ITR रिफंड उशीरा आला तरीही व्याज न मिळाल्यास काय करावे? प्राप्तिकर विभागाचे नियम, अर्ज करण्याची प्रक्रिया, आणि टॅक्स रिफंडमध्ये उशीर होण्याची कारणे या बातमीत सविस्तर वाचा.
ITR रिफंड उशीरा आल्यानंतर व्याज न मिळाल्यास काय करावे?
प्रत्येक करदात्यासाठी ITR म्हणजेच Income Tax Return रिफंड मिळणे हा मोठा दिलासा असतो. परंतु अनेकदा करदात्यांना ITR रिफंड उशीरा आला आणि त्यावर व्याज मिळाले नाही, अशी तक्रार पाहायला मिळते. ही परिस्थिती अनेकांना गोंधळात टाकते आणि “माझ्या रिफंडावर व्याज का मिळाले नाही?” हा प्रश्न मनात येतो.
सत्य हे आहे की, प्राप्तिकर विभागाने ठरवलेले नियम आणि अटी असल्यामुळे काही परिस्थितीत व्याज मिळत नाही किंवा कमी मिळते. यासाठी प्रत्येक करदात्याला रिफंडवरील व्याजाच्या नियमांची सविस्तर माहिती असणे आवश्यक आहे.
Related News
8 प्रकारच्या Income Tax Notice : घाबरू नका, जाणून घ्या प्रत्येक नोटीसचा अर्थ!
ITR परताव्यावर व्याज मिळण्याचे नियम
भारतीय करदात्यांसाठी Income Tax Act मध्ये ITR रिफंडवर व्याज मिळण्याचे ठोस नियम निश्चित केलेले आहेत. हे नियम करदात्यांचा हक्क सुनिश्चित करतात आणि विलंब झाल्यास नुकसान भरपाईसाठी मदत करतात. आयकर रिटर्नवर व्याज मिळणे हे केवळ आर्थिक फायदा नाही, तर करदात्यांच्या हक्काचे रक्षण देखील करते. यामुळे करदात्यांनी वेळेवर रिटर्न दाखल करणे आणि सर्व माहिती योग्यरीत्या देणे आवश्यक आहे.
उशीरा परतावा मिळाल्यास व्याजाची गणना
जर एखाद्या करदात्याला ITR रिफंड उशिरा मिळाला, तर त्या रक्कमेवर दरमहा 0.5% व्याज मिळते. ही गणना त्या मूल्यांकन वर्षाच्या 1 एप्रिलपासून सुरू होते. उदाहरणार्थ, जर करदात्याने 2025-26 चा रिटर्न दाखल केला असेल, परंतु रिफंड 31 डिसेंबर 2026 रोजी प्राप्त झाला, तर विभागाने त्या कालावधीसाठी व्याजाची गणना करणे आवश्यक आहे.
उशीरा फाइल केलेल्या रिटर्नवर व्याज
जर विवरणपत्र (Return) उशिरा दाखल केले गेले असेल, तर व्याज फक्त दाखल केलेल्या तारखेपासून गणले जाते. उदाहरणार्थ, जर एखाद्या करदात्याने 31 जुलै 2026 रोजी रिटर्न दाखल केला आणि रिफंड डिसेंबर 2026 मध्ये आला, तर व्याज जुलैपासून डिसेंबरपर्यंतच गणले जाईल, न की एप्रिलपासून.
व्याजाची मर्यादा
ITR रिफंडाची रक्कम कलम 143(1) अंतर्गत निश्चित केलेल्या कराच्या 10% पेक्षा कमी असल्यास व्याज जमा होत नाही. याचा अर्थ जर रिफंडाची रक्कम खूप कमी असेल, तर विलंब झाले तरी व्याज मिळणार नाही. तसेच, जर रिटर्न प्रक्रियेत करदात्यामुळे विलंब झाला असेल, तर व्याजाची गणना कमी होऊ शकते किंवा मिळणारच नाही.
ITR रिफंडवर व्याज न मिळाल्याची परिस्थिती
काही करदात्यांना असं वाटतं की रिफंड उशीरा आला तरी व्याज मिळालं नाही. यामागे काही कारणं असतात:
रिटर्नची रक्कम कमी असणे
जर ITR रिफंडाची रक्कम कराच्या 10% पेक्षा कमी असेल, तर व्याज देण्यात येत नाही. हे नियम करदात्यांच्या हक्काचे रक्षण करण्यासाठी आहेत, कारण लहान रक्कमेवर व्याज देणे आर्थिकदृष्ट्या अर्थपूर्ण ठरत नाही.उशिरा फाइल केलेले रिटर्न
जर रिटर्न कलम 139(1) नंतर दाखल केले असेल, तर व्याजाची गणना फक्त फाइलिंगच्या तारखेपासून सुरू होते. त्यामुळे व्याजाची रक्कम अपेक्षेपेक्षा कमी दिसू शकते.करदात्यामुळे विलंब
रिटर्नमध्ये चुकीची माहिती दिल्यास, दस्तऐवज अपूर्ण असल्यास, किंवा परताव्यासाठी बँक खाते वैध नसल्यास, व्याज मिळण्याची शक्यता कमी होते किंवा मिळत नाही.
