तंत्रज्ञानाच्या युगात सॅटेलाइट इमेजेस केवळ माहितीचा स्रोत नाही तर शत्रूसाठी शक्तिशाली डिजिटल हत्यार ठरू शकतात. याच कारणामुळे अमेरिकेच्या ट्रम्प प्रशासनाने इराण युद्धाचे रिअल-टाइम फोटो लपविण्याचे कडक आदेश दिले आहेत, ज्यामुळे युद्धाची जागतिक कव्हरेज मोठ्या प्रमाणावर प्रभावित झाली आहे. ‘रॉयटर्स’च्या वृत्तानुसार, अमेरिकेतील सॅटेलाइट इमेजिंग कंपनी Planet Labs ने जाहीर केले आहे की, ते इराण आणि आसपासच्या संघर्षग्रस्त क्षेत्राचे फोटो अनिश्चित काळासाठी थांबवतील, जेणेकरून शत्रू या डेटाचा लष्करी फायद्यासाठी वापर करू शकणार नाही.
सॅटेलाइट ब्लॅकआउटमुळे युद्धाच्या नकाश्यावर केवळ जमीन नाही तर अंतराळही महत्वाची ठरली आहे. अमेरिकेच्या प्रशासनाने Planet Labs आणि इतर व्यावसायिक सॅटेलाइट कंपन्यांना ‘शटर कंट्रोल’ आदेश दिला आहे. या अंतर्गत सॅटेलाइट इमेजेस केवळ सुरक्षित आणि नियंत्रित पद्धतीने प्रसारित केल्या जातील. रिअल-टाइम इमेजेस आता मिडिया, विश्लेषक आणि जनतेसाठी उपलब्ध असलेल्या अत्यंत महत्वाच्या इंटेलिजन्स स्त्रोतांवर प्रभावीपणे ब्लॅकआउट घालतात.
Planet Labs ने सांगितले की, हा निर्णय 9 मार्च 2026 पासून लागू झाला असून अनिश्चित काळासाठी किंवा संघर्ष संपेपर्यंत ब्लॅकआउट कायम राहील. कंपनीच्या मते, पूर्वी मध्य पूर्वेच्या फोटोसाठी 14 दिवसांचा विलंब ठेवला होता, ज्याचा उद्देश शत्रूंना रिअल-टाइम डेटाचा लष्करी फायदा घेण्यापासून रोखणे होता. आता हा ब्लॅकआउट आणखी विस्तारित करण्यात आला आहे.
Related News
5 मोठ्या राजकीय टकरावात संजय राऊतांनी दिला जोरदार वार
अमेरिका–इराण तणाव चिघळला; ब्रेंट क्रूडने $111 आकडा पार
अमेरिका-इराण युद्धात धक्कादायक वळण: ट्रम्प यांची अचानक घोषणा!
जगाच्या 99% इंटरनेटला संकट? मध्य पूर्वेतील तणावाने वाढवला धोका
इराणने भारतासाठी पाठवले कच्च तेल, पिंग शुन जहाज भारताकडे निघाले
सोनं घसरलं 18,000 रुपयांनी; 1 तोळा सोन्याचा भाव आता 1,46,217 रुपये, गुंतवणूकदारांच्या चेहऱ्यावर आश्चर्य
अमेरिकेत इराण युद्धाचा फटका: पेट्रोल-डिझेल दर गगनाला भिडले
Gas Cylinder आता 5 दिवसांनी; केंद्र सरकारने दिला मोठा अपडेट
डोनाल्ड ट्रंप यांना मोठा धक्का, इटलीने अमेरिकन विमानांसाठी लँडिंग नाकारले, इराण युद्धात चिंता वाढली
उत्तर कोरियाने यशस्वी केली सुपर पावर मिसाइल, अमेरिकेचे टेन्शन वाढले
अमेरिकेने इराणमध्ये पाठवले 3500 सैनिक; युद्धाची शक्यता वाढली
इराण युद्धाचा मोठा फटका: चार दिवसात 7 कंपन्यांचे 1.75 लाख कोटींचे नुकसान
Planet Labs Earth-imaging सॅटेलाइट्स चालवते आणि विविध सरकारे, कंपन्या आणि माध्यमांना नियमित अपडेट्स पुरवते. कंपनीने ग्राहकांना सांगितले की, आता सुरक्षिततेस धोका निर्माण न करणाऱ्या परिस्थितीत इमेजेस ‘managed distribution’ अंतर्गत प्रसारित केल्या जातील. तातडीच्या, मिशन-गंभीर किंवा सार्वजनिक हितासाठी फक्त case-by-case पद्धतीने इमेजेस उपलब्ध होतील. Planet Labs ने म्हटले की, “ही कठीण परिस्थिती आहे आणि आम्ही आमच्या सर्व भागधारकांच्या गरजा संतुलित करण्यासाठी जे शक्य आहे ते करत आहोत.”
