‘मरणाने केली सुटका…’ १३ वर्षांच्या कोम्यानंतर Harish Rana यांचे निधन; भारतातील दयामरणाचा ऐतिहासिक क्षण
भारताच्या वैद्यकीय आणि न्यायव्यवस्थेच्या इतिहासात एक अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाचा टप्पा नोंदवला गेला आहे. १३ वर्षांपासून कोमामध्ये असलेले Harish Rana यांनी अखेर दयामरणाच्या माध्यमातून अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्थानमध्ये (AIIMS) मंगळवारी शेवटचा श्वास घेतला. भारतात न्यायालयीन मंजुरीनंतर दयामरण स्वीकारणारे ते पहिले व्यक्ती ठरले आहेत.
ही घटना केवळ एका व्यक्तीच्या आयुष्याशी संबंधित नाही, तर ती भारतातील इच्छामरण (Euthanasia) या विषयावर नवा विचारप्रवाह निर्माण करणारी ठरली आहे.
१३ वर्षांची वेदनादायक लढाई
Harish Rana हे पंजाब युनिव्हर्सिटीतील बीटेकचे विद्यार्थी होते. २०१३ साली झालेल्या एका भीषण अपघाताने त्यांच्या आयुष्याला पूर्णपणे वेगळे वळण दिले. चौथ्या मजल्यावरून पडल्यामुळे त्यांच्या डोक्याला गंभीर दुखापत झाली आणि ते कोमात गेले.
Related News
Ashok Kharat प्रकरणात राजकारण्यांवर कारवाई होणार? मुख्यमंत्र्यांचे मोठे संकेत
अमेरिका-इराण तणावात मोदी-ट्रम्प चर्चा; भारताची भूमिका स्पष्ट
नागपुरात बर्ड फ्लूचा कहर; 1000 कोंबड्यांचा मृत्यू, प्रशासन अलर्ट
8 महिलांचे 35 व्हिडिओ; भोंदू खरातचा घाणेरडा चेहरा उघड
20 रुपयांपेक्षा कमी किमतीचा शेअर झेपावला; ब्लू क्लाउड सॉफ्टटेकला सरकारी ऑर्डर
अशोक खरात प्रकरणात नवे वळण; रुपाली चाकणकरांच्या अडचणी वाढणार?
प्रियांका चोप्राने मिलानमध्ये Bvlgari इव्हेंटवर सगळं लक्ष वेधलं
तुमचे शरीर सांगते तुम्ही डेहायड्रेटेड आहात; 5 सोपे उपाय जाणून घ्या
शांत नातेसंबंध बोरिंग का वाटतात? जाणून घ्या मनोविज्ञानाचा गूढ अर्थ
Airtel ने लॉन्च केला 365 दिवसांचा सस्ता रिचार्ज प्लॅन, महागड्या रिचार्जपासून मुक्तता
CTC, Gross आणि In-Hand Salary मध्ये काय फरक आहे? सोप्या भाषेत समजून घ्या
त्या दिवसापासून ते सतत लाईफ सपोर्ट सिस्टीमवर होते. कृत्रिम पोषण आणि ऑक्सिजनच्या सहाय्याने त्यांचे जीवन चालू ठेवण्यात आले होते. परंतु गेल्या १३ वर्षांमध्ये त्यांच्या प्रकृतीत कोणतीही सुधारणा झाली नाही.
कुटुंबासाठी ही परिस्थिती अत्यंत वेदनादायक होती. एका जिवंत देहात अडकलेले, पण प्रतिसाद देऊ न शकणारे आयुष्य पाहणे ही एक मोठी मानसिक आणि भावनिक परीक्षा होती.
सर्वोच्च न्यायालयाचा ऐतिहासिक निर्णय
११ मार्च रोजी Supreme Court of India यांनी या प्रकरणात ऐतिहासिक निर्णय देत Harish Rana यांच्या कुटुंबीयांनी दाखल केलेल्या दयामरणाच्या याचिकेला मंजुरी दिली.
या निर्णयानुसार, रुग्णाच्या सन्मानाचा विचार करून आणि त्याच्या असह्य अवस्थेचा आदर ठेवून ‘निष्क्रिय इच्छामरण’ (Passive Euthanasia) लागू करण्यास परवानगी देण्यात आली.
न्यायालयाने स्पष्ट निर्देश दिले की, ही प्रक्रिया अत्यंत संवेदनशीलतेने आणि वैद्यकीय नियमांचे पालन करून पार पाडली जावी.
