T20 वर्ल्ड कपमध्ये पाकिस्तानला क्रीडात्मक आणि आर्थिक झटका

20

IND vs PAK T20 World Cup 2026 : पाकिस्तानने स्वतःच स्वतःचा पाय कुऱ्हाडीवर मारला; भारताविरुद्ध सामना न खेळण्याचा निर्णय किती महागात पडणार?

टी-20 वर्ल्ड कप 2026 सुरू होण्यापूर्वीच क्रिकेटविश्वात मोठा वाद निर्माण झाला आहे. भारत–पाकिस्तान सामना हा केवळ क्रिकेट सामना नसून तो जागतिक क्रिकेटमधील सर्वाधिक प्रेक्षक, कमाई आणि चर्चेचा केंद्रबिंदू मानला जातो. मात्र पाकिस्तानने या स्पर्धेत भारताविरुद्ध खेळण्यास नकार दिल्याने संपूर्ण क्रिकेट अर्थव्यवस्थाच हादरली आहे.

पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड (PCB) आणि पाकिस्तान सरकारने घेतलेल्या या निर्णयामुळे केवळ क्रीडाक्षेत्रातच नव्हे, तर आर्थिक, राजकीय आणि प्रशासकीय पातळीवरही गंभीर परिणाम होणार आहेत. भारताविरुद्ध न खेळण्याचा निर्णय म्हणजे पाकिस्तानने स्वतःच स्वतःचा पाय कुऱ्हाडीवर मारल्यासारखी परिस्थिती असल्याचं क्रीडा विश्लेषक मानतात.

15 फेब्रुवारीचा सामना रद्द; भारताला थेट 2 गुण

टी-२० वर्ल्ड कप 2026 मध्ये भारत आणि पाकिस्तान हे ग्रुप ‘A’ मध्ये आहेत. 15 फेब्रुवारी रोजी कोलंबो येथे भारत–पाकिस्तान सामना नियोजित होता. मात्र पाकिस्तानने या सामन्यासाठी मैदानात न उतरण्याचा निर्णय घेतला आहे.

आयसीसीच्या नियमानुसार, एखादा संघ सामना न खेळल्यास तो फॉरफिट (Forfeit) मानला जातो. त्यामुळे भारताला थेट २ गुण मिळणार आहेत, तर पाकिस्तानला कोणताही गुण मिळणार नाही.

क्वालिफिकेशनच्या शर्यतीत पाकिस्तानला मोठा धक्का

ग्रुप स्टेजमध्ये सुपर-8 मध्ये पोहोचण्यासाठी गुण आणि नेट रनरेट (NRR) अत्यंत महत्त्वाचे ठरतात. भारताविरुद्ध सामना न खेळल्यामुळे पाकिस्तानला केवळ २ गुण गमवावे लागणार नाहीत, तर नेट रनरेटवरही गंभीर परिणाम होऊ शकतो.

क्रिकेट तज्ज्ञांच्या मते,

  • पाकिस्तानने ग्रुपमधील एखादाही सामना हरला,

  • किंवा नेट रनरेट घसरला,
    तर पाकिस्तान ग्रुप स्टेजमध्येच बाहेर पडू शकतो.

भारताविरुद्धचा सामना हा केवळ प्रतिष्ठेचा नसून रणनीतीदृष्ट्याही अत्यंत महत्त्वाचा असतो. तो सोडून देणे म्हणजे स्पर्धेत स्वतःचीच कबर खोदण्यासारखे असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे.

भारत–पाक सामना म्हणजे ‘सुवर्ण अंडी देणारी कोंबडी’

भारत–पाकिस्तान सामना हा क्रिकेटमधील सर्वाधिक कमाई करणारा एकमेव सामना मानला जातो. एका सामन्यातून मिळणारी कमाई अनेक लहान देशांच्या संपूर्ण स्पर्धेइतकी असते.

एकाच सामन्यामुळे होणारे नुकसान :

  •  ब्रॉडकास्टिंग रेव्हेन्यू

  •  स्पॉन्सरशिप

  •  जाहिरात महसूल

  •  तिकीट विक्री

  •  जागतिक प्रेक्षकसंख्या

रिपोर्ट्सनुसार, या एका भारत–पाकिस्तान सामन्यामुळे सुमारे 38 मिलियन डॉलर  म्हणजेच जवळपास 320 कोटी रुपयांचे नुकसान होऊ शकते.

ब्रॉडकास्टर्स PCB विरोधात खटला दाखल करणार?

इतक्या मोठ्या आर्थिक नुकसानीमुळे आंतरराष्ट्रीय ब्रॉडकास्टर्स आणि प्रायोजक प्रचंड नाराज झाले आहेत. सूत्रांच्या माहितीनुसार,  काही ब्रॉडकास्टर्स पाकिस्तानी क्रिकेट बोर्डाविरोधात कायदेशीर कारवाई करण्याचाही विचार करत आहेत.

कारण,

  • मीडिया राइट्स करारात

  • भारत–पाकिस्तान सामन्यांना प्रमुख स्थान दिले जाते

  • आणि त्यावरच मोठ्या प्रमाणात जाहिरात विक्री होते

हा सामना न झाल्यास कराराचे उल्लंघन झाल्याचा दावा केला जाऊ शकतो.

