मराठी शाळांचं वास्तव उलगडणारं ‘KrantiJyoti विद्यालय’; हेमंत ढोमेचा समाजाला आरसा दाखवणारा चित्रपट
मराठी शाळा टिकल्या पाहिजेत, त्या वाढल्या पाहिजेत आणि मातृभाषेतून दर्जेदार शिक्षण देणारी शिक्षणव्यवस्था उभी राहायला हवी—हा विचार गेल्या काही वर्षांत वारंवार मांडला जात असला तरी प्रत्यक्षात मराठी माध्यमाच्या शाळा हळूहळू बंद पडत चालल्या आहेत. इंग्रजी माध्यमाच्या चकचकीत शाळा, पालकांची मानसिकता, शिक्षणाचं बाजारीकरण आणि सरकारी दुर्लक्ष यामुळे मराठी शाळांचं अस्तित्वच धोक्यात आलं आहे. याच वास्तवाला थेट भिडणारा आणि प्रेक्षकांना विचार करायला भाग पाडणारा चित्रपट म्हणजे ‘KrantiJyoti विद्यालय: मराठी माध्यम’.
Related News
‘झिम्मा’, ‘झिम्मा 2’, ‘फर्स्टक्लास दाभाडे’ यांसारख्या हिट चित्रपटांचे दिग्दर्शक हेमंत ढोमे यांनी या चित्रपटातून केवळ मनोरंजन न करता एक गंभीर सामाजिक प्रश्न मांडण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न केला आहे. हा चित्रपट पाहताना तो कुठेही उपदेशात्मक वाटत नाही; मात्र त्यातून येणारा आशय मनाला खोलवर भिडतो.
कथानक : एका शाळेचा, एका भाषेचा आणि एका संस्कृतीचा संघर्ष
या चित्रपटाची कथा अलिबागजवळील नागाव गावात घडते. इथली ‘KrantiJyoti विद्यालय’ ही मराठी माध्यमाची शाळा सध्या शेवटच्या घटका मोजत आहे. या शाळेचे मुख्याध्यापक दिनकर शिर्के (सचिन खेडेकर) हे शाळा बंद होणार या विचाराने अस्वस्थ झाले आहेत. त्यांच्या शाळेच्या जागी एक भव्य, अत्याधुनिक सुविधा असलेली इंग्रजी माध्यमाची इंटरनॅशनल शाळा उभी राहणार आहे.
एकीकडे शिक्षण क्षेत्रात भांडवल गुंतवणारे लोक शाळेकडे व्यवसाय म्हणून पाहतात. दुसरीकडे पालकांना वाटतं की इंग्रजी शाळेत शिकल्याशिवाय आपल्या मुलांचं भविष्य उज्ज्वल होणार नाही. अशा परिस्थितीत मराठी शाळा टिकवणं म्हणजे जणू काळाविरुद्ध लढा देणं ठरतं.
दिनकर शिर्के सर मात्र हार मानायला तयार नाहीत. ही शाळा म्हणजे केवळ इमारत नाही, तर अनेक पिढ्यांच्या आठवणी, संस्कार आणि ओळख आहे, हे त्यांना लोकांपर्यंत पोहोचवायचं आहे. म्हणूनच ते एक वेगळा मार्ग निवडतात. शाळेच्या निरोप समारंभाच्या निमित्ताने ते या शाळेतून शिक्षण घेऊन आज विविध क्षेत्रांत मोठ्या पदांवर काम करणाऱ्या माजी विद्यार्थ्यांना पुन्हा एकत्र आणतात.
व्यक्तिरेखा आणि अभिनय : चित्रपटाची खरी ताकद
‘KrantiJyoti विद्यालय’ची सर्वात मोठी जमेची बाजू म्हणजे त्यातील पात्रलेखन आणि अभिनय. प्रत्येक व्यक्तिरेखा आपल्या आजूबाजूच्या समाजातूनच उचललेली वाटते.
सचिन खेडेकर (दिनकर शिर्के) – शाळा, भाषा आणि संस्कृती यांच्यासाठी झगडणाऱ्या शिक्षकाची भूमिका त्यांनी अत्यंत संयमित आणि प्रभावीपणे साकारली आहे. त्यांच्या डोळ्यांतली अस्वस्थता, हतबलता आणि आशा प्रेक्षकांना जाणवते.
