मोठी घडामोड! युद्धविराम धोक्यात? Iran–Israel–United States तणाव पुन्हा शिगेला; Lebanonवरील हल्ल्यांनंतर जगभरात खळबळ

मध्यपूर्वेत गेल्या काही आठवड्यांपासून सुरू असलेल्या भीषण संघर्षाला अखेर थोडासा ब्रेक मिळाल्याची भावना निर्माण झाली होती. जवळपास 40 दिवस सुरू असलेल्या संघर्षानंतर इराण, Israel आणि United States यांच्यात दोन आठवड्यांसाठी युद्धविराम जाहीर करण्यात आला. या युद्धविरामासाठी Pakistan ने मध्यस्थी करत पुढाकार घेतल्याची माहिती समोर आली होती. मात्र, युद्धविरामाची घोषणा होऊन काही तासही उलटत नाहीत तोच नव्या घडामोडींनी परिस्थिती पुन्हा तणावपूर्ण बनवली आहे. Lebanonवरील हल्ल्यांमुळे हा युद्धविराम कोलमडण्याची शक्यता निर्माण झाली असून, पुन्हा एकदा युद्ध भडकण्याचे संकेत मिळत आहेत.

या युद्धविरामानुसार, दोन आठवड्यांच्या कालावधीत दोन्ही बाजूंनी कोणत्याही प्रकारचे हल्ले टाळून चर्चेच्या माध्यमातून तोडगा काढण्याचा प्रयत्न होणार होता. या चर्चेसाठी Islamabad येथे Iran आणि United States यांचे प्रतिनिधीमंडळ सहभागी होणार होते. यामुळे मध्यपूर्वेतील तणाव कमी होण्याची आशा व्यक्त केली जात होती. मात्र, या आशांना धक्का बसला तो Israel कडून Lebanonवर करण्यात आलेल्या हल्ल्यांमुळे.

युद्धविरामाचा भाग म्हणून शेजारील प्रदेशांवर हल्ले न करण्याची अपेक्षा होती. पण युद्धविराम लागू झाल्यानंतर काही तासांतच Israel कडून Lebanonवर भीषण बॉम्बहल्ले करण्यात आले. या कारवाईमुळे Iran प्रचंड संतप्त झाला असून, या कृतीला युद्धविरामाचे उल्लंघन मानले जात आहे. त्यामुळे परिस्थिती पुन्हा चिघळण्याची शक्यता वाढली आहे.

या घडामोडीनंतर Iran ने महत्त्वाचे पाऊल उचलण्याचे संकेत दिले आहेत. Islamabad येथे होणाऱ्या चर्चेसाठी पाठवण्यात येणारे आपले प्रतिनिधीमंडळ मागे घेण्याचा विचार इराणकडून केला जात असल्याची माहिती समोर आली आहे. विशेष म्हणजे पाकिस्तानमधील इराणी राजदूत Reza Amiri Moghaddam यांनी सोशल मीडियावर युद्धविरामाबाबत केलेली पोस्ट डिलीट केल्यामुळे या चर्चेवर मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. या कृतीला राजनैतिक संकेत म्हणून पाहिले जात असून, इराण आता या प्रक्रियेपासून दूर जाण्याच्या तयारीत असल्याचे संकेत मिळत आहेत.

दरम्यान, United States कडूनही या परिस्थितीवर प्रतिक्रिया देण्यात आली आहे. लेबनॉन हा युद्धविरामाच्या अटींमध्ये स्पष्टपणे समाविष्ट नव्हता, असे अमेरिकेने म्हटले आहे. मात्र या भूमिकेमुळे वाद आणखी तीव्र होण्याची शक्यता आहे, कारण Iran या हल्ल्यांना थेट उल्लंघन मानत आहे. या परस्परविरोधी भूमिकांमुळे युद्धविराम टिकणार का, याबाबत मोठी अनिश्चितता निर्माण झाली आहे.

Israel ने मात्र आपली भूमिका स्पष्ट करत लेबनॉनवरील कारवाया सुरूच ठेवणार असल्याचे संकेत दिले आहेत. यामुळे परिस्थिती आणखी गंभीर बनली आहे. एका बाजूला चर्चेची तयारी, तर दुसऱ्या बाजूला सुरू असलेले हल्ले — या दुहेरी परिस्थितीमुळे मध्यपूर्वेतील तणाव पुन्हा शिगेला पोहोचला आहे.

या पार्श्वभूमीवर आंतरराष्ट्रीय पातळीवरही चिंता व्यक्त केली जात आहे. जर हा युद्धविराम कोलमडला, तर पुन्हा एकदा मोठ्या प्रमाणावर युद्ध भडकू शकते. याचा परिणाम केवळ मध्यपूर्वेपुरता मर्यादित न राहता जागतिक अर्थव्यवस्था, तेलाच्या किमती आणि आंतरराष्ट्रीय सुरक्षेवरही होऊ शकतो. विशेषतः ऊर्जा बाजारावर याचा मोठा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, सध्या परिस्थिती अत्यंत नाजूक टप्प्यावर आहे. एका बाजूला राजनैतिक चर्चा सुरू ठेवण्याचा प्रयत्न होत असताना, दुसऱ्या बाजूला युद्धजन्य कारवाया सुरू असल्याने विश्वासाचा अभाव निर्माण झाला आहे. जर या परिस्थितीत तातडीने तोडगा निघाला नाही, तर संघर्ष आणखी तीव्र होऊ शकतो.

एकूणच, युद्धविरामाची घोषणा झाल्यानंतर निर्माण झालेली शांततेची आशा आता धूसर होताना दिसत आहे. Iran कडून उचलले जाणारे पुढील पाऊल, Israel ची भूमिका आणि United States ची प्रतिक्रिया — या तिन्ही घटकांवर पुढील परिस्थिती अवलंबून असेल.

सध्या तरी एकच प्रश्न सर्वांच्या मनात — युद्धविराम टिकणार की पुन्हा भडकणार भीषण युद्ध?

read also:https://ajinkyabharat.com/muddy-cyclonic-storm-wreaks-havoc-in-the-pacific/