‘या’ लोकांसाठी ताक ठरू शकतं धोकादायक; जाणून घ्या फायदे आणि सावधगिरी

उन्हाळा सुरू झाला की शरीर थंड ठेवण्यासाठी आणि हायड्रेशन राखण्यासाठी अनेकजण ताकाचा आहारात समावेश करतात. ताक हे एक पारंपरिक, सहज उपलब्ध आणि पौष्टिक पेय मानलं जातं. जेवणानंतर ताक पिण्याची सवय अनेक घरांमध्ये पाहायला मिळते. मात्र, तज्ज्ञांच्या मते ताक सर्वांसाठी फायदेशीर नसून काही विशिष्ट आरोग्य समस्या असलेल्या लोकांसाठी ते नुकसानकारक ठरू शकतं. त्यामुळे ताकाचे फायदे जितके आहेत, तितक्याच त्याच्या सेवनाबाबत काळजी घेणंही तितकंच आवश्यक आहे.

ताकाचे आरोग्यदायी फायदे

ताक हे दुधापासून तयार केलं जातं आणि त्यात अनेक पोषक घटक असतात. यामध्ये कॅल्शियम, प्रोटीन, जीवनसत्त्वे आणि प्रोबायोटिक्स यांचा समावेश असतो, जे शरीरासाठी फायदेशीर ठरतात.

तज्ज्ञांच्या मते, ताक पिण्याचे काही प्रमुख फायदे खालीलप्रमाणे आहेत

• पचनक्रिया सुधारते: ताकामध्ये असलेले चांगले बॅक्टेरिया (प्रोबायोटिक्स) पचन सुधारण्यास मदत करतात.
• आम्लपित्त (Acidity) कमी करते: जेवणानंतर ताक प्यायल्याने पोटातील आम्लपित्त कमी होण्यास मदत होते.
• शरीर थंड ठेवते: उन्हाळ्यात ताक शरीरातील उष्णता कमी करून थंडावा देते.
• हायड्रेशन राखते: ताक शरीरातील पाण्याचे प्रमाण टिकवून ठेवते, त्यामुळे डिहायड्रेशन टाळण्यास मदत होते.
• वजन नियंत्रणात मदत: कमी कॅलरीज आणि भरपूर पोषक घटकांमुळे वजन कमी करण्याच्या प्रयत्नांना मदत मिळते.

ताक हे एक नैसर्गिक आणि आरोग्यदायी पेय असलं तरी, त्याचा योग्य प्रमाणात आणि योग्य परिस्थितीतच वापर करणं गरजेचं आहे.

मात्र ‘या’ लोकांसाठी ताक धोकादायक ठरू शकतं

ताक सर्वांसाठी सुरक्षित नसतं. काही आरोग्य स्थिती असलेल्या व्यक्तींनी ताक पिण्यापूर्वी काळजी घेणं आवश्यक आहे. तज्ज्ञांनी खालील गटातील लोकांना ताक टाळण्याचा सल्ला दिला आहे

1. किडनीचे आजार असलेले रुग्ण

किडनीच्या आजाराने त्रस्त असलेल्या लोकांनी ताक पिणं टाळावं, असं आरोग्य तज्ज्ञ सांगतात. ताकामध्ये पोटॅशियम आणि फॉस्फरस असतो, जो किडनीवर अतिरिक्त ताण आणू शकतो.

किडनीची कार्यक्षमता कमी असल्यास, शरीरातील पाण्याचे आणि खनिजांचे संतुलन बिघडू शकते. त्यामुळे अशा रुग्णांनी डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय ताकाचे सेवन करू नये.

2. सर्दी, खोकला आणि घसा दुखणे

सर्दी, खोकला किंवा घसा खवखवणे यांसारख्या समस्यांमध्ये ताक टाळण्याचा सल्ला दिला जातो. ताकाचा स्वभाव थंड असतो आणि त्यामुळे अशा आजारांमध्ये लक्षणं वाढू शकतात.  विशेषतः ज्या लोकांना वारंवार सर्दी-खोकल्याचा त्रास होतो, त्यांनी उन्हाळ्यातही ताकाचे प्रमाण मर्यादित ठेवणं आवश्यक आहे.

3. लॅक्टोज असहिष्णुता असलेले लोक

लॅक्टोज असहिष्णुता म्हणजे दुधातील लॅक्टोज पचवण्यात अडचण येणे. ताक हे दुधापासून तयार होत असल्याने, अशा लोकांनी ताक पिणं टाळावं.

अशा लोकांनी ताक प्यायल्यास

• पोट फुगणे
• गॅस
• जुलाब
• पचनास त्रास

अशा समस्या उद्भवू शकतात.

4. पचनसंस्थेच्या समस्या असलेले रुग्ण

ज्यांना पचनाच्या समस्या आहेत किंवा पोटाशी संबंधित आजार आहेत, त्यांनी ताकाचा वापर काळजीपूर्वक करावा. काही प्रकरणांमध्ये ताक पचन सुधारतं, पण काही लोकांमध्ये ते उलट परिणाम देऊ शकतं.

5. जुलाब किंवा पोट बिघडलेले असताना

जुलाब किंवा पोट बिघडलेलं असताना ताक पिणं टाळणं योग्य ठरतं. अशा वेळी शरीर आधीच अशक्त असतं आणि ताकामुळे पचन अधिक बिघडू शकतं.

ताक किती आणि कसं प्यावं?

तज्ज्ञांच्या मते, निरोगी व्यक्तींनी ताक मर्यादित प्रमाणात पिणं योग्य आहे. दिवसातून 1 ग्लास ताक पुरेसं मानलं जातं.

ताक पिण्याचे काही योग्य मार्ग

• जेवणानंतर ताक पिणं अधिक फायदेशीर
• जास्त मसाले न घालता साधं ताक पिणं
• गरजेनुसार जिरं, मीठ किंवा पुदिना घालून चव वाढवणं

तज्ज्ञांचा सल्ला

तज्ज्ञ सांगतात की, कोणत्याही आरोग्य समस्येसाठी ताक पिण्याचा निर्णय स्वतःहून घेऊ नये. विशेषतः ज्यांना आधीपासूनच काही आजार आहेत, त्यांनी डॉक्टरांचा सल्ला घेणं अत्यंत महत्त्वाचं आहे.

ताक हे आरोग्यासाठी फायदेशीर असलं तरी “अति तेथे माती” ही म्हण इथे लागू होते. योग्य प्रमाणात आणि योग्य व्यक्तींसाठीच ताक उपयुक्त आहे.

उन्हाळ्यात शरीर थंड ठेवण्यासाठी आणि आरोग्य सुधारण्यासाठी ताक एक उत्तम पर्याय आहे. मात्र, किडनीचे आजार, सर्दी-खोकला, लॅक्टोज असहिष्णुता आणि पचनाच्या समस्या असलेल्या लोकांसाठी ताक धोकादायक ठरू शकतं.

म्हणूनच, आपल्या शरीराची स्थिती ओळखून आणि गरजेनुसारच ताकाचे सेवन करणं हा सर्वोत्तम उपाय आहे. योग्य माहिती आणि सावधगिरीनेच आरोग्य सुरक्षित ठेवता येतं.  “ताक फायदेशीर आहे, पण प्रत्येकासाठी नाही”—हे लक्षात ठेवणं अत्यंत आवश्यक आहे.

read also:https://ajinkyabharat.com/gandrapalli-hadarlan-28-deaths-in-90-days/