Milk Cream Storage चा Powerful उपाय : फ्रीजर पद्धत
घरगुती स्वयंपाकघरात दुधावर साचणारी साय म्हणजेच क्रीम (Milk Cream / Malai) हा अत्यंत मौल्यवान घटक मानला जातो. साजूक तूप बनवणे असो किंवा भाजी, आमटी, मिठाई यांना खास चव देणे असो, सायचा वापर मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. मात्र, अनेक घरांमध्ये साय लवकर खराब होण्याची तक्रार नेहमी ऐकायला मिळते. यामागचे मुख्य कारण म्हणजे Milk Cream Storage ची चुकीची पद्धत.
तज्ञांच्या मते, साय दीर्घकाळ ताजी ठेवायची असेल तर रेफ्रिजरेटरपेक्षा फ्रीजर पद्धत हा सर्वात Powerful आणि सुरक्षित उपाय आहे. योग्य पद्धतीने फ्रीजरमध्ये ठेवलेली क्रीम तब्बल 15 ते 30 दिवस सहज टिकू शकते. विशेष म्हणजे, काही घरांमध्ये महिनाभर साठवलेली साय वापरूनही उत्कृष्ट दर्जाचे साजूक तूप तयार केले जाते, ज्याला आंबटपणा किंवा दुर्गंधी अजिबात येत नाही.
फ्रीजरमध्ये तापमान अत्यंत कमी आणि स्थिर असल्यामुळे क्रीममधील जंतूंची वाढ जवळजवळ थांबते. त्यामुळे क्रीम आंबट होण्याचा धोका कमी होतो. याच कारणामुळे फ्रीजर पद्धत Milk Cream Storage साठी सर्वाधिक प्रभावी मानली जाते.
फ्रीजर पद्धतीचे प्रमुख फायदे
फ्रीजरमध्ये साठवलेली क्रीम अनेक प्रकारे फायदेशीर ठरते. सर्वात महत्त्वाचा फायदा म्हणजे क्रीमला आंबट वास येत नाही. रेफ्रिजरेटरमध्ये ठेवलेली साय आजूबाजूच्या पदार्थांचा वास पटकन शोषून घेते, मात्र फ्रीजरमध्ये ही समस्या जाणवत नाही. याशिवाय, क्रीमचा रंग आणि नैसर्गिक चव दीर्घकाळ टिकून राहते.
तूप बनवण्यासाठी ही क्रीम अत्यंत योग्य ठरते. आंबटपणा नसल्यामुळे तयार होणारे तूप जास्त काळ टिकते आणि त्याची चवही उत्कृष्ट राहते. शिवाय, योग्य साठवणुकीमुळे अन्नविषबाधेचा धोका लक्षणीयरीत्या कमी होतो, जे आरोग्याच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
Milk Cream Storage करताना ‘ही’ मोठी चूक टाळा
साय गोळा करताना अनेक घरांमध्ये एक मोठी चूक केली जाते. अनेकजण उकळत असलेल्या किंवा गरम दुधावरची साय लगेच काढतात. तज्ञांच्या मते, ही साय खराब होण्यामागची सर्वात मोठी चूक आहे.
गरम दुधावरची साय काढल्यास त्यामध्ये ओलावा जास्त प्रमाणात राहतो. हा ओलावा पुढे जाऊन बुरशी, जंतू आणि आंबटपणा वाढण्यास कारणीभूत ठरतो. त्यामुळे Milk Cream Storage करताना साय काढण्याची योग्य वेळ आणि पद्धत अत्यंत महत्त्वाची आहे.
साय काढण्याची योग्य पद्धत
दूध नेहमी पूर्णपणे उकळलेले असावे. उकळल्यानंतर दूध नैसर्गिकरित्या पूर्ण थंड होऊ द्यावे. दूध थंड झाल्यावरच त्यावर साचलेली साय सावधपणे काढावी. या पद्धतीने काढलेली साय कोरडी, घट्ट आणि टिकाऊ राहते. यामुळे क्रीममध्ये ओलावा राहत नाही आणि ती दीर्घकाळ सुरक्षित राहू शकते.
Milk Cream Storage साठी योग्य भांडे का महत्त्वाचे आहे?
