OBC-विरुद्ध मराठा संघर्ष: “जातीय अंताचे क्रांतीकारी पर्व” ग्रंथाचे मुंबईत प्रकाशन ग्रंथाचे संक्षिप्त परिचय
“OBC विरुद्ध मराठा संघर्ष: जातीअंताचे क्रांतीकारी पर्व” हा ग्रंथ महाराष्ट्रातील OBC आणि मराठा समुदायातील जातीय संघर्षावर केंद्रित आहे. हा ग्रंथ समाजशास्त्रज्ञ व लेखक सुनिल खोब्रागडे व प्रा. श्रावण देवरे यांनी लिहिला आहे. ग्रंथाचे मुख्य उद्दीष्ट ओबीसी आरक्षणाच्या पार्श्वभूमीवर निर्माण झालेल्या सामाजिक-सांस्कृतिक संघर्षाचे विश्लेषण करणे आहे.
ग्रंथ प्रकाशन समारंभ 27 डिसेंबर रोजी संध्याकाळी 4 वाजता मुंबई मराठी पत्रकार संघाच्या लोकमान्य सभागृहात होणार आहे. या समारंभात मुंबई उच्च न्यायालयाचे माजी न्यायमूर्ती आणि राज्य मागास आयोगाचे माजी अध्यक्ष आनंद निरगुडे प्रमुख पाहुणे राहणार आहेत. तसेच, एड. प्रदीप ढोबळे, लता प्र.म., कल्याण दळे, राम वाडीभस्मे आणि एड. अरविंद निरगुडे यांच्यासारखे मान्यवर उपस्थित राहणार आहेत.
सामाजिक-राजकीय पार्श्वभूमी
मंडल आयोगाने OBC साठी आरक्षणाची शिफारस केली होती, ज्याचा उद्देश OBC जातींचा सामाजिक आणि आर्थिक विकास करणे हा आहे. परंतु काही उच्च जातींच्या सत्ताधारकांकडून या आरक्षणाचा विरोध करण्यात आला आहे, कारण ओबीसींचा विकास त्यांच्या सत्तेच्या हिताला धोकादायक ठरू शकतो असा भास झाला आहे.
Related News
2026: Ladki Bahin Yojna : ई-केवायसी चुकांमुळे हफ्ता बंद झाला? जाणून घ्या पुन्हा कसा मिळेल लाभ!
वाशिम जिल्ह्यात ‘मुख्यमंत्री लाडकी बहीण’ योजनेच्या लाभापासून वंचित झालेल्या महिलांची जोरदार निदर्शने
1 मोठा धक्का! Govind पानसरे हत्याकांडातील मुख्य आरोपी समीर गायकवाड याचा मृत्यू
पँथर नामदेव ढसाळ यांना यवतमाळात अभिवादन , संविधान चौकात स्मृतिदिन कार्यक्रम संपन्न
₹3000 under the Ladki Bahin Scheme : 5 महत्वाच्या गोष्टी जे प्रत्येक महिलेला माहित असाव्यात!
2026 Nana Patole vs Swami Rambhadaracharya: राहुल गांधी आणि श्रीराम यांच्यावरून उठला वाद
शेतकऱ्याची किडनी विकल्याची धक्कादायक घटना, सरकार आणि प्रशासनाला सवाल
महापालिका आणि जिल्हा परिषदेच्या निवडणुकांच्या तारखा आज जाहीर होणार ?
लाडकी बहीण योजनेत फेरबदलामुळे लाभार्थ्यांना अचूकता आणि पारदर्शकता मिळणार
Supreme Court : आईच्या जातीच्या आधारावर मुलीला दिलं SC प्रमाणपत्र; ऐतिहासिक निर्णय
दादर मेट्रो स्थानकाचे नामकरण ‘चैत्यभूमी’साठी नरेंद्र जाधव यांची मागणी
लोहारी खुर्दमध्ये महापरिनिर्वाण दिन साजरा
ग्रंथात म्हटले आहे की, OBC आरक्षण नष्ट करण्यासाठी उच्च जातीकडून विविध गैरवापर व धोरणे राबवली जात आहेत, ज्यातून समाजात जातीय संघर्ष निर्माण झाला आहे. हा संघर्ष केवळ स्थानिक पातळीवर नाही, तर संविधान आणि लोकशाहीच्या मूलभूत तत्त्वांवर प्रश्न उपस्थित करतो.
गुजरात आरक्षण (GR) व त्याचा विरोध
ग्रंथात महाराष्ट्र सरकारच्या 2 सप्टेंबर 2025 रोजी जारी केलेल्या जीआरचा विशेष उल्लेख आहे, ज्यामध्ये मराठा जातीनुसार सरसकट कुणबीकरण करण्याची परवानगी देण्यात आली. लेखकांचे मत आहे की, भारतात जातव्यवस्था जिवंत असताना कोणालाही जात बदलण्याची परवानगी नाही.
ग्रंथामध्ये स्पष्ट केले आहे की, जात नष्ट होऊ शकते, पण जात बदलता येत नाही. आरक्षणासाठी जात बदलणे म्हणजे बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या आरक्षण तत्त्वाचा प्रत्यक्ष भंग करणे होय. हा जीआर ओबीसींच्या आरक्षणावर परिणाम करणार असल्यास, दलित-आदिवासी आरक्षणालाही हानी पोहोचेल, म्हणून हा असंविधानिक आहे आणि त्वरीत रद्द केला जावा, असे लेखकांच्या ग्रंथात सांगितले आहे.
