उन्हाळ्याचा कडाका दिवसेंदिवस वाढत असून महाराष्ट्रात अनेक भागांमध्ये तापमानाने उच्चांक गाठला आहे. अशा परिस्थितीत लहान मुले आणि विशेषतः नवजात बाळांची काळजी घेणे पालकांसाठी मोठे आव्हान ठरत आहे. उकाड्यामुळे बाळांना शांत झोप लागत नाही आणि त्यामुळे घरांमध्ये एसी (AC) वापरण्याचे प्रमाण वाढले आहे. मात्र, “एसीमध्ये बाळाला झोपवणे सुरक्षित आहे का?” हा प्रश्न अनेक पालकांना सतावत आहे. तज्ज्ञांच्या मते, योग्य काळजी आणि तापमान नियंत्रण ठेवल्यास एसीचा वापर बाळासाठी सुरक्षित आणि फायदेशीर ठरू शकतो.
उकाड्यात बाळांची झोप का बिघडते?
उन्हाळ्यात वाढलेल्या तापमानामुळे नवजात बाळांना अस्वस्थता जाणवते. घाम येणे, चिडचिड होणे आणि झोप न लागणे अशा समस्या सामान्यपणे दिसून येतात. बाळांची त्वचा अतिशय संवेदनशील असल्याने त्यांना उष्णतेचा त्रास लवकर होतो. परिणामी, रात्रीची झोप पूर्ण न झाल्यामुळे बाळ तसेच पालक दोघेही त्रस्त होतात.अशा वेळी अनेक पालक एसीचा आधार घेतात. परंतु योग्य माहिती नसल्यामुळे काही वेळा चुकीच्या पद्धतीने एसी वापरला जातो आणि बाळाच्या आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो.
तज्ज्ञांचे मत: योग्य तापमान किती असावे?
बालरोगतज्ज्ञांच्या सल्ल्यानुसार, नवजात बाळासाठी खोलीचे तापमान २४ ते २६ अंश सेल्सिअस दरम्यान ठेवणे सर्वात सुरक्षित मानले जाते. हे तापमान बाळाला ना खूप गरम वाटते ना खूप थंड.
Related News
Navi Mumbai Tuition Punishment: 40 फटक्यांची भयंकर शिक्षा! 8 वीच्या विद्यार्थिनीवर शिक्षिकेचा क्रूर अत्याचार उघड
या तापमानात बाळ:
- शांत झोप घेते
- शरीराचे तापमान संतुलित राहते
- घाम आणि उष्णतेचा त्रास कमी होतो
तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की योग्य तापमान नियंत्रण केल्यास एसी हा नवजात बाळांसाठी सुरक्षित पर्याय ठरू शकतो.
एसी वापरताना कोणती काळजी घ्यावी?
एसीचा वापर करताना काही महत्त्वाच्या गोष्टींची काळजी घेणे आवश्यक आहे. यामुळे बाळाला सर्दी, फ्लू किंवा इतर संसर्ग होण्याचा धोका कमी होतो.
1. थेट थंड हवा टाळा
एसीची थंड हवा थेट बाळाच्या अंगावर येणार नाही याची काळजी घ्यावी. थेट हवा लागल्यास बाळाला सर्दी, खोकला किंवा घशाचा त्रास होऊ शकतो.
2. योग्य कपडे घालावेत
एसी सुरू असताना बाळाला पूर्ण स्लीव्हचे सुती कपडे घालावेत. सुती कपडे शरीराला श्वास घेऊ देतात आणि तापमान संतुलित ठेवतात.
3. हलकी टोपी वापरा
झोपताना बाळाला हलकी टोपी घातल्यास शरीराचे तापमान नियंत्रित राहण्यास मदत होते आणि डोक्याद्वारे होणारा उष्णता कमी होतो.
4. तापमान नियमित तपासा
पालकांनी बाळाचे हात आणि पाय अधूनमधून तपासावेत. जर ते खूप थंड वाटत असतील, तर एसीची थंडी कमी करावी किंवा आवश्यक असल्यास एसी बंद करावा.
एसीचा योग्य वापर फायदेशीर कसा?
तज्ज्ञांच्या मते, उन्हाळ्यात एसीचा योग्य वापर केल्यास बाळासाठी तो फायदेशीर ठरतो. उष्णतेमुळे होणारी डिहायड्रेशन, घामोळे आणि चिडचिड कमी होण्यास मदत होते. बाळाला शांत आणि आरामदायी झोप मिळते, जी त्यांच्या शारीरिक आणि मानसिक विकासासाठी महत्त्वाची असते.
अतिथंड तापमान धोकादायक का?
जर खोलीचे तापमान खूपच कमी ठेवले गेले किंवा एसीची हवा थेट बाळावर पडत असेल, तर त्याचे दुष्परिणाम दिसू शकतात. यामध्ये:
- सर्दी आणि खोकला
- नाक बंद होणे
- ताप येणे
- श्वसनाचा त्रास
म्हणूनच “अतिथंड” वातावरण टाळणे अत्यंत आवश्यक आहे.
पालकांसाठी महत्त्वाचे मार्गदर्शन
- एसी चालू असताना खोली बंद ठेवू नये, हलकी हवा खेळती राहावी
- बाळाच्या शरीराचे तापमान वेळोवेळी तपासावे
- बाळाला पुरेसे स्तनपान किंवा पाणी (डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार) द्यावे
- कोणतीही अस्वस्थता दिसल्यास त्वरित बालरोगतज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा
उन्हाळ्यात वाढत्या तापमानामुळे नवजात बाळांची काळजी घेणे आव्हानात्मक ठरते. मात्र, योग्य तापमान नियंत्रण आणि तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने एसीचा वापर पूर्णपणे सुरक्षित ठरू शकतो. २४ ते २६ अंश सेल्सिअस तापमान राखणे, थेट थंड हवा टाळणे आणि योग्य कपड्यांची निवड करणे या साध्या पण महत्त्वाच्या उपायांमुळे बाळ सुरक्षित आणि शांत झोप घेऊ शकते.
पालकांनी कोणतीही शंका असल्यास स्वतः निर्णय न घेता नेहमी जवळच्या डॉक्टरांचा सल्ला घेणे योग्य ठरेल .
