फक्त 16 मिनिटांची भूमिका, ऑस्कर विजेता आणि सर्वाधिक कमाई करणारा हॉरर चित्रपट – ‘द सायलेन्स ऑफ द लॅम्ब्स’
हॉरर आणि सायकोलॉजिकल थ्रिलर चित्रपटांच्या दुनियेत काही चित्रपट असे असतात, जे पाहणाऱ्यांच्या अंगावर काटा आणण्याची ताकद ठेवतात आणि ‘द सायलेन्स ऑफ द लॅम्ब्स’ त्याच चित्रपटांपैकी एक आहे. 1991 साली प्रदर्शित झालेल्या या चित्रपटाने केवळ बॉक्स ऑफिसवर मोठे यश मिळवले नाही तर ऑस्कर पुरस्कारांच्या इतिहासात देखील आपली नावे सोनेरी अक्षरांनी कोरली. प्रदर्शित होऊन आता सुमारे 35 वर्षे पूर्ण झाली असून, आजही हा चित्रपट जगभरात चर्चा आणि लोकप्रियतेत अग्रस्थानी आहे.
हा चित्रपट प्रसिद्ध लेखक थॉमस हॅरिस यांच्या याच नावाच्या कादंबरीवर आधारित आहे. कथा एका एफबीआय ट्रेनी क्लॅरिस स्टार्लिंगच्या भोवताल फिरते, जिच्या हातून खलनायक डॉ. हॅनिबल लेक्टरच्या गुन्ह्यांचा शोध लागतो. क्लॅरिस स्टार्लिंगची भूमिका प्रसिद्ध अभिनेत्री जोडी फॉस्टर यांनी साकारली आहे. या चित्रपटातील सर्वात भयानक आणि चर्चित पात्र म्हणजे अँथनी हॉपकिन्स यांनी साकारलेला डॉ. हॅनिबल लेक्टर.
विशेष म्हणजे, हॉपकिन्स यांना या चित्रपटात फक्त 16 मिनिटांचा स्क्रीन टाइम मिळाला होता; तरीही त्यांच्या अप्रतिम अभिनयामुळे त्यांनी सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (Best Actor) ऑस्कर जिंकला. हे खलनायक पात्र सिनेइतिहासातील सर्वात भयानक आणि प्रभावी खलनायकांपैकी एक मानले जाते. हॉपकिन्सच्या अभिनयाच्या समोर त्या काळातील बॉलिवूडचे खलनायकही फेल झाले असं म्हटले जाते. चित्रपटातील इतर प्रमुख भूमिका स्कॉट ग्लेन, टेड लेव्हिन आणि अँथनी हेल्ड यांनी साकारल्या आहेत.
बॉक्स ऑफिसवर जबरदस्त कमाई
‘द सायलेन्स ऑफ द लॅम्ब्स’ हा चित्रपट कमी बजेटमध्ये तयार झाला होता. अंदाजे 19 मिलियन डॉलर्सच्या बजेटवर हा चित्रपट साकारला गेला. मात्र बॉक्स ऑफिसवर त्याने जगभरात जवळपास 272.7 मिलियन डॉलर्सची कमाई करून सर्वत्र धमाल केली. अमेरिकेतच या चित्रपटाने 130 मिलियन डॉलर्सपेक्षा जास्त कमाई केली. 1991 मधील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांच्या यादीत हा चित्रपट पाचव्या क्रमांकावर होता.
ऑस्कर इतिहासात नोंद
1992 मध्ये झालेल्या 64 व्या ऑस्कर पुरस्कार सोहळ्यात हा चित्रपट इतिहास रचणारा ठरला. ‘द सायलेन्स ऑफ द लॅम्ब्स’ने ऑस्करमध्ये पाच प्रमुख श्रेणींमध्ये पुरस्कार जिंकले. या पाच ‘बिग फाइव्ह’ मध्ये बेस्ट पिक्चर (Best Picture), बेस्ट डायरेक्टर (Best Director), सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (Best Actor – अँथनी हॉपकिन्स), सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री (Best Actress – जोडी फॉस्टर), आणि बेस्ट अॅडॅप्टेड स्क्रीनप्ले (Best Adapted Screenplay) यांचा समावेश होता. खास गोष्ट म्हणजे बेस्ट पिक्चर जिंकणारा हा पहिला हॉरर चित्रपट ठरला, ज्यामुळे हॉरर चित्रपटांना जगभरात मान्यता मिळाली.