ग्रंथाचा संरचना व विषय
ग्रंथाचे तीन प्रमुख भाग आहेत:
पहिला भाग: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी ब्राह्मण, क्षत्रिय व वैश्य जातींना आरक्षण का नाकारले याचे ऐतिहासिक विश्लेषण. येथे बाबासाहेबांच्या आरक्षण तत्त्वांचे सामाजिक न्यायाशी संबंधीत विवेचन केले आहे.
दुसरा भाग: कुणबी व मराठा या दोन जातीतील संघर्षाचा इतिहास व पुरावे. लेखकांनी विविध दस्तऐवज, प्रशासनिक नोंदी व ऐतिहासिक घटनांचा आधार घेत, या संघर्षाची स्पष्ट मांडणी केली आहे.
तिसरा भाग: जात बदलून देणारा जीआर संविधानविरोधी असल्याचे ठोस मुद्द्यांसह सिद्ध. येथे न्यायालयीन युक्तीवाद, कायदेशीर दृष्टिकोन आणि सामाजिक परिणाम यांचा सविस्तर अभ्यास केला आहे.
प्रकाशन समारंभ आणि प्रमुख उपस्थिती
ग्रंथ प्रकाशनाच्या समारंभात अनेक मान्यवर उपस्थित राहणार आहेत.
आनंद निरगुडे: मुंबई उच्च न्यायालयाचे माजी न्यायमूर्ती आणि राज्य मागास आयोगाचे माजी अध्यक्ष
एड. प्रदीप ढोबळे, लता प्र.म., कल्याण दळे, राम वाडीभस्मे, एड. अरविंद निरगुडे: प्रमुख पाहुणे
उपोळखाता: ओबीसी प्रा. लक्ष्मणराव हाके, नवनाथ वाघमारे, रविंद्र टोंगे, भरत निचिते, रामभाऊ पेरकर, प्रा. विठ्ठल तळेकर, प्रल्हाद किर्तने, मंगेश ससाणे यांचा सत्कार
समारंभादरम्यान OBC सेवा संघ, OBC राजकीय आघाडी आणि माळी विकास मिशन यांनी या ग्रंथाचे महत्त्व अधोरेखित केले.
ग्रंथाचे सामाजिक परिणाम
ही पुस्तक समाजात जातीय संघर्ष, आरक्षण धोरणे आणि लोकशाही मूल्यांवर गंभीर चर्चा सुरू करण्यास प्रवृत्त करेल. महाराष्ट्रातील ओबीसी आणि मराठा समुदायातील ऐतिहासिक संघर्ष आणि त्यामागील सामाजिक-सांस्कृतिक कारणांचा ग्रंथात सविस्तर अभ्यास केला आहे. लेखकांनी स्पष्ट केले आहे की, जातीय संघर्ष फक्त विवाद निर्माण करण्यासाठी नाही, तर समाजातील विविध घटकांना एकत्र आणून त्या संघर्षाचे न्याय्य, संवैधानिक आणि सामाजिक उपाय शोधणे आवश्यक आहे. जातीय संघर्षाला जातीअंताकडे नेण्यासाठी योग्य मार्गदर्शन, धोरणे आणि संवादाचे महत्त्व लेखकांनी अधोरेखित केले आहे.
आरक्षण, समानता आणि सामाजिक न्याय यासारख्या मुद्यांवर चर्चा होणे ही समाजातील लोकशाही मूल्यांची जाणीव वाढवते. तसेच, हे पुस्तक शासन, न्यायालय आणि समाज कार्यकर्त्यांसाठी मार्गदर्शनाचे साधन ठरेल. सामाजिक माध्यमांवर, शैक्षणिक संस्थांमध्ये आणि न्यायालयीन चर्चेत या पुस्तकाचा अभ्यास होईल, ज्यामुळे ओबीसी आणि मराठा समुदायातील भूतकाळातील संघर्षाचे शैक्षणिक आणि सामाजिक विश्लेषण समोर येईल. भविष्यातील धोरणनिर्मितीसाठी तसेच समाजात समरसता आणि न्यायाचे वातावरण टिकवण्यासाठी या ग्रंथाचे महत्त्व अनन्यसाधारण आहे.
ग्रंथामधील माहिती आणि विश्लेषणाचा उपयोग सामाजिक कार्यकर्ते, शैक्षणिक संस्था, न्यायालयीन तज्ज्ञ आणि राजकीय धोरणकर्त्यांसाठी महत्त्वाचा ठरतो. यामुळे ओबीसी आणि मराठा समुदायातील भूतकाळातील संघर्षाचे शिक्षाप्रद ज्ञान प्राप्त होते, तसेच भविष्यकालीन धोरणे आखण्यासाठी आधार मिळतो.
“OBC विरुद्ध मराठा संघर्ष: जातीअंताचे क्रांतीकारी पर्व” हा ग्रंथ केवळ ऐतिहासिक दस्तऐवज नाही, तर समाजातील विविध घटकांमध्ये न्याय, समानता आणि सामाजिक समरसतेचा संदेश देणारे माध्यम आहे. भविष्यातील न्यायालयीन निकाल व प्रशासनिक निर्णय हा ग्रंथ समाजातील नैतिकता, जबाबदारी आणि संविधानीय मूल्यांवर किती प्रभाव टाकतो, हे ठरवेल.
ग्रंथामुळे लोकशाही, समाजव्यवस्था आणि आरक्षण धोरणांवरील चर्चेत गंभीर विचार प्रोत्साहित होतील, तसेच सामाजिक सहिष्णुता, न्यायाची कल्पना आणि मानवतेच्या मूल्यांची जाणीव नागरिकांमध्ये वाढेल.
