एलपीजी गॅस पुरवठ्यावर मोठा परिणाम; मध्य पूर्व तणावामुळे देशात वापर घटला
मध्य पूर्वेत सुरू असलेल्या तणावाचा थेट परिणाम भारताच्या ऊर्जा पुरवठ्यावर होत असल्याचे समोर आले आहे. इराण–अमेरिका तणाव आणि होर्मुझ मार्गातील अडथळ्यांमुळे देशातील एलपीजी पुरवठा साखळीवर मोठा ताण आला असून, मार्च महिन्यात गॅस वापरात लक्षणीय घट नोंदवली गेली आहे.
घरगुती आणि व्यावसायिक वापरासाठी महत्त्वाचा असलेला एलपीजी गॅस कमी प्रमाणात उपलब्ध झाल्याने त्याचा परिणाम थेट सामान्य नागरिकांच्या वापरावर आणि औद्योगिक क्षेत्रावर झाला आहे.
मार्चमध्ये LPG वापरात मोठी घट
समोर आलेल्या अधिकृत आकडेवारीनुसार:
- मार्चमध्ये LPG वापर 2.379 दशलक्ष टन
- मागील वर्षी याच काळात 2.729 दशलक्ष टन
- म्हणजे सुमारे 12.8% घट
ही घट मागील काही वर्षांतील सर्वात मोठ्या घटींपैकी एक मानली जात आहे.
घरगुती आणि व्यावसायिक वापरावर परिणाम
Petroleum Planning and Analysis Cell (PPAC) च्या आकडेवारीनुसार:
- घरगुती LPG वापरात 8.1% घट
- व्यावसायिक वापरात तब्बल 48% घट
- एकूण विक्रीवर मोठा परिणाम
हॉटेल्स, छोटे उद्योग आणि व्यावसायिक आस्थापनांना याचा सर्वाधिक फटका बसला आहे.
पुरवठा साखळीवर ताण
भारत आपल्या LPG गरजेपैकी मोठा हिस्सा आयातीवर अवलंबून आहे.
- सुमारे 60% LPG आयात
- बहुतांश पुरवठा मध्य पूर्वेतून
- होर्मुझ मार्गातील अडथळ्यांमुळे वाहतूक प्रभावित
या परिस्थितीत सरकारने घरगुती वापराला प्राधान्य देण्यासाठी व्यावसायिक पुरवठ्यात कपात केली.
सरकारची उपाययोजना
पुरवठा स्थिर ठेवण्यासाठी सरकारने काही महत्त्वाचे निर्णय घेतले:
- रिफायनरीजना उत्पादन बदलण्याचे निर्देश
- पेट्रोकेमिकल फीडस्टॉकऐवजी LPG उत्पादन वाढवणे
- देशांतर्गत उत्पादन वाढवण्यावर भर
त्यामुळे मार्चमध्ये देशांतर्गत उत्पादन 1.4 दशलक्ष टनांपर्यंत पोहोचले, जे मागील वर्षी 1.1 दशलक्ष टन होते.
घरगुती पुरवठा स्थिर ठेवण्याचा प्रयत्न
सरकारने स्पष्ट केले आहे की:
- घरगुती गॅस पुरवठा कायम ठेवण्यात आला आहे
- गरजेनुसार वितरणात बदल केला जात आहे
- सामान्य ग्राहकांवर मोठा परिणाम होऊ नये यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत
इंधन बाजारातील मिश्र परिणाम
LPG मध्ये घट दिसत असली तरी इतर इंधनांच्या विक्रीत वाढ झाली आहे:
- पेट्रोल विक्रीत 7.6% वाढ
- डिझेल विक्रीत 8.1% वाढ
- विमान इंधन (ATF) विक्रीतही वाढ
यावरून एकूण इंधन मागणी स्थिर असल्याचे चित्र दिसते.
मध्य पूर्व संकटाचा परिणाम
इराण–अमेरिका तणाव मुळे जागतिक ऊर्जा बाजारात अनिश्चितता निर्माण झाली आहे.
- पुरवठा साखळी विस्कळीत
- कच्च्या तेलाच्या किंमतींमध्ये चढ-उतार
- आयात खर्चात वाढ
याचा अप्रत्यक्ष परिणाम भारतातील गॅस पुरवठ्यावर झाला आहे.
मार्च महिन्यातील आकडेवारी स्पष्टपणे दर्शवते की जागतिक तणावाचा थेट परिणाम भारताच्या एलपीजी वापर आणि पुरवठ्यावर झाला आहे. सरकारने घरगुती ग्राहकांना प्राधान्य देत परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्याचा प्रयत्न केला असला तरी आगामी काळात जागतिक बाजारातील स्थिरता अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/serious-allegations-of-threat-from-underworld-by-bishnoi-ganga-in-cricket/