अमेय वाघ – आधुनिक विचार, व्यावहारिकता आणि भावनिक द्वंद्व असलेली भूमिका त्यांनी सहजतेने निभावली आहे.
क्षिती जोग, कादंबरी कदम, पुष्कराज चिरपुटकर, निर्मिती सावंत, हरीश दुधाडे – या सर्व कलाकारांनी आपल्या भूमिका अत्यंत नैसर्गिक केल्या आहेत.
प्राजक्ता कोळी, सिद्धार्थ चांदेकर – कमी वेळेतही लक्षात राहतील अशा भूमिका त्यांनी केल्या आहेत.
कोणतीही व्यक्तिरेखा अनावश्यक मोठी किंवा लहान वाटत नाही. प्रत्येक जण कथेला पुढे नेण्याचं काम करतो.
दिग्दर्शन : हेमंत ढोमेची संवेदनशील हाताळणी
हेमंत ढोमे यांची दिग्दर्शकीय शैली या चित्रपटात अधिक परिपक्व झालेली दिसते. विषय गंभीर असतानाही तो जड होऊ नये याची त्यांनी काळजी घेतली आहे. संवाद साधे, वास्तववादी आणि मनाला भिडणारे आहेत.
चित्रपटात कुठेही भाषणबाजी नाही. मराठी भाषा, शिक्षणव्यवस्था आणि पालकांची मानसिकता हे मुद्दे कथानकाच्या प्रवाहात नैसर्गिकरित्या येतात. त्यामुळे प्रेक्षक स्वतःहून विचार करू लागतो.
दृश्य मांडणी आणि संगीत
अलिबाग परिसराचं नैसर्गिक सौंदर्य चित्रपटात प्रभावीपणे टिपण्यात आलं आहे. समुद्र, गाव, शाळेची जुनी इमारत—हे सगळं चित्रपटाला वास्तवतेची जोड देतं.
संगीत आणि पार्श्वसंगीत फार आक्रमक नाही. प्रसंगानुसार ते भावनिक परिणाम अधिक तीव्र करतं. गाणी कथानकात सहज मिसळलेली आहेत.
मराठी शाळा आणि समाज : आरसा दाखवणारा चित्रपट
हा चित्रपट पाहताना प्रत्येक प्रेक्षकाला आपली शाळा आठवते. वर्गखोल्या, शिक्षक, मित्र, संस्कार—हे सगळं नकळत डोळ्यांसमोर उभं राहतं.
चित्रपट एक महत्त्वाचा प्रश्न विचारतो आपण मराठी भाषा आणि मराठी शाळा वाचवण्यासाठी खरंच काही करत आहोत का? फक्त भाषणं, घोषणा आणि अभिमान पुरेसा नाही. प्रत्यक्ष कृतीची गरज आहे, हा संदेश चित्रपट ठळकपणे देतो.
का पाहावा ‘KrantiJyoti विद्यालय’?
मराठी शाळांचं वास्तव समजून घ्यायचं असेल तर
सामाजिक विषय असलेला पण कंटाळवाणा नसलेला चित्रपट पाहायचा असेल तर
उत्तम अभिनय आणि संवेदनशील दिग्दर्शन अनुभवायचं असेल तर
आणि सर्वात महत्त्वाचं म्हणजे मराठी असल्याचा अभिमान पुन्हा एकदा जागा करायचा असेल तर
हा चित्रपट नक्की पाहायलाच हवा.
‘KrantiJyoti विद्यालय: मराठी माध्यम’ हा केवळ एक चित्रपट नाही; तो एक संवाद आहे—शिक्षण व्यवस्थेशी, समाजाशी आणि स्वतःशी. मराठी शाळा बंद पडत चालल्या असताना हा चित्रपट त्या वास्तवाला आवाज देतो.
मनोरंजनासोबत विचारांची पेरणी करणारा, भावनिक पण वास्तववादी आणि प्रत्येक मराठी माणसाला भिडणारा हा चित्रपट नक्कीच थिएटरमध्ये जाऊन पाहावा असा आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/2026-rupali-thombre-patils-bjp/
