Iran War Update : इराणच्या डावाने पाकिस्तान अडचणीत; तेल संकटामुळे अर्थव्यवस्था डगमगली

मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या इराण-इस्रायल-अमेरिका संघर्ष मुळे जागतिक पातळीवर ऊर्जा संकट तीव्र होत चालले आहे. या संघर्षाचा सर्वाधिक फटका बसत असलेल्या देशांमध्ये पाकिस्तान अग्रस्थानी असल्याचे चित्र दिसत आहे. विशेषतः होर्मुज सामुद्रधुनी परिसरातील तणावामुळे पाकिस्तानच्या तेल-गॅस पुरवठ्यावर मोठा परिणाम झाला असून देश आर्थिक आणि ऊर्जा संकटाच्या उंबरठ्यावर उभा आहे.

युद्धाचा तिसरा आठवडा; परिणाम तीव्र

इराण आणि इस्रायल तसेच अमेरिका यांच्यात सुरू असलेल्या संघर्षाला आता तीन आठवडे पूर्ण झाले आहेत. या काळात आखाती भागातील अस्थिरतेमुळे जागतिक ऊर्जा पुरवठा साखळी विस्कळीत झाली आहे.

या पार्श्वभूमीवर पाकिस्तानसारख्या आयात-आधारित देशांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.

होर्मुजमुळे अडलेला पुरवठा

जगातील सर्वात महत्त्वाचा तेल वाहतुकीचा मार्ग असलेली होर्मुज सामुद्रधुनी सध्या इराणच्या नियंत्रणाखाली आहे. या मार्गावर वाढलेल्या सुरक्षेमुळे अनेक तेलवाहू टँकर अडकले आहेत.

पाकिस्तानकडे जाणारे तेल आणि गॅस वाहतूक करणारे टँकरही या भागात अडकले असल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यामुळे देशात इंधन पुरवठा खंडित झाला आहे.

पाकिस्तानात ऊर्जा संकट गडद

पाकिस्तान हा देश आपल्या पेट्रोलियम गरजांसाठी जवळपास 70 टक्के आयातीवर अवलंबून आहे, आणि त्यातील बहुतांश पुरवठा मध्यपूर्वेतून येतो. सध्याच्या परिस्थितीत हा पुरवठा विस्कळीत झाल्याने देशात ऊर्जा संकट गंभीर बनले आहे. अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार पाकिस्तानकडे उरलेले इंधन साठे चिंताजनक पातळीवर आले आहेत:

• कच्चे तेल : फक्त 7 दिवस
• डिझेल : 17 दिवस
• पेट्रोल : 20-22 दिवस
• जेट इंधन : 10 दिवस
• एलपीजी : 6 दिवस

या आकडेवारीवरून पाकिस्तान किती मोठ्या संकटात सापडला आहे, हे स्पष्ट होते.

पेट्रोल दरवाढीचा निर्णय

ऊर्जा संकटाचा सामना करण्यासाठी पाकिस्तान सरकारने मोठा निर्णय घेतला आहे. शहबाज शरीफ यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या उच्चस्तरीय बैठकीत हाय-ऑक्टेन इंधनावरील करात मोठी वाढ करण्यात आली.

• प्रति लिटर 200 रुपयांचा अतिरिक्त कर
• एकूण किंमत 300 रुपये प्रति लिटर

या निर्णयामुळे देशात महागाई आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.

अर्थव्यवस्थेवर मोठा परिणाम

इंधन संकटाचा थेट परिणाम पाकिस्तान च्या अर्थव्यवस्थेवर झाला आहे. आधीच आर्थिक अडचणीत असलेल्या देशात आता:

• सरकारी खर्चावर नियंत्रण
• वेतन कपात
• महागाईत वाढ

अशा उपाययोजना करण्यात येत आहेत. उद्योग आणि वाहतूक क्षेत्रावरही याचा गंभीर परिणाम होत आहे.

सौदी अरेबियाशी संबंध आणि युद्ध चर्चा

या पार्श्वभूमीवर सौदी अरेबिया आणि पाकिस्तान यांच्यातील संरक्षण करार चर्चेत आला आहे. पाकिस्तान सौदी अरेबियाच्या समर्थनार्थ युद्धात उतरेल, अशी शक्यता व्यक्त केली जात होती.

मात्र सध्याच्या ऊर्जा संकटामुळे पाकिस्तानची स्थिती कमकुवत झाली असून युद्धात उतरल्यास परिस्थिती आणखी बिकट होऊ शकते.

इराणचा रणनीतिक दबाव

विश्लेषकांच्या मते, इराण ने होर्मुजमार्गे पुरवठ्यावर नियंत्रण ठेवत अप्रत्यक्षपणे पाकिस्तानवर दबाव टाकला आहे. यामुळे पाकिस्तानला युद्धात उतरण्यापूर्वीच मोठा फटका बसला आहे. ही एक प्रकारची ‘आर्थिक आणि रणनीतिक चाल’ असल्याचेही तज्ज्ञांचे मत आहे.

पुढील धोके

जर हा संघर्ष लवकर थांबला नाही, तर:

• पाकिस्तानात इंधन तुटवडा तीव्र होईल
• अर्थव्यवस्था आणखी ढासळेल
• सामाजिक असंतोष वाढू शकतो

जागतिक पातळीवरही याचा परिणाम तेलाच्या किमती आणि पुरवठ्यावर होण्याची शक्यता आहे.

इराण-इस्रायल-अमेरिका संघर्ष मुळे निर्माण झालेल्या परिस्थितीत पाकिस्तान सध्या सर्वाधिक अडचणीत सापडलेला देश ठरत आहे. होर्मुज सामुद्रधुनी मधील अडथळ्यांमुळे इंधन पुरवठा खंडित झाल्याने देश आर्थिक आणि ऊर्जा संकटाच्या विळख्यात अडकला आहे.

आता या संकटातून पाकिस्तान कसा मार्ग काढतो आणि युद्धस्थिती कशी बदलते, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.

READ ALSO:https://ajinkyabharat.com/doshina-thechoon-kadha-raj-thackerays-anguish-over-ashok-kharat-episode/