इराण-इस्रायल संघर्षाचा भारताच्या स्वयंपाकघरापर्यंत फटका; तेल, गॅस आणि डाळींच्या किमती वाढण्याची शक्यता
पश्चिम आशियातील तणाव आणि युद्धाचे प्रादुर्भाव
इराण आणि इस्रायलमधील संघर्षाने केवळ मध्यपूर्वेच्या राजकारणावरच नाही तर भारताच्या घराघरातील स्वयंपाकघरावरही परिणाम टाकण्याची शक्यता निर्माण केली आहे. सध्या संपूर्ण पश्चिम आशियात तणाव वाढला असून, याचा परिणाम भारतातल्या एलपीजी, तेल, नैसर्गिक वायू आणि आयात केलेल्या डाळींच्या किमतीवर दिसू लागला आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवरील युद्धामुळे शिपिंग लाईन्समध्ये व्यत्यय निर्माण झाला आहे, ज्यामुळे आयात केलेल्या वस्तूंच्या किंमती वाढण्याची शक्यता आहे.
ऑल इंडिया डाळ मिल असोसिएशनचे अध्यक्ष सुरेश अग्रवाल यांचे म्हणणे आहे की भारत विविध देशांमधून तूर, उडीद आणि मसूर यासारख्या डाळी आयात करतो. “आमच्या डाळींपैकी अर्ध्याहून अधिक परदेशातून येतात. सध्या दरवर्षी 50 ते 60 लाख टन डाळी आम्ही आयात करतो. जर पश्चिम आशियात जाणाऱ्या समुद्री मार्गावर अडथळा आला तर आम्हाला लांब मार्गांचा वापर करावा लागेल, ज्यामुळे डाळींच्या किमतीत नक्कीच वाढ होईल,” असे ते सांगतात.
कच्च्या तेलावर होणारा परिणाम
वर्तमान युद्धामुळे कच्च्या तेलाच्या वाहतुकीवरही मोठा परिणाम होऊ शकतो. युद्धापूर्वी दररोज 20 दशलक्ष बॅरलपेक्षा जास्त कच्चे तेल होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जात असे. हे प्रमाण जागतिक कच्च्या तेलाच्या निर्यातीपैकी 25 टक्के आणि एकूण तेलाच्या वापराच्या 20 टक्क्यांशी जुळते. भारताच्या तेल गरजांपैकी 50 टक्क्यांहून अधिक भाग हा मार्ग वापरून पूर्ण केला जातो. त्यामुळे होर्मुझ सामुद्रधुनीवर अडथळा आल्यास भारतात तेलाचे भाव वाढण्याची शक्यता आहे, आणि घरगुती बाजारात याचा फटका लगेच जाणवेल.
Related News
बिग बॉस मराठी 6 : “मी तिला पटवणार” – विशालच्या रणनीतीमुळे बिग बॉसच्या घरात तणाव वाढला!
डिफेन्स शेअर्सने बाजारातील घसरणीला दिला उत्तर; काही स्टॉक्स 13% पर्यंत वाढले
T20 World Cup 2026: भारताच्या पराभवानंतर पाकिस्तानवर 50 लाखांचा दंड ठोठावला!
अमेरिका-इस्रायलचा इराणवर प्रचंड हल्ला, डोनाल्ड ट्रम्प यांची भयंकर चेतावणी
रंगांच्या उत्सवात गॅझेट्स सुरक्षित ठेवण्यासाठी 10 वॉटरप्रूफ उपाय
‘The 50’ : वादानंतर सिवेतने दिली वंशजसाठी भावनिक माफी; प्रेक्षकही झाले भावूक
EPFO 2025-26: नोकरदारांसाठी मोठी बातमी, पीएफवर 8.25% व्याजदर कायम!
अमेरिकेचे एफ-15 जेट इराणने नाही, तर कुवेतच्या चुकीमुळे पाडले गेले
मध्य-पूर्वेत तणाव उफाळला: अमेरिका-इस्रायल-इराण संघर्ष भयंकर स्वरूपात
इराण-यूएई युद्ध: जालना खासदार डॉ. कल्याण काळे दुबईत अडकले, सुरक्षिततेची माहिती मिळाली
भारताकडे पेट्रोल आणि डिझेलसाठी पुरेशी शुद्धीकरण क्षमता असल्यामुळे या दोन इंधनांसाठी पुरवठा तुलनेने स्थिर राहू शकतो, मात्र एलपीजीसाठी परिस्थिती वेगळी आहे. भारताला अजूनही एलपीजीच्या एकूण गरजेपैकी सुमारे 60 टक्के परदेशातून आयात करावे लागते. बहुतेक एलपीजी पुरवठा आखाती देशांमधून होतो. यामुळे होर्मुझ सामुद्रधुनी बंद झाल्यास एलपीजीची कमतरता निर्माण होईल, आणि घरगुती गॅस सिलिंडर महाग होण्याची शक्यता आहे.
