Mumbai : मुंबईत हुंडा छळाच्या तक्रारी वाढल्या; 5.7% वाढ, मात्र हुंडाबळी आणि आत्महत्यांमध्ये मोठी घट

Mumbai

Mumbai : मुंबईत हुंडा छळाच्या तक्रारींमध्ये 5.7 टक्क्यांनी वाढ; मात्र हुंडाबळी आणि आत्महत्यांमध्ये मोठी घट

Mumbai : मुंबईत विवाहित महिलांच्या हुंड्यासाठी होणाऱ्या मानसिक आणि शारीरिक छळाच्या प्रकरणांमध्ये यंदाच्या पहिल्या सहामाहीत वाढ झाल्याचे समोर आले आहे. मुंबई पोलिसांच्या 30 जून 2026 पर्यंतच्या आकडेवारीनुसार, जानेवारी ते जून या सहा महिन्यांत हुंडा छळाचे 260 गुन्हे नोंदवण्यात आले आहेत. गेल्या वर्षी याच कालावधीत 246 प्रकरणे दाखल झाली होती. त्यामुळे यंदा हुंडा छळाच्या गुन्ह्यांमध्ये 14 प्रकरणांची वाढ झाली असून, ही वाढ सुमारे 5.7 टक्के आहे.

मात्र, या आकडेवारीत एक महत्त्वाची दिलासादायक बाबही समोर आली आहे. हुंडा छळाच्या तक्रारी वाढल्या असल्या तरी त्यातून होणाऱ्या गंभीर स्वरूपाच्या गुन्ह्यांमध्ये घट झाली आहे. हुंडा छळाला कंटाळून महिलांनी आत्महत्या करण्याच्या घटना गेल्या वर्षीच्या तुलनेत कमी झाल्या आहेत. तसेच हुंडाबळीच्या प्रकरणांमध्येही मोठी घट नोंदवण्यात आली आहे.

हुंडा छळाचे 260 गुन्हे दाखल

Mumbai  पोलिसांच्या आकडेवारीनुसार, 2025 च्या पहिल्या सहामाहीत हुंड्यासाठी विवाहित महिलांचा छळ केल्याची 246 प्रकरणे नोंदवण्यात आली होती. 2026 मध्ये हा आकडा 260 वर पोहोचला आहे. म्हणजेच मागील वर्षाच्या तुलनेत 14 अधिक प्रकरणांची नोंद झाली आहे.

Related News

हुंड्यासाठी होणारा छळ केवळ शारीरिक अत्याचारापुरता मर्यादित नसून मानसिक त्रास, पैशांची मागणी, वस्तू किंवा मालमत्तेसाठी दबाव, धमकी आणि सततचा कौटुंबिक त्रास अशा विविध स्वरूपात होऊ शकतो. त्यामुळे वाढलेल्या तक्रारींकडे केवळ गुन्ह्यांची संख्या वाढली म्हणून न पाहता महिलांमध्ये तक्रार नोंदवण्याबाबत वाढलेली जागरूकताही त्यामागे असू शकते, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.

हुंडाबळीच्या घटनांमध्ये मोठी घट

हुंडा छळाशी संबंधित सर्वात गंभीर गुन्ह्यांमध्ये हुंडाबळीचा समावेश होतो. Mumbai गेल्या वर्षीच्या पहिल्या सहामाहीत हुंडाबळीची तीन प्रकरणे नोंदवण्यात आली होती. यंदा हा आकडा एका प्रकरणावर आला आहे.

म्हणजेच हुंड्यासाठी महिलांच्या मृत्यूच्या प्रकरणांमध्ये लक्षणीय घट झाली आहे. तसेच हुंडा छळाला कंटाळून आत्महत्या करण्याच्या घटनांमध्येही घट झाली आहे. गेल्या वर्षी अशा पाच घटना नोंदल्या गेल्या होत्या, तर यंदा तीन प्रकरणे समोर आली आहेत.

हुंडा छळाच्या तक्रारी वाढत असताना गंभीर परिणाम असलेल्या घटनांमध्ये झालेली घट ही पोलिसांच्या हस्तक्षेपाच्या दृष्टीने महत्त्वाची मानली जात आहे.

हुंड्याव्यतिरिक्त कौटुंबिक छळही कमी

विवाहित महिलांशी संबंधित केवळ हुंडा छळाच्या प्रकरणांमध्येच नव्हे, तर हुंड्याशी संबंध नसलेल्या इतर कौटुंबिक छळाच्या घटनांमध्येही घट नोंदवण्यात आली आहे.

2025 च्या पहिल्या सहामाहीत अशा प्रकारच्या 253 प्रकरणांची नोंद झाली होती. यंदा हा आकडा 227 वर आला आहे. म्हणजेच अशा गुन्ह्यांमध्ये 26 प्रकरणांची घट झाली आहे.

यामध्ये पती किंवा सासरच्या मंडळींकडून होणारा मानसिक आणि शारीरिक त्रास, कौटुंबिक वाद तसेच इतर वैयक्तिक कारणांमुळे महिलांवर होणाऱ्या अत्याचारांचा समावेश होतो.

महिलांविरोधातील इतर गुन्ह्यांमध्येही घट

Mumbai पोलिसांच्या 30 जून 2026 पर्यंतच्या आकडेवारीचे विश्लेषण केले असता महिलांविरोधातील काही गंभीर गुन्ह्यांमध्येही घट झाल्याचे दिसून येते.

