Petrol Pump च्या जमिनीखाली किती तेल साठवलं जातं? किती दिवसांचा स्टॉक असतो? जाणून घ्या संपूर्ण माहिती
आपण Petrol Pump वर गाडीला इंधन भरवायला जातो, तेव्हा आपल्याला फक्त मशीन, नोजल आणि पंप कर्मचारी दिसतात. पण कधी आपण विचार केला आहे का की ज्या जमिनीवर आपण उभे असतो, त्या खाली किती मोठा इंधनसाठा दडलेला असतो? Petrol Pumpचा ‘खजिना’ म्हणजे जमिनीखाली असलेले प्रचंड लोखंडी किंवा फायबरग्लासचे टँक. सोशल मीडियावर अनेकदा अफवा पसरतात की “तेल संपणार आहे”, आणि लगेच पंपांवर लांबच लांब रांगा लागतात. त्यामुळे हा विषय समजून घेणे खूप महत्त्वाचे आहे की पेट्रोल पंपाच्या जमिनीखाली किती तेल साठवले जाते आणि किती दिवसांचा बॅकअप खरोखर असतो.
अंडरग्राउंड टँक किती मोठे असतात?
एक सामान्य Petrol Pump वर एक टँक नसतो; किमान 2 ते 4 टँक जमिनीखाली बसवलेले असतात. या टँकांची क्षमता पंपाची लोकेशन, तेथे होणारी दैनंदिन विक्री आणि कंपनीच्या मार्गदर्शक सूचनांवर अवलंबून असते.
सामान्य पंपांची क्षमता:
20,000 लिटर ते 70,000 लिटर – शहरातील पंप
Related News
1,00,000 लिटर किंवा अधिक – हायवेवरील मोठे पंप
प्रत्येक टँक अनेक कंपार्टमेंटमध्ये विभागलेला असतो, जेणेकरून पेट्रोल आणि डिझेल वेगळे आणि सुरक्षित ठेवता येतील.
Petrol Pump वर किती दिवसांचा स्टॉक असतो?
इंधन कंपन्या हे सुनिश्चित करतात की प्रत्येक पंपावर किमान 2 ते 3 दिवसांचा वर्किंग स्टॉक उपलब्ध असावा.
उदाहरणार्थ:
एखाद्या पंपावर दररोज 5,000 लिटर पेट्रोल विकले जाते
तर त्या पंपावर 15,000 लिटरचा स्टॉक कायम उपलब्ध ठेवला जातो
स्टॉक ठराविक लेव्हलखाली गेला की ATG सिस्टम कंपनीच्या डिपोला ताबडतोब सिग्नल पाठवते आणि काही तासांत टँकरद्वारे इंधन भरले जाते. त्यामुळे इंधनाची सतत उपलब्धता टिकवून ठेवली जाते.
मार्च 2026 मधील परिस्थिती
पश्चिम आशियातील तणाव आणि जागतिक इंधन पुरवठा संकट असतानाही भारताकडे पुरेसा राष्ट्रीय साठा आहे. पंपांवर होणारी तात्पुरती कमतरता बहुधा पॅनिक बायिंगमुळे होते, प्रत्यक्षात इंधनाची कमतरता नसते.
काय असतो ‘डेड स्टॉक’?
कधी पंप चालक म्हणतात की “तेल संपलं”, पण टँकमध्ये तेल असतं—तर हे का?
प्रत्येक टँकमध्ये 5% ते 10% इंधन कायम ठेवले जाते
हे तळाशी जमा झालेला कचरा, धूळ किंवा पाणी पंपाच्या पाइपमध्ये जाण्यापासून रोखण्यासाठी आवश्यक असते
यालाच डेड स्टॉक म्हणतात
हा स्टॉक काढला जात नाही कारण त्यामुळे ग्राहकांच्या गाड्यांच्या इंजिनला हानी पोहोचू शकते
जमिनीखाली इंधन असल्यामुळे सुरक्षा का कडक असते?
मुख्य सुरक्षा यंत्रणा:
1. ऑटोमॅटिक टँक गेजिंग (ATG) सिस्टम
टँकातील तेलाची पातळी आणि तापमान सतत मोजते
टँकमध्ये पाणी मिसळले आहे का तेही शोधते
इंधन चोरी किंवा लीक यांचा त्वरित अंदाज लावते
2. लीक टेस्टिंग
दर 7 वर्षांनी टँकांची अनिवार्य तपासणी
जमीन आणि पर्यावरण दूषित होऊ नये म्हणून कडक प्रक्रिया
3. अग्निशमन उपाय
टँकाजवळ ज्वलनशील पदार्थ ठेवण्यास कडक मनाई
टँकच्या आजूबाजूला स्पार्क-फ्री झोन
इमर्जन्सी कट-ऑफ सिस्टम
ग्राहकांसाठी महत्त्वाची सूचना
इंधन संपल्याच्या अफवा ऐकून घाबरून तेल भरण्यासाठी धावाधाव करू नका. पंपांवर पुरेसा स्टॉक असतो. कंपनीचे टँकर्स सतत पंपांना पुरवठा करत असतात.
Petrol Pump चा जमिनीखालील साठा हा अत्यंत सुव्यवस्थित, सुरक्षित आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाने नियंत्रित केलेला असतो.
एका पंपावर 20,000 ते 1,00,000 लिटरपर्यंत इंधन साठवले जाऊ शकते
2-3 दिवसांचा स्टॉक कायम राखला जातो
ATG सिस्टम आणि नियमित तपासणीमुळे अपघाताची शक्यता कमी होते
म्हणूनच, इंधन संपणार ही भीती बाळगण्याची गरज नाही—संपूर्ण प्रक्रिया अत्यंत सुरक्षित व नियोजित आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/indias-masterstroke-in-energy-crisis-preparation-to-buy-40-oil-from-russia/
