गृहकर्जाचा ३० वर्षांचा कालावधी कमी कसा कराल? – ईएमआयपासून लवकर सुटका मिळवण्यासाठी ७ प्रभावी टिप्स
आजच्या काळात स्वतःचे घर असणे हे प्रत्येकाचे स्वप्न बनले आहे. मात्र घर खरेदी करताना घेतलेले गृहकर्ज अनेक वर्षे आर्थिक जबाबदारी वाढवते. बहुतांश लोक २० ते ३० वर्षांच्या कालावधीसाठी गृहकर्ज घेतात. दीर्घकालीन कर्जामुळे मानसिक आणि आर्थिक ताण वाढण्याची शक्यता असते. त्यामुळे कर्जाचे योग्य नियोजन करणे अत्यंत आवश्यक आहे. Reserve Bank of India च्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार कर्ज व्यवस्थापनासाठी आर्थिक शिस्त आणि योग्य गणित महत्त्वाचे आहे.
दीर्घ गृहकर्जाचा भार कमी करण्यासाठी नियोजन का आवश्यक?
गृहकर्ज घेतल्यानंतर दर महिन्याला ईएमआय भरणे ही नियमित प्रक्रिया बनते. मात्र अनेक वर्षे चालणारा कर्जाचा कालावधी भविष्यात आर्थिक नियोजनावर परिणाम करू शकतो. व्याजाचा मोठा हिस्सा कर्जाच्या सुरुवातीच्या वर्षांमध्ये भरावा लागतो. त्यामुळे मुद्दल कमी करण्यावर लक्ष केंद्रित करणे फायदेशीर ठरते.
तज्ज्ञांच्या मते, स्मार्ट आर्थिक निर्णय घेतल्यास लाखो रुपयांचे व्याज वाचवता येऊ शकते. कर्ज लवकर फेडण्यासाठी शिस्तबद्ध बचत, अतिरिक्त पेमेंट आणि खर्च नियंत्रण आवश्यक आहे.
१. आंशिक प्रीपेमेंट करा – सर्वात प्रभावी उपाय
गृहकर्ज लवकर संपवण्यासाठी आंशिक प्रीपेमेंट हा सर्वात प्रभावी मार्ग मानला जातो. बोनस, अतिरिक्त बचत किंवा इतर उत्पन्नातून वर्षातून एक किंवा दोन वेळा कर्जाच्या मुद्दलाचा काही भाग बँकेत जमा करावा.
बहुतेक फ्लोटिंग व्याजदराच्या गृहकर्जांवर प्रीपेमेंट शुल्क आकारले जात नाही. त्यामुळे मुद्दल कमी होते आणि एकूण व्याजाची रक्कमही कमी होते. कर्जाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात प्रीपेमेंट केल्यास जास्त फायदा होतो.
२. ईएमआय रक्कम थोडी वाढवा
जर तुमचा पगार दरवर्षी वाढत असेल तर ईएमआयमध्ये ५ ते १० टक्के वाढ करण्याचा विचार करा. ईएमआयमध्ये लहान वाढ केली तरी कर्जाचा कालावधी मोठ्या प्रमाणात कमी होऊ शकतो.
उदाहरणार्थ, दर महिन्याला थोडी जास्त रक्कम भरल्यास ३० वर्षांचे कर्ज २० ते २५ वर्षांपर्यंत कमी होण्याची शक्यता असते. यामुळे व्याजावर होणारा खर्च मोठ्या प्रमाणात कमी होतो.
३. बॅलन्स ट्रान्सफरचा पर्याय तपासा
जर दुसरी बँक कमी व्याजदर देत असेल तर कर्ज बॅलन्स ट्रान्सफरचा विचार करता येतो. मात्र हा निर्णय घेण्यापूर्वी प्रक्रिया शुल्क, कायदेशीर शुल्क आणि इतर खर्च लक्षात घ्यावा.
काही वेळा कमी व्याजदर असला तरी एकूण खर्च जास्त होऊ शकतो. त्यामुळे पूर्ण गणित मांडूनच निर्णय घ्यावा.
