F-16, B-1, B-2 सर्व व्यर्थ? इराणच्या प्रत्युत्तराने अमेरिकेला मोठा धक्का; युद्धातील नुकसानाची आकडेवारी समोर
पश्चिम आशियात सुरू असलेल्या तीव्र संघर्षाने आता अधिक धोकादायक वळण घेतले असून अमेरिकेला लष्करी आणि मानवी स्तरावर मोठे नुकसान सहन करावे लागत असल्याची माहिती समोर येत आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांनी इराणविरोधात आक्रमक भूमिका घेत ऑपरेशन ‘एपिक फ्युरी’ला मंजुरी दिल्यानंतर संघर्ष अधिक तीव्र झाला. या युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर इराणने जखमी सिंहाप्रमाणे जोरदार प्रतिहल्ले करत अमेरिकन लष्करी तळ आणि सहयोगी देशांतील ठिकाणांना लक्ष्य केले आहे.
अमेरिकन हवाई क्षमतेवर थेट प्रहार
सौदी अरेबियातील प्रिन्स सुल्तान एअर बेसवर झालेल्या मिसाइल हल्ल्यात अमेरिकन हवाई दलाच्या KC-135 स्ट्रॅटोटँकर प्रकारातील पाच इंधन टँकर विमानांचे नुकसान झाल्याचे वृत्त आहे. ही विमाने अमेरिकेच्या हवाई मोहिमेचा कणा मानली जातात, कारण ती F-15, F-16 आणि B-52 सारख्या लढाऊ विमानांना हवेतच इंधन पुरवतात. या विमानांचे नुकसान झाल्याने अमेरिकेच्या हवाई कारवायांमध्ये विलंब होत असल्याचे संरक्षण तज्ज्ञांचे मत आहे.
अमेरिकेच्या बाजूने या विमानांचे पूर्ण नुकसान झाले नसल्याचा दावा करण्यात आला असून ती दुरुस्तीसाठी पाठवण्यात आली असल्याची माहिती देण्यात आली आहे. तरीही हा हल्ला इराणच्या लष्करी क्षमतेचे मोठे प्रदर्शन मानला जात आहे.
सलग अपघात आणि हल्ले
या हल्ल्यानंतर लगेचच इराकच्या पश्चिम भागात आणखी एक KC-135 विमान कोसळले. या अपघातात विमानातील सहा क्रू सदस्यांचा मृत्यू झाला. अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने या घटनेची पुष्टी केली आहे. युद्ध सुरू झाल्यानंतर अवघ्या १५ दिवसांत अमेरिकेला बसलेला हा तिसरा मोठा धक्का मानला जात आहे.
यापूर्वी कुवेतमधील अमेरिकन तळाजवळ झालेल्या घटनेत तीन फायटर जेट्स क्रॅश झाल्याचेही वृत्त होते. अधिकृत स्तरावर याला ‘फ्रेंडली फायर’चे कारण देण्यात आले असले तरी युद्धामुळे निर्माण झालेल्या गोंधळाची तीव्रता यातून स्पष्ट होते.
मानवी हानीची वाढती संख्या
इराणच्या ड्रोन आणि मिसाइल हल्ल्यांमुळे किमान १३ अमेरिकन सैनिकांचा मृत्यू झाला असून १४० ते १५० सैनिक जखमी झाल्याची माहिती समोर आली आहे. जखमींपैकी काही गंभीर अवस्थेत असून त्यांना जर्मनीतील लष्करी रुग्णालयात उपचारासाठी हलवण्यात आले आहे.
इराकमधील विमान अपघातात मृत्यू पावलेले बहुतेक जवान तरुण एअरमेन होते. त्यांच्या पार्थिवावर अमेरिकेत शोक व्यक्त करण्यात आला. राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनीही सैनिकांच्या बलिदानाला श्रद्धांजली अर्पण करत “इराणला याचे योग्य उत्तर दिले जाईल” असा इशारा दिला.
रणनीतिक नुकसान अधिक गंभीर
तज्ज्ञांच्या मते, अमेरिकेच्या रिफ्यूलिंग विमानांचे नुकसान केवळ संख्यात्मक नाही तर रणनीतिकदृष्ट्याही मोठा धक्का आहे. हवाई मोहिमांची गती कमी झाल्यास संपूर्ण युद्धनीतीवर त्याचा परिणाम होऊ शकतो. दुसरीकडे इराणच्या IRGC दलाने नवीन क्षेपणास्त्र प्रणाली अद्याप वापरलेली नसल्याचा दावा करत दीर्घकालीन युद्धासाठी तयारी दर्शवली आहे.
जागतिक स्तरावर चिंता
या संघर्षामुळे पश्चिम आशियातील स्थैर्य धोक्यात आले असून जागतिक राजकारणातही तणाव वाढला आहे. इंधन पुरवठा, व्यापार आणि सुरक्षा या सर्वच बाबींवर परिणाम होत असल्याने अनेक देश परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत.
