मिडल इस्टमधील तणावाच्या पार्श्वभूमीवर एक अत्यंत मोठी आणि धक्कादायक घडामोड समोर आली आहे. इराणने कूटनीतीच्या माध्यमातून असा डाव टाकला आहे, ज्यामुळे अमेरिका आणि इस्रायल या दोन्ही देशांच्या धोरणात्मक गणितात मोठा बदल होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. या घडामोडींमुळे जागतिक राजकारणातही मोठे परिणाम दिसून येऊ शकतात.
मसूद पेजेशकियन यांनी X (पूर्वीचे ट्विटर) वरून ईद-उल-फितरच्या पार्श्वभूमीवर मुस्लिम देशांना एकजुटीचे आवाहन केले. त्यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, “इस्लामिक देशांनो, तुम्ही आमचे भाऊ आहात,” आणि आपसातील मतभेद बाजूला ठेवून एकत्र येण्याचे आवाहन केले. या वक्तव्याने वॉशिंग्टनपासून ते तेल अवीवपर्यंत राजकीय वर्तुळात खळबळ उडाली आहे.
मध्यंतरी नतांज अणु प्रकल्प येथे झालेल्या हल्ल्यामुळे तणाव अधिकच वाढला आहे. या हल्ल्याच्या पार्श्वभूमीवर इराणने केवळ लष्करी नव्हे, तर कूटनीतिक स्तरावरही आक्रमक भूमिका घेतल्याचे दिसून येते. एका बाजूला क्षेपणास्त्र चाचण्या आणि प्रत्युत्तराची भाषा, तर दुसऱ्या बाजूला ‘भाईचारा’चा संदेश — अशा दुहेरी रणनीतीचा वापर इराण करत आहे.
Related News
इराणवर जागतिक दबाव वाढला ! 25 शक्तिशाली देश एकत्र ; होर्मुज संकटामुळे जगात खळबळ
युद्धाचा 22वा दिवस: इराणचा मोठा इशारा, अमेरिकेला थेट आव्हान
इराण-इस्रायल युद्धात भारताची एन्ट्री; मोदींचा इराण राष्ट्रपतींना थेट कॉल
पेट्रोलनंतर डिझेलही महाग; इंडस्ट्रियल डिझेल दरात तब्बल 21 रुपयांची वाढ
इस्त्रायल-अमेरिकेच्या हल्ल्यात IRGC अधिकाऱ्याचा मृत्यू; ‘चौंकावणारे हल्ले’ इशारा ठरला चर्चेत
कतारच्या गॅस प्लांटवर इराणचा हल्ला; भारतात LPG दरवाढीची शक्य
इराण-इस्त्रायल-अमेरिका युद्ध: दोन दिवसांत तीन प्रमुख नेते गमावले, इराण चांगलाच आक्रमक!
इराणला मोठा धक्का ? टॉप गुप्तचर प्रमुख ठार, मध्यपूर्वेत तणाव वाढला
इराणमध्ये इस्त्रायली गुप्तहेराला मृत्यूदंड ; फाशीच्या शिक्षांबाबत जगभरात चिंता
पुतीनचा ‘युद्ध थांबवण्याचा’ प्लान ट्रम्पना न पटला, इराणच्या युरेनियमवरून चर्चा फिस्कटली
या सर्व घडामोडींमध्ये डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यासह अमेरिकन नेतृत्वावर मोठा दबाव वाढल्याचे सांगितले जात आहे. कारण, जर इराणचा प्रस्ताव यशस्वी झाला, तर अमेरिकेचा मध्य पूर्वेतील प्रभाव मोठ्या प्रमाणात कमी होऊ शकतो.
इराणने प्रस्तावित केलेली संकल्पना म्हणजे एक प्रकारचा “इस्लामिक ब्लॉक” तयार करणे. हा ब्लॉक काही प्रमाणात युरोपियन युनियन (EU) सारखा असू शकतो. यामध्ये सर्व मुस्लिम देशांनी एकत्र येऊन राजकीय, आर्थिक आणि सुरक्षा विषयांवर एकत्रित निर्णय घ्यावेत, असा प्रस्ताव आहे. विशेष म्हणजे, या ब्लॉकमध्ये बाहेरील शक्तींना — विशेषतः अमेरिका आणि ब्रिटन — हस्तक्षेप करण्यास मर्यादा आणण्याचा विचार आहे.
या प्रस्तावानुसार, सदस्य देशांनी एकमेकांशी संघर्ष टाळावा, व्यापार वाढवावा आणि सामूहिक सुरक्षा यंत्रणा उभी करावी. यामुळे केवळ प्रादेशिक स्थैर्य वाढणार नाही, तर जागतिक स्तरावरही या ब्लॉकचा प्रभाव वाढण्याची शक्यता आहे.
या पार्श्वभूमीवर सौदी अरेबिया आणि संयुक्त अरब अमिराती यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे. हे दोन्ही देश आर्थिकदृष्ट्या आणि राजकीयदृष्ट्या बलाढ्य मानले जातात. जर त्यांनी इराणच्या प्रस्तावाला पाठिंबा दिला, तर मध्य पूर्वेत एक नवीन शक्तिकेंद्र निर्माण होऊ शकते.
तज्ज्ञांच्या मते, जर हा इस्लामिक ब्लॉक वास्तवात आला, तर जगातील तेल पुरवठ्यावर या देशांचे नियंत्रण अधिक मजबूत होईल. त्यामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेवरही त्याचा परिणाम होऊ शकतो. विशेषतः रशिया आणि चीन यांच्यासारख्या देशांचा अप्रत्यक्ष पाठिंबा मिळाल्यास, अमेरिकेसाठी हे मोठे आव्हान ठरू शकते.
इराणने स्पष्ट केले आहे की, तो कोणत्याही दबावाखाली झुकणार नाही. नतांजवरील हल्ल्यानंतरही त्यांनी आक्रमक भूमिका कायम ठेवली आहे. यामुळे भविष्यात संघर्ष आणखी वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
एकूणच, इराणचा ‘भाईचारा कार्ड’ हा केवळ भावनिक संदेश नसून एक मोठी रणनीती असल्याचे दिसून येते. या प्रस्तावामुळे मध्य पूर्वेतील राजकीय समीकरणे पूर्णपणे बदलू शकतात. आता सर्वांचे लक्ष सौदी अरेबिया आणि यूएईच्या निर्णयाकडे लागले आहे. त्यांच्या भूमिकेवरच या नव्या समीकरणाचे भविष्य अवलंबून असेल.
