पॅन कार्ड हवे आहे? फक्त १०७ रुपये भरा आणि घरबसल्या मिळवा; जाणून घ्या संपूर्ण प्रक्रिया
आजच्या डिजिटल युगात पॅन कार्ड (Permanent Account Number) हे प्रत्येक आर्थिक व्यवहारासाठी अत्यावश्यक कागदपत्र बनले आहे. आयकर विवरणपत्र भरणे, बँक खाते उघडणे, म्युच्युअल फंड किंवा शेअर्समध्ये गुंतवणूक करणे, दागिने व वाहन खरेदी करणे, मालमत्ता व्यवहार करणे अशा अनेक कामांसाठी पॅन कार्ड अनिवार्य झाले आहे. तरीही अनेक नागरिक अजूनही पॅन कार्ड काढण्यासाठी एजंटकडे धाव घेतात आणि अनावश्यक जास्त शुल्क भरतात. प्रत्यक्षात केंद्र सरकारने पॅन कार्ड अर्जाची प्रक्रिया अत्यंत सोपी आणि पारदर्शक केली आहे. अवघ्या १०७ रुपयांत तुम्ही घरबसल्या मोबाईल किंवा लॅपटॉपच्या साहाय्याने काही मिनिटांत अर्ज करू शकता.
पॅन कार्ड म्हणजे काय आणि ते का आवश्यक?
पॅन हा दहा अंकी अल्फान्यूमेरिक क्रमांक असतो, जो आयकर विभागाकडून दिला जातो. हा क्रमांक व्यक्ती किंवा संस्थेच्या सर्व आर्थिक व्यवहारांची नोंद ठेवण्यासाठी उपयोगी ठरतो. बँक व्यवहार, ५० हजार रुपयांपेक्षा जास्त रोख व्यवहार, मालमत्ता खरेदी-विक्री, डिमॅट खाते उघडणे, कर्ज अर्ज करणे अशा अनेक गोष्टींसाठी पॅन आवश्यक असतो. आयकर विभागाच्या नियमांनुसार पॅन नसल्यास अनेक व्यवहारांवर जास्त कर कपात (TDS) लागू होऊ शकते.
एजंटकडे जाण्याची गरज का नाही?
पूर्वी अर्ज प्रक्रिया किचकट वाटत असल्याने लोक एजंटकडे जात असत. एजंटकडून ३०० ते ५०० रुपये किंवा त्याहून अधिक शुल्क आकारले जात असे. मात्र आता संपूर्ण प्रक्रिया ऑनलाइन उपलब्ध असल्याने नागरिकांनी थेट अधिकृत संकेतस्थळावरून अर्ज करणे अधिक सुरक्षित आणि किफायतशीर ठरते. अधिकृत संकेतस्थळावर अर्ज केल्यास केवळ शासकीय शुल्क भरावे लागते.
अर्जासाठी आवश्यक कागदपत्रे
पॅन कार्ड अर्ज करताना खालील कागदपत्रांची आवश्यकता असते:
१. ओळख व पत्त्याचा पुरावा:
आधार कार्ड हा सर्वात सोपा पर्याय आहे. कारण त्यामध्ये नाव, पत्ता आणि जन्मतारीख तिन्ही माहिती असते. याशिवाय मतदार ओळखपत्र, पासपोर्ट किंवा ड्रायव्हिंग लायसन्स देखील ग्राह्य धरले जाते.
२. जन्मतारीख पुरावा:
जन्म दाखला, दहावीचे प्रमाणपत्र किंवा आधार कार्ड.
३. फोटो आणि स्वाक्षरी:
पासपोर्ट साइज फोटो आणि पांढऱ्या कागदावर केलेली स्वाक्षरी (स्कॅन केलेली प्रत).
पॅन कार्डसाठी ऑनलाइन अर्ज कसा कराल?
पॅन कार्डसाठी अर्ज करण्यासाठी Protean eGov Technologies Limited (पूर्वीचे NSDL) या अधिकृत संकेतस्थळावर जावे लागते.
१. अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या
सर्वप्रथम Protean च्या अधिकृत वेबसाइटवर जा. तिथे ‘Tax Modernization’ विभागात जाऊन ‘PAN’ पर्याय निवडा. तुम्ही थेट ‘Online PAN Application’ पर्यायावर क्लिक करूनही पुढे जाऊ शकता.