ITR परताव्यावर कमी व्याज मिळाल्यास उपाय
जर तुमचा ITR रिफंड उशीरा आला आणि व्याज कमी मिळाले असेल, तर काही उपाय केले जाऊ शकतात:
ई-फायलिंग पोर्टल तपासा
ईमेल आणि मोबाइल नंबर तपासा, विभागाकडून सूचना पाठवण्यात आलेली आहे की नाही ते पहा. अनेकदा विभागाने नोटीस किंवा स्पष्टीकरण पाठवलेले असते.कलम 143(1) अंतर्गत नोटीस
विभागाने नोटीस जारी केली असेल, ज्यात करदाता आणि विभागाच्या गणनेतील फरक स्पष्ट केलेले असते. या नोटीसच्या आधारे करदाता आपला फरक तपासू शकतो.CPC कडे अर्ज करा
जर गणनेत फरक असेल, तर Centralized Processing Centre (CPC) कडे सुधारणा अर्ज दाखल करून अतिरिक्त व्याज मिळवता येऊ शकते. अर्ज करताना सर्व आवश्यक पुरावे संलग्न करणे गरजेचे आहे.
टॅक्स रिफंडमध्ये उशीर होण्याची कारणे
ITR रिफंडमध्ये उशीर होण्याची काही सामान्य कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:
फॉर्म 26AS / AIS मधील उत्पन्नाशी फरक
रिटर्नमध्ये दाखवलेले उत्पन्न आणि बँकेच्या नोंदींमध्ये फरक असल्यास तपासणी उशीरा होते.बँक खाते किंवा माहितीची त्रुटी
चुकीचा IFSC कोड, खोटे बँक तपशील, किंवा रिफंडसाठी बँक खाते वैध नसल्यास विलंब होतो.वजावट/सवलतींचा दावा
पुरावा न दिल्यास किंवा चुकीच्या माहितीवर वजावट मिळाल्यास विभाग अधिक तपासणी करतो.ई-पडताळणी न करणे
ऑनलाइन रिटर्न ई-पडताळणी न केल्यास विलंब होऊ शकतो.मोठे किंवा असामान्य व्यवहार
आर्थिक वर्षात मोठे व्यवहार किंवा असामान्य व्यवहार असल्यास अतिरिक्त छाननी लागू होते.प्राप्तीकर विभागाच्या प्रक्रियेत विलंब
विभागातील यंत्रणात्मक कारणांमुळे प्रक्रियेचा वेळ जास्त लागू शकतो.
व्याज मिळवण्याचे महत्व
ITR रिफंडवर व्याज मिळणे फक्त आर्थिक फायदेशीर नाही, तर हे करदात्यांच्या हक्काचे संरक्षण देखील आहे. विलंब झाल्यास व्याज मिळणे, करदात्याच्या न फायद्याच्या परिस्थितीवर भरून काढते. त्यामुळे करदात्यांनी आपला हक्क मिळवण्यासाठी वरील उपायांचे पालन करणे आवश्यक आहे.
करदात्यांसाठी महत्वाचे सूचना
रिटर्न वेळेत दाखल करा
बँक तपशील योग्य द्या
फॉर्म 26AS / AIS मध्ये सुसंगत उत्पन्न दाखवा
वजावट/सवलती पुराव्यांसह द्या
विभागाच्या नोटीस/ईमेल तपासा
हे सर्व उपाय केल्यास ITR रिफंड उशीरा आला तरीही योग्य व्याज मिळण्याची शक्यता वाढते. करदात्यांनी वेळेवर कारवाई करून आपला हक्क मिळवावा, आणि व्याजाच्या रक्कमेची योग्य गणना सुनिश्चित करावी
ITR रिफंड उशीरा आला आणि व्याज नाही या समस्येची माहिती करून घेणे प्रत्येक करदात्यासाठी अत्यंत महत्वाचे आहे. वर सांगितलेल्या नियमांनुसार करदाता योग्य ती कारवाई करून आपला हक्क मिळवू शकतो. उशीर झाल्यास व्याज मिळणे हे करदात्याचे हक्काचे साधन आहे, आणि त्यासाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया स्पष्ट आहे.
करदात्यांनी स्वतःची माहिती अपडेट ठेवावी, नोटीसेस तपासाव्यात, आणि CPC कडे अर्ज करून आपला व्याज हक्क मिळवावा.
read also : https://ajinkyabharat.com/t20-wc-2026-tremendous-victory-team-india-defeated-netherlandla-by-17-runs/