सॅटेलाइट तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, अंतराळातील तंत्रज्ञानाचा लष्करी वापर फक्त लक्ष वेधणे, शस्त्रे मार्गदर्शन, क्षेपणास्त्रांचा मागोवा घेणे आणि वाहतुकीवर नियंत्रण ठेवण्यापुरता मर्यादित नाही. व्यावसायिक सॅटेलाइट फोटोंद्वारे पत्रकार, संशोधक आणि शिक्षणतज्ज्ञ दुर्गम प्रदेशांचा अभ्यास करू शकतात, पण युद्धाच्या परिस्थितीत या फोटोचा चुकीच्या हातात जाणे धोकादायक ठरू शकते.
इतर व्यावसायिक सॅटेलाइट कंपन्या, जसे की Vantor (पूर्वी Maxar Technologies), अद्याप अमेरिकन प्रशासनाकडून थेट आदेश मिळालेले नाहीत, तरी त्यांनी मध्य पूर्वेच्या काही भागांसाठी वर्धित प्रवेश नियंत्रण ठेवले आहे. या अंतर्गत, नवीन इमेजेसची विनंती कोण करू शकतो, आणि कोणत्या प्रदेशांमध्ये अमेरिकन सैन्य सक्रिय आहे यावर नियंत्रण ठेवले जाते. अशा प्रदेशांमध्ये शत्रूंनी लक्ष केंद्रित केलेले क्षेत्र समाविष्ट असू शकते.
28 फेब्रुवारीपासून अमेरिका आणि इस्रायली सैन्याने इराणवर हल्ले वाढविल्यानंतर युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर हा निर्णय घेण्यात आला आहे. या ब्लॅकआउटमुळे पत्रकारिता, युद्ध विश्लेषण आणि शास्त्रीय संशोधनावरही प्रभाव पडला आहे. अमेरिकेच्या ‘शटर कंट्रोल’ आदेशामुळे सॅटेलाइट डेटा आता फक्त नियंत्रित पद्धतीने उपलब्ध आहे, जेणेकरून लष्करी गोपनीयता आणि सुरक्षा कायम राहील.
सॅटेलाइट ब्लॅकआउटमुळे इराण आणि इस्रायलमधील संघर्ष आता फक्त जमिनीपुरता मर्यादित नाही, तर अंतराळातूनही पाहिला जाऊ शकतो. Planet Labs च्या या निर्णयामुळे व्यावसायिक इमेजिंग उद्योगात सुरक्षा आणि गोपनीयतेची गरज अधोरेखित झाली आहे. सॅटेलाइट तंत्रज्ञान आता युद्धाच्या परिस्थितीत फक्त निरीक्षणासाठी नव्हे, तर धोका टाळण्यासाठीही महत्त्वपूर्ण ठरत आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/iran-america-war-sparks-us-petrol-diesel-rates-to-record-high/