साय साठवण्यासाठी वापरले जाणारे भांडे हा देखील एक अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे. अनेक वेळा साय योग्य पद्धतीने काढूनही ती लवकर खराब होते, कारण भांडे योग्य नसते.
योग्य भांडी कोणती?
Milk Cream Storage साठी काच (Glass) किंवा स्टील (Steel) ची भांडी सर्वोत्तम मानली जातात. ही भांडी वास शोषून घेत नाहीत आणि स्वच्छ ठेवणे सोपे असते.
कोणती भांडी टाळावीत?
प्लास्टिकचे डबे शक्यतो टाळावेत, कारण त्यामध्ये वास धरून राहतो. तसेच, ओलसर किंवा नीट स्वच्छ न केलेले डबे वापरल्यास बुरशी येण्याचा धोका वाढतो. क्रीम ठेवण्यापूर्वी डबा पूर्णपणे स्वच्छ, कोरडा आणि हवाबंद असणे अत्यावश्यक आहे.
Milk Cream Storage : रोजची साय कशी गोळा करावी?
दररोज जमणारी साय थेट मोठ्या डब्यात टाकणे योग्य नाही. असे केल्यास जुनी क्रीम वारंवार बाहेर येते आणि पुन्हा फ्रीजरमध्ये जाते. यामुळे तापमानात बदल होतो आणि क्रीम खराब होण्याची शक्यता वाढते.
तज्ञांच्या सल्ल्यानुसार, रोजची साय लहान डब्यात साठवावी. आठवड्यातून एकदा किंवा ठराविक अंतराने ही साय मोठ्या फ्रीजर बॉक्समध्ये हलवावी. या पद्धतीमुळे क्रीम जास्त काळ ताजी राहते आणि तिची गुणवत्ता टिकून राहते.
Milk Cream Storage मध्ये स्वच्छतेचे अनन्यसाधारण महत्त्व
साय काढताना वापरण्यात येणारा चमचा किंवा पळी पूर्णपणे स्वच्छ, कोरडी आणि गंजरहित असावी. ओलसर चमचा वापरल्यास जंतू वाढण्याचा धोका वाढतो, ज्यामुळे क्रीम लवकर खराब होऊ शकते. स्वच्छता ही Milk Cream Storage मधील सर्वात महत्त्वाची सवय मानली जाते.
Milk Cream Storage : क्रीम खराब झाल्याची लक्षणे ओळखा
योग्य काळजी न घेतल्यास क्रीम खराब झाल्याची काही स्पष्ट चिन्हे दिसून येतात. क्रीममधून आंबट किंवा कुजलेला वास येणे, रंग पिवळसर किंवा हिरवट होणे, वर बुरशी दिसणे किंवा क्रीम अतिशय चिकट व सडलेली वाटणे, ही सर्व लक्षणे धोक्याची घंटा समजावी. अशा स्थितीत ती क्रीम वापरणे टाळावे, कारण ती आरोग्यासाठी हानिकारक ठरू शकते.
Milk Cream Storage आणि साजूक तूप : एक परफेक्ट जोड
फ्रीजरमध्ये साठवलेली क्रीम तूप बनवण्यासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरते. ही क्रीम आंबट नसल्यामुळे तयार होणारे तूप जास्त काळ टिकते, चव उत्कृष्ट राहते आणि वास येत नाही. ग्रामीण भागात आजही अनेक कुटुंबे फ्रीजर पद्धतीचा वापर करून वर्षानुवर्षे साजूक तूप बनवत आहेत.
Milk Cream Storage : तज्ञांचा स्पष्ट सल्ला
अन्नतज्ञ स्पष्टपणे सांगतात की, “रेफ्रिजरेटर नव्हे, फ्रीजर हा क्रीम साठवण्यासाठी सर्वोत्तम पर्याय आहे. स्वच्छता, योग्य वेळ आणि योग्य भांडे यांचा अवलंब केला, तर साय कधीच खराब होत नाही.”योग्य Milk Cream Storage ही केवळ स्वयंपाकघरातील सवय नसून अन्नाची बचत, आरोग्याची सुरक्षा आणि पारंपरिक चवीचे जतन करणारी एक स्मार्ट पद्धत आहे.