बलात्काराच्या प्रकरणांचा विचार केला तर गेल्या वर्षीच्या पहिल्या सहामाहीतील 476 प्रकरणांच्या तुलनेत यंदा 456 गुन्हे नोंदवण्यात आले आहेत. यातील 441 प्रकरणांचा तपास पूर्ण करून त्यांचा छडा लावण्यात पोलिसांना यश आल्याचे आकडेवारीतून समोर आले आहे.

महिलांचा विनयभंग करण्याच्या घटनांमध्येही घट झाली आहे. मागील वर्षी 1,294 प्रकरणे नोंदवण्यात आली होती, तर यंदा हा आकडा 1,141 वर आला आहे.

महिला आणि मुलींच्या अपहरणाच्या प्रकरणांमध्येही घट झाली आहे. गेल्या वर्षी 720 गुन्हे नोंदवले गेले होते. यंदा हा आकडा 669 वर आला आहे.

लग्नाचे आमिष दाखवून लैंगिक शोषणाच्या गुन्ह्यांत वाढ

महिलांविरोधातील बहुतांश गुन्ह्यांमध्ये घट होत असताना एका प्रकारच्या गुन्ह्यात मात्र लक्षणीय वाढ झाल्याचे दिसून आले आहे. लग्नाचे खोटे आश्वासन देऊन लैंगिक शोषण केल्याच्या प्रकरणांमध्ये मोठी वाढ झाली आहे.

2025 मध्ये अशा प्रकारचे 126 गुन्हे नोंदवण्यात आले होते. यंदा ही संख्या 179 वर पोहोचली आहे. म्हणजेच एका वर्षात 53 प्रकरणांची वाढ झाली आहे. त्यामुळे या प्रकारच्या गुन्ह्यांकडेही पोलिसांसमोरचे महत्त्वाचे आव्हान म्हणून पाहिले जात आहे.

तक्रारी वाढल्या म्हणजे अत्याचारही वाढले का?

हुंडा छळाच्या प्रकरणांमध्ये 5.7 टक्क्यांची वाढ झाल्यामुळे प्रत्यक्षात महिलांवरील अत्याचार वाढले आहेत का, असा प्रश्न उपस्थित होतो. मात्र, तज्ज्ञ आणि पोलिस अधिकाऱ्यांच्या मते, वाढलेल्या आकडेवारीमागे महिलांमध्ये निर्माण झालेली कायदेशीर जागरूकताही महत्त्वाची भूमिका बजावत असू शकते.

महिलांना आपल्या अधिकारांची माहिती मिळत असल्याने त्या पूर्वीपेक्षा अधिक सहजपणे पोलिसांकडे तक्रार दाखल करत आहेत. त्यामुळे आधी कुटुंबातील दबाव, सामाजिक भीती किंवा प्रतिष्ठेच्या कारणामुळे नोंद न झालेली काही प्रकरणे आता पोलिसांच्या नोंदीत येत असण्याची शक्यता आहे.

महिला मदत कक्षांचा महत्त्वाचा वाटा

Mumbai पोलिसांकडून महिलांसाठी उपलब्ध करून देण्यात आलेल्या महिला मदत कक्षांमुळे पीडित महिलांना तक्रार नोंदवण्यासाठी आधार मिळत आहे. कौटुंबिक छळ, हुंड्याची मागणी किंवा मानसिक त्रासाला सामोरे जाणाऱ्या महिलांना पोलिसांकडे जाण्यासाठी सुरक्षित वातावरण उपलब्ध करून देणे महत्त्वाचे ठरत आहे.

हुंडा छळाच्या तक्रारी वाढणे हे एका अर्थाने महिलांनी अन्यायाविरोधात आवाज उठवण्यास सुरुवात केल्याचेही संकेत मानले जाऊ शकतात. मात्र, अशा तक्रारींचे गांभीर्याने परीक्षण करून पीडित महिलांना आवश्यक संरक्षण आणि कायदेशीर मदत मिळणे तितकेच महत्त्वाचे आहे.

गंभीर गुन्ह्यांमध्ये घट, पण आव्हान कायम

Mumbai तील 2026 च्या पहिल्या सहामाहीतील आकडेवारी एक मिश्र चित्र दाखवते. एका बाजूला हुंडा छळाच्या तक्रारी 246 वरून 260 वर गेल्या आहेत, तर दुसऱ्या बाजूला हुंडाबळी, हुंडा छळाशी संबंधित आत्महत्या आणि इतर कौटुंबिक छळाच्या घटनांमध्ये घट झाली आहे.

त्याचवेळी बलात्कार, विनयभंग आणि अपहरणासारख्या काही गुन्ह्यांमध्येही घट झाली असली तरी लग्नाचे खोटे आश्वासन देऊन लैंगिक शोषणाच्या प्रकरणांमध्ये झालेली वाढ चिंताजनक आहे.

या आकडेवारीतून महिलांवरील अत्याचार रोखण्यासाठी पोलिस यंत्रणा, महिला मदत कक्ष आणि कायदेशीर जनजागृती यांची भूमिका महत्त्वाची असल्याचे स्पष्ट होते. तक्रारी वेळेवर नोंदवणे, पीडित महिलांना संरक्षण देणे आणि गुन्ह्यांचा वेगाने तपास करणे यामुळे गंभीर घटनांना आळा घालण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे हुंडा छळाच्या तक्रारी वाढल्या असल्या तरी त्याचे रूपांतर गंभीर गुन्ह्यांमध्ये होऊ नये, यासाठी प्रतिबंधात्मक उपाययोजनांवर अधिक भर देणे आवश्यक आहे.

 

 

Read Also :  https://ajinkyabharat.com/devendra-fadnavis-3/

Related News