ICC मीडिया राइट्स डीलवरही परिणाम

आयसीसीची 2024 ते 2027 या कालावधीतील मीडिया राइट्स डील
जवळपास 29 हजार कोटी रुपयांची आहे.

यातील

  • 60 ते 70 टक्के उत्पन्न भारतीय बाजारपेठेतून येते.

भारत–पाकिस्तान सामना हा या डीलचा कणा मानला जातो. पाकिस्तानच्या निर्णयामुळे  आयसीसीच्या संपूर्ण आर्थिक गणितावर परिणाम होऊ शकतो.

PCB चा वार्षिक ICC रेव्हेन्यू धोक्यात

पाकिस्तान क्रिकेट बोर्डला आयसीसीकडून दरवर्षी
सुमारे 34.5 मिलियन डॉलर
 म्हणजेच जवळपास 300 कोटी रुपये
रेव्हेन्यू शेअर मिळतो.

आयसीसीच्या नियमांनुसार,

  • संघाने स्पर्धेतील सामना खेळण्यास नकार दिल्यास

  • किंवा राजकीय हस्तक्षेप केल्यास

रेव्हेन्यू शेअर रोखला जाऊ शकतो
 किंवा मोठ्या प्रमाणात कपात केली जाऊ शकते.

PCB ची आर्थिक स्थिती आधीपासूनच डबघाईला आलेली आहे.
हा फटका त्यांच्या अस्तित्वालाच धोक्यात आणणारा ठरू शकतो.

PCB आधीच आर्थिक अडचणीत

पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड सध्या

  • खेळाडूंच्या मानधनात कपात

  • देशांतर्गत स्पर्धांवरील खर्च कमी

  • पीएसएलसाठी निधी उभारणी
    अशा अडचणींना सामोरे जात आहे.

भारताविरुद्ध सामना न खेळल्यामुळे होणारे नुकसान
PCB साठी ‘अंतिम खिळा’ ठरू शकते,
असं क्रीडा अर्थतज्ज्ञ सांगतात.

ICC कडून कठोर कारवाई होणार?

पाकिस्तानच्या या निर्णयानंतर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (ICC) कडून कठोर कारवाई होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.

संभाव्य कारवाया :

 पाकिस्तानवर मोठा आर्थिक दंड
 द्विपक्षीय मालिकांवर निर्बंध
आशिया कपमधून वगळण्याची शक्यता
 पाकिस्तान सुपर लीग (PSL) साठी
परदेशी खेळाडूंना NOC नाकारली जाऊ शकते
 भविष्यातील कोणत्याही
ICC स्पर्धेचे यजमानपद नाकारले जाऊ शकते

PSL वरही होणार परिणाम

पाकिस्तान सुपर लीग (PSL) ही PCB साठी उत्पन्नाचा मोठा स्रोत आहे.
जर आयसीसी किंवा संबंधित बोर्डांनी

  • परदेशी खेळाडूंना NOC देण्यास नकार दिला
    तर PSL ची गुणवत्ता आणि आकर्षण दोन्ही कमी होईल.

याचा थेट परिणाम
 प्रायोजक
 ब्रॉडकास्ट डील
 प्रेक्षकसंख्या
यावर होणार आहे.

राजकारणासाठी क्रिकेटचा बळी?

पाकिस्तान सरकारने घेतलेल्या या निर्णयावर जागतिक पातळीवर टीका होत आहे.क्रीडा क्षेत्रात राजकारण आणल्याने

  • खेळाची प्रतिमा मलीन होते

  • खेळाडूंना मानसिक फटका बसतो

  • आणि चाहत्यांची निराशा होते

क्रिकेट तज्ज्ञ म्हणतात, “क्रिकेट हा संवादाचा मार्ग असतो, तोडफोडीचा नव्हे.”

भारताची भूमिका काय?

भारताने या संपूर्ण प्रकरणात  कोणतीही आक्रमक प्रतिक्रिया दिलेली नाही. आयसीसीचे नियम पाळले जातील, आणि जे निर्णय होतील ते आयसीसी घेईल, अशी संयमित भूमिका बीसीसीआयने घेतली आहे. भारताला फॉरफिटमुळे२ गुण मिळणार असले, तरी चाहत्यांना हा सामना पाहायला न मिळाल्याची निराशा नक्कीच आहे.

 पाकिस्तानचा निर्णय आत्मघातकी?

भारताविरुद्ध न खेळण्याचा निर्णय
 पाकिस्तानसाठी क्रीडात्मक,
आर्थिक,
 आणि प्रतिष्ठेचा
असा तिहेरी फटका देणारा ठरणार आहे.

टी-२० वर्ल्ड कप जिंकण्याचं स्वप्न या एका निर्णयामुळेच धोक्यात आले आहे. इतकंच नव्हे, तर पाकिस्तान क्रिकेटचं भवितव्यही अंधारात जात असल्याची चिन्हं दिसत आहेत. क्रिकेटच्या मैदानावर न उतरता, पाकिस्तानने स्वतःच पराभव स्वीकारला आहे, अशीच भावना सध्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्तुळात व्यक्त केली जात आहे.

read also:https://ajinkyabharat.com/2026-after-ajit-pawar-there-will-be-a-break-in-the-merger-discussion/