वैद्यकीय प्रक्रियेची काळजीपूर्वक अंमलबजावणी
१४ मार्च रोजी Harish Rana यांना गाझियाबाद येथील त्यांच्या घरातून दिल्लीतील पेलिएटिव्ह केअर युनिटमध्ये हलवण्यात आले. त्यानंतर डॉक्टर सीमा मिश्रा यांच्या नेतृत्वाखालील विशेष वैद्यकीय पथकाने दयामरणाची प्रक्रिया सुरू केली.
ही प्रक्रिया अचानक किंवा झटक्यात न करता ‘स्टेप बाय स्टेप’ पद्धतीने करण्यात आली. रुग्णाला दिला जाणारा पोषण आणि ऑक्सिजन सपोर्ट हळूहळू कमी करण्यात आला.
Sushma Bhatnagar यांनी सांगितले की, या प्रक्रियेत रुग्णाला कोणत्याही प्रकारची वेदना होऊ नये, याची विशेष काळजी घेण्यात आली. त्यासाठी वेदनाशामक औषधे देण्यात आली होती.
या संपूर्ण प्रक्रियेदरम्यान रुग्णाचा सन्मान राखला गेला आणि त्याला शांततेत अखेरचा श्वास घेता आला, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.
भावनिक निरोप; व्हिडिओने देशभर पाझर फोडला
Harish Rana यांना एम्समध्ये हलवण्याआधी त्यांच्या घरातील एक भावनिक व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाला होता. या व्हिडिओमध्ये ब्रह्माकुमारी संस्थेची एक महिला सदस्य त्यांच्या कपाळावर टीळा लावताना दिसते.
ती शांत स्वरात त्यांना सांगते – “सर्वांना माफ करा आणि सर्वांची माफी मागा… आता शांततेने विश्रांती घ्या.”
हा क्षण इतका हृदयस्पर्शी होता की, तो पाहून अनेकांच्या डोळ्यांत अश्रू आले. सोशल मीडियावरही या व्हिडिओवर मोठ्या प्रमाणात प्रतिक्रिया उमटल्या.
दयामरणावर पुन्हा एकदा चर्चा सुरू
या घटनेमुळे भारतात ‘दयामरण’ किंवा ‘इच्छामरण’ या विषयावर पुन्हा एकदा मोठी चर्चा सुरू झाली आहे.
एका बाजूला काही जण याला मानवी सन्मानाचा अधिकार मानत आहेत. त्यांचे म्हणणे आहे की, असह्य वेदना आणि निष्प्राण अवस्थेत आयुष्य जगण्यापेक्षा शांतपणे मृत्यू स्वीकारण्याचा अधिकार प्रत्येकाला असावा.
तर दुसऱ्या बाजूला काही तज्ज्ञ आणि सामाजिक कार्यकर्ते यावर प्रश्न उपस्थित करत आहेत. त्यांच्या मते, यामुळे वैद्यकीय नैतिकतेवर परिणाम होऊ शकतो आणि भविष्यात याचा गैरवापर होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
एक ऐतिहासिक पण वेदनादायक अध्याय
Harish Rana यांचा मृत्यू हा केवळ एका व्यक्तीचा अंत नाही, तर तो भारतीय समाज, न्यायव्यवस्था आणि वैद्यकीय क्षेत्रासाठी एक महत्त्वाचा टप्पा आहे.
या घटनेने अनेक प्रश्न उपस्थित केले आहेत –
मानवी सन्मान म्हणजे काय?
जीवन आणि मृत्यू यामध्ये निवड करण्याचा अधिकार कुणाला असावा?
आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे – अशा परिस्थितीत योग्य निर्णय काय असू शकतो?
या सर्व प्रश्नांची उत्तरे शोधण्याची प्रक्रिया आता सुरू झाली आहे.
शेवटचा निरोप… शांततेत मुक्ती
१३ वर्षांच्या दीर्घ आणि वेदनादायक प्रवासानंतर Harish Rana यांनी अखेर शांततेत जगाचा निरोप घेतला.
त्यांचा प्रवास अनेकांसाठी डोळे उघडणारा ठरला आहे. कदाचित त्यांच्या या निर्णयामुळे भविष्यात अनेकांना योग्य मार्गदर्शन मिळेल आणि दयामरणाच्या विषयावर अधिक स्पष्ट धोरणे तयार होतील.
‘मरणाने केली सुटका…’ या वाक्यात दडलेली वेदना आणि मुक्तीची भावना आज संपूर्ण देश अनुभवत आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/bjp-is-afraid-of-red-cap-and-red-cylinder-1-comment-on-akhilesh-yadavs-government/