एलपीजी आणि घरगुती बजेटवर परिणाम
भारताकडे कच्च्या तेलासाठी धोरणात्मक साठा तयार आहे, परंतु एलपीजीसाठी तो पर्याय मर्यादित आहे. त्यामुळे पुरवठा विस्कळीत झाल्यास घरगुती बजेटवर थेट परिणाम होईल. सध्या अनेक घरांमध्ये रोजच्या स्वयंपाकासाठी एलपीजीवर अवलंबित्व आहे, त्यामुळे एलपीजीच्या किंमतीत वाढ झाल्यास घरगुती खर्चात मोठी भर पडू शकते.
नैसर्गिक वायूचा पुरवठा आणि भारताची अवलंबित्व
पश्चिम आशियावर भारताचे नैसर्गिक वायूच्या पुरवठ्याचे मोठे अवलंबित्व आहे. कतार भारताच्या नैसर्गिक वायूच्या गरजांपैकी सुमारे 40% पुरवठा करते. जर आपण इतर पश्चिम आशियाई देशांचा समावेश केला तर अंदाजे 80% नैसर्गिक वायूचे गरज ही या प्रदेशातून पूर्ण होतात. सध्या होर्मुझ सामुद्रधुनीवर अडथळा असल्यामुळे नैसर्गिक वायूचा पुरवठा देखील प्रभावित होत आहे. या परिस्थितीमुळे ऊर्जा क्षेत्रात तातडीचे निर्णय घेण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
शेतीवर होणारा परिणाम
पश्चिम आशियातील तणावाचा परिणाम फक्त घरगुती बाजारावर नाही, तर भारताच्या शेतीवर आणि कोठारांवरही दिसू शकतो. युरिया आणि डीएपीसारख्या खतांच्या आयातीवरही याचा परिणाम होऊ शकतो. युरियाच्या उत्पादनात भारताने सुधारणा केली असली तरी, या वर्षाच्या पहिल्या नऊ महिन्यांत अंदाजे 8 दशलक्ष टन युरिया आणि 5 दशलक्ष टन डीएपी आयात केले गेले आहेत. खत उद्योगाच्या प्रतिनिधींचे म्हणणे आहे की या संकटामुळे युरियाच्या किमतीत 30 ते 40 टक्के वाढ होऊ शकते. यामुळे शेतकऱ्यांच्या उत्पादन खर्चात वाढ होऊन अन्नधान्याच्या किंमतींवरही दबाव येईल.
डाळींच्या किमतींवर होणारा दबाव
आयात केलेल्या डाळींच्या किमतींमध्येही वाढ होण्याची शक्यता आहे. पश्चिम आशियातून किंवा आफ्रिकन देशांमधून आयात होणाऱ्या डाळींचा प्रवास सध्या अवघड झाला आहे. यामुळे तूर, मसूर, उडीद यासारख्या डाळींच्या किमतींमध्ये वाढ होईल, आणि ही वाढ थेट घरगुती स्वयंपाकघरावर परिणाम करेल.
शिफारसी आणि उपाय
विशेषज्ञांचे म्हणणे आहे की घरगुती खर्चात तातडीने बचत उपाय करण्याची गरज आहे. घरगुती गॅसच्या वापरावर नियंत्रण ठेवणे, डाळींच्या खरेदीत थोडा आढावा घेणे, तसेच अन्नधान्याच्या वापरात बचत करणे यासारख्या उपायांना प्राधान्य देणे गरजेचे आहे. सरकारनेही आंतरराष्ट्रीय पुरवठा साखळी सुरक्षित करण्यासाठी उपाययोजना सुरु केल्या आहेत, परंतु घरगुती बाजारात याचा परिणाम काही काळ जाणवेल.
इराण-इस्रायल संघर्षाचा परिणाम भारतावर केवळ आंतरराष्ट्रीय व्यापाराच्या मार्गावरच नाही, तर घरगुती स्वयंपाकघरापर्यंत पोहोचत आहे. एलपीजी, तेल, नैसर्गिक वायू, डाळी आणि खत यासारख्या महत्त्वाच्या वस्तूंच्या किमतीत वाढ होण्याची शक्यता आहे. शेतकरी, घरगुती वापरकर्ते आणि उद्योग या सर्वांवर परिणाम होईल. त्यामुळे बचत, सजगता आणि पर्यायी उपाययोजना करण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/west-asia-tension-shigella-concern-increases-worldwide/