२. योग्य अर्ज प्रकार निवडा
पहिल्यांदाच पॅन काढत असल्यास: New PAN – Indian Citizen (Form 49A)
परदेशी नागरिकांसाठी: Form 49AA
अर्ज प्रकारात ‘Individual’ हा पर्याय निवडा.
३. वैयक्तिक माहिती भरा
तुमचे पूर्ण नाव, जन्मतारीख, ईमेल आयडी आणि मोबाईल क्रमांक काळजीपूर्वक भरा. ही माहिती आधार कार्डवरील माहितीशी जुळणे आवश्यक आहे. माहिती भरल्यानंतर तुम्हाला एक Token Number मिळेल. हा क्रमांक भविष्यातील संदर्भासाठी जतन करून ठेवा.
४. कागदपत्रे सादर करण्याची पद्धत निवडा
e-KYC (Paperless): आधारवर आधारित पूर्णपणे डिजिटल प्रक्रिया. कोणत्याही कागदी कागदपत्रांची गरज नाही.
e-Sign: फोटो आणि स्वाक्षरी स्कॅन करून अपलोड करावी लागते.
Physical Mode: कागदपत्रांच्या प्रती पोस्टाद्वारे पाठवाव्या लागतात.
डिजिटल पद्धत सर्वात सोपी आणि जलद मानली जाते.
५. शुल्क भरा
पॅन कार्डसाठी भारतात साधारण १०७ रुपये शुल्क आकारले जाते (पोस्टाद्वारे कार्ड पाठवण्यासाठी). शुल्क भरण्यासाठी डेबिट कार्ड, क्रेडिट कार्ड, नेट बँकिंग किंवा UPI पर्याय उपलब्ध आहेत.
६. आधार ऑथेंटिकेशन
आधारशी लिंक असलेल्या मोबाईल क्रमांकावर OTP येईल. तो प्रविष्ट केल्यावर अर्ज ई-व्हेरिफाय होतो आणि प्रक्रिया पूर्ण होते.
अर्ज केल्यानंतर काय होते?
अर्ज यशस्वीरीत्या सादर केल्यानंतर तुम्हाला १५ अंकी Acknowledgment Number मिळतो. या क्रमांकाद्वारे अर्जाची स्थिती ऑनलाइन तपासता येते. साधारण १० ते १५ कामकाजाच्या दिवसांत PAN कार्ड पोस्टाद्वारे घरच्या पत्त्यावर पाठवले जाते. तसेच, काही दिवसांतच तुमच्या ईमेलवर डिजिटल e-PAN उपलब्ध होतो.
e-PAN म्हणजे काय?
e-PAN हा डिजिटल स्वरूपातील पॅन कार्ड असतो. तो PDF स्वरूपात ईमेलवर पाठवला जातो. हा दस्तऐवज कायदेशीरदृष्ट्या वैध असतो आणि बँक किंवा इतर व्यवहारांसाठी वापरता येतो.
अर्ज करताना लक्षात ठेवण्याच्या महत्त्वाच्या बाबी
आधारवरील माहिती आणि अर्जातील माहिती जुळली पाहिजे.
मोबाईल क्रमांक आधारशी लिंक असणे आवश्यक.
चुकीची माहिती दिल्यास अर्ज नाकारला जाऊ शकतो.
एकाच व्यक्तीने दोन pan कार्ड ठेवणे बेकायदेशीर आहे.
पॅन कार्डचे फायदे
आयकर परतावा जलद मिळतो
बँक व्यवहार सुलभ होतात
गुंतवणूक प्रक्रियेत अडथळा राहत नाही
आर्थिक ओळख म्हणून उपयोगी
pan कार्ड काढण्याची प्रक्रिया आता अतिशय सोपी, जलद आणि पारदर्शक झाली आहे. फक्त १०७ रुपये शुल्क भरून कोणत्याही एजंटशिवाय तुम्ही घरबसल्या अर्ज करू शकता. डिजिटल पद्धतीमुळे वेळ आणि पैशांची बचत होते. त्यामुळे अनावश्यक खर्च टाळून अधिकृत संकेतस्थळावरूनच अर्ज करा आणि काही दिवसांतच तुमचे पॅन कार्ड मिळवा.
जर तुम्हाला pan कार्डमध्ये दुरुस्ती, नाव बदल, पत्ता अपडेट किंवा हरवलेल्या कार्डसाठी पुनर्मुद्रणाची प्रक्रिया जाणून घ्यायची असेल, तर त्याबद्दलची सविस्तर माहितीही उपलब्ध करून देता येईल.