हॉरर सिनेमाचा अद्वितीय प्रभाव
चित्रपटातील थ्रिलर आणि हॉररचे मिश्रण, अँथनी हॉपकिन्सच्या भयावह अभिनयामुळे, प्रेक्षकांच्या मनावर खोल परिणाम करतो. हॅनिबल लेक्टरची शांत आणि संयत पण भयानक उपस्थिती, त्याचा बुद्धिमत्तेचा खेळ आणि क्लॅरिस स्टार्लिंगशी संवाद हा चित्रपटाची मुख्य आकर्षक बाजू आहे. जरी स्क्रीनवर त्याचे दिसण्याचे क्षण फक्त 16 मिनिटे असले तरी प्रभाव इतका प्रचंड आहे की, आजही अनेक समीक्षक आणि प्रेक्षक त्याला सर्वात भयानक खलनायक मानतात.
चित्रपटाचा संगीत, दृश्य प्रभाव, कथा आणि अभिनय यांचा उत्कृष्ट समन्वय या चित्रपटाला हॉरर सिनेमा प्रेमींसाठी एक अविस्मरणीय अनुभव बनवतो. थ्रिलर सीन, गुन्हेगारी तपासण्या आणि मानसिक खेळ यामुळे प्रेक्षकांना अखंड ताण अनुभवायला मिळतो. त्यामुळे ‘द सायलेन्स ऑफ द लॅम्ब्स’ हा हॉरर चित्रपट फक्त मनोरंजनापुरता मर्यादित नाही, तर सायकोलॉजिकल थ्रिलरच्या दुनियेतही मापदंड ठरतो.
भारतात कुठे पाहता येईल?
आजही भारतात हा चित्रपट प्रेक्षकांमध्ये अत्यंत लोकप्रिय आहे. Amazon Prime Video या ओटीटी प्लॅटफॉर्मवर हा चित्रपट उपलब्ध आहे. मूळ इंग्रजी व्हर्जनसह याचा हिंदी डब्ड व्हर्जनही पाहता येतो. मात्र प्रेक्षकांमध्ये मूळ इंग्रजी आवृत्ती अधिक पसंत केली जाते, कारण अँथनी हॉपकिन्सच्या अभिनयाचा प्रभाव मूळ आवाजातच अधिक प्रचंड आहे.
‘द सायलेन्स ऑफ द लॅम्ब्स’ – सर्वोत्कृष्ट हॉररचा आदर्श
फक्त 16 मिनिटांचा स्क्रीन टाइम असूनही सर्वोत्कृष्ट अभिनेता ऑस्कर जिंकणारा अँथनी हॉपकिन्स.
हॉरर आणि सायकोलॉजिकल थ्रिलरचा विलक्षण संगम.
कमी बजेटवर निर्माण, जगभरात 272.7 मिलियन डॉलर्सची कमाई.
1992 मध्ये ऑस्करमध्ये पाच ‘बिग फाइव्ह’ पुरस्कार जिंकणारा पहिला हॉरर चित्रपट.
Amazon Prime Video वर उपलब्ध, मूळ इंग्रजी आणि हिंदी डब्ड व्हर्जनमध्ये पाहता येतो.
आजही ‘द सायलेन्स ऑफ द लॅम्ब्स’ हा हॉरर आणि थ्रिलर प्रेमींसाठी एक मापदंड ठरतो. अँथनी हॉपकिन्सच्या अप्रतिम अभिनयामुळे हा चित्रपट सर्व वेळासाठी सिनेप्रेमींमध्ये जीवित आहे. 35 वर्षे उलटूनही हा चित्रपट त्याच्या भयानक कथा, उत्कृष्ठ अभिनय आणि थ्रिलर प्रभावामुळे सर्वत्र चर्चेत आहे.