४. कर्जाचा कालावधी कमी करण्याचा विचार करा
दीर्घ कालावधीचे कर्ज घेतल्यास एकूण व्याज जास्त भरावे लागते. जर उत्पन्न स्थिर असेल तर कर्जाचा कालावधी कमी करण्याचा प्रयत्न करावा.
उत्पन्न वाढल्यास कर्ज पुनर्रचना करून कालावधी कमी करता येतो. मात्र हा निर्णय आर्थिक परिस्थिती पाहूनच घ्यावा.
५. १३ वा ईएमआय भरण्याची सवय लावा
दरवर्षी एक अतिरिक्त ईएमआय भरणे अत्यंत फायदेशीर मानले जाते. सामान्यतः वर्षात १२ ईएमआय भरले जातात. मात्र जर तुम्ही १३ वा ईएमआय भरलात तर कर्जाचा कालावधी २ ते ३ वर्षांनी कमी होऊ शकतो.
ही छोटी सवय दीर्घकालीन आर्थिक फायद्यासाठी महत्त्वाची ठरते.
६. बजेट नियोजन आणि खर्च नियंत्रण
मासिक बजेट तयार करून अनावश्यक खर्च कमी करणे गरजेचे आहे. बचतीची रक्कम थेट कर्ज प्रीपेमेंटसाठी वापरावी. ऑनलाइन खरेदी, अनावश्यक प्रवास किंवा इतर खर्चावर नियंत्रण ठेवल्यास बचत वाढू शकते.
आर्थिक शिस्त कर्जमुक्त होण्यासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावते.
७. आपत्कालीन निधी तयार करा
संपूर्ण बचत कर्ज फेडण्यासाठी वापरणे योग्य नाही. किमान सहा महिन्यांच्या खर्चाइतकी रक्कम आपत्कालीन निधी म्हणून बाजूला ठेवावी.
अचानक नोकरी जाणे, वैद्यकीय खर्च किंवा इतर आपत्कालीन परिस्थितीत हा निधी उपयोगी पडतो.
गृहकर्ज आणि व्याज बचत
गृहकर्जाचा कालावधी कमी केल्यास व्याजावर मोठी बचत होऊ शकते. सुरुवातीच्या वर्षांमध्ये मुद्दल कमी करण्यावर लक्ष दिल्यास फायदा अधिक होतो. आर्थिक सल्लागारांच्या मते, दीर्घकालीन कर्ज नियोजन करताना भविष्याचा विचार करणे आवश्यक आहे.
आधुनिक जीवनशैली आणि कर्ज व्यवस्थापन
सध्या अनेक लोक गृहकर्ज घेताना भविष्यातील उत्पन्न वाढीचा अंदाज बांधतात. मात्र उत्पन्न वाढेलच याची खात्री नसल्यामुळे खर्च नियंत्रण महत्त्वाचे ठरते. नियमित बचत आणि स्मार्ट आर्थिक निर्णय घेतल्यास कर्जाचा भार कमी करता येतो.
तज्ज्ञांचा सल्ला का महत्त्वाचा?
कर्ज व्यवस्थापन करताना स्वतः निर्णय घेण्यापेक्षा आर्थिक सल्लागारांचा सल्ला घेणे अधिक सुरक्षित मानले जाते. विशेषतः मोठ्या कर्जासाठी योग्य नियोजन आवश्यक असते.
गृहकर्ज हा अनेक कुटुंबांच्या जीवनातील महत्त्वाचा आर्थिक भाग आहे. योग्य नियोजन, अतिरिक्त पेमेंट, बजेट नियंत्रण आणि आर्थिक शिस्त यामुळे कर्जाचा कालावधी कमी करता येतो. ३० वर्षांचे कर्ज देखील स्मार्ट पद्धतीने २० वर्षांपेक्षा कमी कालावधीत पूर्ण करणे शक्य आहे. लहान आर्थिक सवयी भविष्यात मोठा फायदा देऊ शकतात.
