्तीचा उत्साह
पापमोचनी एकादशीच्या दिवशी देशभरातील मंदिरे आणि घरांमध्ये विशेष पूजा केली जाते. अनेक ठिकाणी भजन, कीर्तन आणि धार्मिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात. भक्त दिवसभर उपवास करून भगवान विष्णूची आराधना करतात.
पापमोचनी एकादशी हे सनातन धर्मातील अत्यंत महत्त्वाचे व्रत मानले जाते. या दिवशी श्रद्धेने भगवान विष्णूची पूजा केल्यास पापांपासून मुक्ती मिळते आणि जीवनात सुख-समृद्धी प्राप्त होते, अशी धार्मिक मान्यता आहे. 2026 साली 15 मार्च रोजी हे व्रत पाळले जाणार असून भक्तांनी विधीपूर्वक पूजा करून भगवान विष्णूची कृपा प्राप्त करण्यासाठी प्रार्थना करावी.
(डिस्क्लेमर : वरील माहिती उपलब्ध धार्मिक स्रोतांवर आधारित आहे. याच्या तथ्यांबाबत आम्ही कोणताही दावा करत नाही तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही.)
read also:https://ajinkyabharat.com/s-jaishankars-big-statement-on-irans-warlord-indias-1st-reaction/
