Israel Attacks Iran: 2,800 किलोमीटरवर युद्धाचा भडका; भारतासह जगाला महागाईचा फटका बसण्याची भीती

मध्य-पूर्वेत पुन्हा एकदा युद्धाचे ढग गडद झाले असून, इस्रायल आणि इराण यांच्यातील तणाव जगासाठी चिंतेचा विषय बनला आहे. इस्रायलने अमेरिकाच्या मदतीने इराणवर मोठी हवाई कारवाई केल्याची माहिती समोर आली आहे. या हल्ल्यात सहा प्रमुख शहरांसह अनेक सामरिक ठिकाणांना लक्ष्य करण्यात आल्याचा दावा केला जात आहे. या संघर्षामुळे केवळ मध्य पूर्वच नाही तर संपूर्ण जगाची अर्थव्यवस्था प्रभावित होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. विशेषतः भारतावर महागाईचे सावट गडद होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.

सहा शहरांवर क्षेपणास्त्रांचा मारा

मिळालेल्या माहितीनुसार, इराणची राजधानी तेहरानसह इतर महत्त्वाच्या शहरांवर हल्ले करण्यात आले आहेत. स्फोटांच्या आवाजाने परिसरात भीतीचे वातावरण निर्माण झाले. काही वृत्तांनुसार, इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामैनी यांच्या निवासस्थानाजवळही स्फोट झाल्याची माहिती समोर आली आहे. मात्र, या हल्ल्यात किती नुकसान झाले याबाबत अद्याप अधिकृत माहिती जाहीर करण्यात आलेली नाही.

इस्रायलने आपल्या अत्याधुनिक संरक्षण प्रणालीच्या मदतीने हल्ल्यांचा प्रतिकार करण्याचा प्रयत्न केला. इस्रायल प्रशासनाने नागरिकांना सुरक्षित ठिकाणी राहण्याचे आवाहन केले असून, पुढील धोका लक्षात घेऊन सतर्क राहण्यास सांगितले आहे. इराणकडून प्रतिहल्ला होण्याची शक्यता वर्तवली जात असल्याने परिस्थिती अधिक तणावपूर्ण बनली आहे.

2800 किलोमीटर अंतरावर युद्धाचा भडका

विशेष म्हणजे हा संघर्ष सुमारे 2800 किलोमीटर अंतरावरून सुरू असल्याचे सांगितले जात आहे. मध्य-पूर्वेतील राजकीय समीकरणे आणि सामरिक स्पर्धेमुळे हा संघर्ष अधिक धोकादायक बनण्याची भीती तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. जर या युद्धात इतर देशांनी थेट सहभाग घेतला तर परिस्थिती नियंत्रणाबाहेर जाण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

तेल पुरवठा साखळीवर परिणाम

इराण हा जगातील प्रमुख कच्च्या तेल उत्पादक देशांपैकी एक आहे. जर युद्ध लांबले किंवा प्रादेशिक संघर्ष वाढला तर जागतिक तेल पुरवठा साखळीवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. कच्च्या तेलाच्या किंमती वाढल्यास त्याचा थेट परिणाम पेट्रोल-डिझेल दरांवर होऊ शकतो.

भारत हा जवळपास 80 टक्के तेल आयात करणारा देश आहे. त्यामुळे जागतिक बाजारात तेलाच्या किंमती वाढल्यास भारतीय बाजारपेठेत इंधन दरवाढ होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे वाहतूक खर्च वाढून दैनंदिन जीवनावश्यक वस्तूंच्या किंमतीही वाढू शकतात.

भारतावर महागाईचे सावट

जर मध्य-पूर्वेतील संघर्ष वाढला तर त्याचा परिणाम भारतीय अर्थव्यवस्थेवर होऊ शकतो. भारतमध्ये आधीच महागाईचा दबाव आहे. अशा परिस्थितीत इंधन दरवाढ झाल्यास सर्वसामान्य नागरिकांच्या खिशावर ताण येण्याची भीती आहे.

