Iran–Israel War : इराणला अनपेक्षित साथ? उत्तर कोरियाची उघड भूमिका; जागतिक राजकारणात नवे समीकरण

मध्य-पूर्वेत सुरू असलेल्या Iran–Israel–United States संघर्षाचा आज पाचवा दिवस आहे. या भीषण संघर्षात मोठ्या प्रमाणावर हवाई हल्ले, क्षेपणास्त्र डागणे आणि सामरिक तणाव वाढल्याचे वृत्त आहे. सुरुवातीच्या टप्प्यात अमेरिकन आणि इस्रायली कारवाईमुळे Iranचे लष्करी तळ आणि पायाभूत सुविधा बाधित झाल्याचे सांगितले जात असताना, आता या युद्धाला नवे वळण मिळण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत.

दरम्यान, आंतरराष्ट्रीय पातळीवर राजनैतिक हालचाली वेगाने सुरू असून, काही देशांनी उघड पाठिंबा दर्शवला आहे तर काहींनी केवळ निषेध नोंदवला आहे. या पार्श्वभूमीवर उत्तर कोरियाने इराणला दिलेला थेट पाठिंबा हे महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.

अमेरिकेला पाश्चिमात्य देशांचा पाठिंबा

या संघर्षात Germany, United Kingdom, France यांसारख्या युरोपीय देशांनी अमेरिकेच्या भूमिकेला पाठिंबा दर्शवला असल्याचे वृत्त आहे. तसेच Saudi Arabia आणि Qatar यांनीही अमेरिकेच्या बाजूने भूमिका घेतल्याचे सांगितले जाते.

यामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर Iran काहीसे एकटे पडल्याचे चित्र निर्माण झाले होते. तथापि, इराणनेही प्रत्युत्तरादाखल इस्रायलवरील हल्ले तीव्र केल्याची माहिती आहे.

रशिया आणि चीनची सावध भूमिका

Russia आणि China या देशांनी अमेरिकन कारवाईचा निषेध केला आहे. त्यांनी आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे उल्लंघन झाल्याचे म्हटले असले, तरी प्रत्यक्ष लष्करी हस्तक्षेप टाळला आहे.

रशिया सध्या Ukraine युद्धात अडकलेला असल्याने त्याचे लक्ष आणि संसाधने तिकडे केंद्रित आहेत. दुसरीकडे चीनचे लक्ष तैवान प्रश्नावर असल्याचे मानले जाते. त्यामुळे दोन्ही देशांनी प्रत्यक्ष युद्धात उतरायचे टाळले आहे.

उत्तर कोरियाची उघड भूमिका

या पार्श्वभूमीवर North Korea ने Iran ला थेट पाठिंबा जाहीर केला आहे. उत्तर कोरियाचे नेते Kim Jong Un यांनी अमेरिका आणि इस्रायलच्या कारवाईचा तीव्र निषेध केला आहे. गरज भासल्यास इराणला लष्करी मदत देण्याची तयारी असल्याचे त्यांनी संकेत दिल्याचे वृत्त आहे.

ही भूमिका अमेरिकेसाठी आणि इस्रायलसाठी धोरणात्मक दृष्ट्या महत्त्वाची ठरू शकते. कारण उत्तर कोरिया क्षेपणास्त्र तंत्रज्ञानासाठी ओळखला जातो. त्यामुळे या युद्धाचा विस्तार होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

ट्रम्प आणि नेतान्याहूंची कसोटी

या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेतील राजकीय वातावरणही तापले आहे. माजी राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump आणि इस्रायलचे पंतप्रधान Benjamin Netanyahu यांच्यावर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर दबाव वाढत असल्याचे मानले जाते. जर संघर्ष अधिक तीव्र झाला, तर जागतिक अर्थव्यवस्था, कच्च्या तेलाचे दर आणि व्यापारमार्ग यावर मोठा परिणाम होऊ शकतो.

जागतिक परिणामांची भीती

या संघर्षामुळे कच्च्या तेलाच्या दरात चढ-उतार सुरू झाले आहेत. मध्य-पूर्व हा जगातील सर्वात महत्त्वाचा ऊर्जा पुरवठादार प्रदेश असल्याने, दीर्घकालीन युद्धामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेला मोठा फटका बसू शकतो.

तसेच अमेरिकेचे लष्करी तळ असलेल्या काही मुस्लिम देशांमध्येही तणाव वाढल्याचे वृत्त आहे. त्यामुळे हा संघर्ष केवळ प्रादेशिक न राहता व्यापक स्वरूप धारण करण्याची शक्यता तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.

पुढे काय?

सध्या आंतरराष्ट्रीय समुदायाकडून युद्धविरामासाठी प्रयत्न सुरू असल्याचे सांगितले जाते. संयुक्त राष्ट्रांसारख्या संस्थांकडूनही शांततेचे आवाहन करण्यात येत आहे. मात्र जमिनीवरील परिस्थिती तणावपूर्णच आहे.

उत्तर कोरियाच्या भूमिकेमुळे या संघर्षात नवे समीकरण तयार होऊ शकते. पुढील काही दिवसांत कोणते देश प्रत्यक्ष पातळीवर सहभागी होतात, यावर या युद्धाची दिशा अवलंबून राहील.

Iran–इस्रायल–अमेरिका संघर्षाने जागतिक राजकारणात नवे तणाव निर्माण केले आहेत. पाश्चिमात्य देशांचा अमेरिकेला पाठिंबा, रशिया-चीनची सावध भूमिका आणि उत्तर कोरियाची उघड साथ या सर्व घटकांमुळे परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची बनली आहे.

आता सर्वांचे लक्ष पुढील हालचालींकडे लागले असून, हा संघर्ष मर्यादित राहतो की व्यापक युद्धात परिवर्तित होतो, हे येत्या काळात स्पष्ट होईल.