अर्थतज्ज्ञांच्या मते, पेट्रोल-डिझेल दर वाढल्यास वाहतूक खर्च वाढेल आणि त्याचा परिणाम अन्नधान्य, भाजीपाला आणि इतर जीवनावश्यक वस्तूंवर दिसू शकतो. त्यामुळे महागाईचा भडका उडण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

सोने-चांदीच्या किंमतीत वाढीची शक्यता

युद्धजन्य परिस्थितीत सुरक्षित गुंतवणुकीकडे लोकांचा कल वाढतो. सोने आणि चांदी यांना पारंपरिकरित्या सुरक्षित गुंतवणूक मानले जाते. त्यामुळे जागतिक बाजारात मागणी वाढल्यास या मौल्यवान धातूंच्या किंमती वाढू शकतात.

गेल्या काही वर्षांत मध्यवर्ती बँकांनी सोन्याची खरेदी वाढवली आहे. विशेषतः आर्थिक अस्थिरतेच्या काळात सोन्याला सुरक्षित मालमत्ता मानले जाते. जर युद्ध तीव्र झाले तर सोन्याने नवे उच्चांक गाठण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.

शेअर बाजारावर दबाव

जागतिक राजकीय तणावाचा परिणाम शेअर बाजारांवरही होतो. भारतीय शेअर बाजार आधीच अस्थिर स्थितीत आहे. युद्धाच्या बातम्यांमुळे गुंतवणूकदारांमध्ये भीती निर्माण होऊन बाजारातून पैसा काढण्याची शक्यता असते.

अनेक कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये घसरण दिसू शकते. मात्र काही तज्ज्ञांच्या मते, भारताची अर्थव्यवस्था मजबूत असल्याने युद्धाचा दीर्घकालीन परिणाम मर्यादित राहू शकतो.

गॅस आणि विमान इंधन दरवाढीची भीती

नैसर्गिक गॅस पुरवठ्यावरही या युद्धाचा परिणाम होऊ शकतो. जर पुरवठा साखळी विस्कळीत झाली तर एलपीजी, सीएनजी आणि विमान इंधनाच्या किंमती वाढण्याची शक्यता आहे.

विमान इंधन महाग झाल्यास विमान तिकिटांचे दर वाढू शकतात. त्यामुळे पर्यटन आणि व्यावसायिक प्रवासावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

आंतरराष्ट्रीय प्रतिक्रिया

या संघर्षावर आंतरराष्ट्रीय समुदायाकडून संयमाचे आवाहन केले जात आहे. संयुक्त राष्ट्र संघटनेने दोन्ही देशांना चर्चा आणि शांततेच्या मार्गाने प्रश्न सोडवण्याचे आवाहन केले आहे. मात्र, सध्याच्या परिस्थितीत दोन्ही देशांची भूमिका आक्रमक असल्याने तणाव कमी होण्याची चिन्हे दिसत नाहीत.

पुढे काय होणार?

तज्ज्ञांच्या मते, पुढील काही दिवस अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत. जर इराणने मोठा प्रतिहल्ला केला किंवा इस्रायलने पुन्हा लष्करी कारवाई केली तर संघर्ष आणखी भडकण्याची शक्यता आहे. अमेरिका या संघर्षात थेट उतरते का, याकडेही जगाचे लक्ष लागले आहे.

जर हा संघर्ष दीर्घकाळ चालला तर जागतिक राजकारण आणि अर्थव्यवस्थेचे समीकरण बदलू शकते. विशेषतः ऊर्जा बाजारपेठेवर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

इस्रायल आणि इराण यांच्यातील संघर्ष हा केवळ प्रादेशिक मुद्दा राहिलेला नाही. हा संघर्ष आता जागतिक चिंतेचा विषय बनला आहे. युद्ध वाढल्यास भारतासह अनेक देशांना आर्थिक संकटाचा सामना करावा लागू शकतो. त्यामुळे जगभरातील देशांनी शांततेसाठी प्रयत्न करण्याची गरज व्यक्त केली जात आहे.

आता सर्वांचे लक्ष मध्य-पूर्वेकडे लागले असून, परिस्थिती कशी बदलते हे येणाऱ्या काळात स्पष्ट होईल.

read also:https://ajinkyabharat.com/world-war-ii-iran-hits-israel-with-105-missiles/