इंदूरमध्ये भिकारी मंगीलालकडे 3 घरं, 3 ऑटो रिक्षा आणि आलिशान कार असल्याचे उघड झाले. या भिकाऱ्याची कमाईची पद्धत आणि संपत्ती पाहून अधिकारीही थक्क झाले. वाचा संपूर्ण माहिती.
इंदूर भिकारी संपत्ती: तीन घरं, तीन रिक्षा आणि आलिशान कार – अधिकारीही झाले थक्क
इंदूरच्या सराफा परिसरातील रस्त्यावर उभा असलेला भिकारी मंगीलाल, प्रत्यक्षात प्रचंड संपत्तीचा मालक असल्याचे उघड झाले आहे. साध्या लाकडी घसरगुंडीवर उभा राहणारा, जुने बूट परिधान केलेला मंगीलाल प्रत्यक्षात तीन घरांचा, तीन ऑटो रिक्षांचा आणि एक आलिशान कारचा मालक आहे.
भीक मागून मिळालेल्या कमाईची थक्क करणारी पद्धत
सराफा परिसरातील अरुंद गल्लीमध्ये मंगीलाल दररोज लोकांकडे हात पसरत उभा राहत असे. त्याच्या पाठीवर पिशवी आणि हातात जुने बूट असे. लोक त्याची अवस्था पाहून स्वतःहून त्याला पैसे देत असे. यामुळे दररोज मंगीलाल 500 ते 1000 रुपये कमवत असे.
मंगीलालने चौकशीत धक्कादायक कबुली दिली की, ही कमाई तो सराफा परिसरातील काही व्यापाऱ्यांना व्याजाने कर्ज देण्यासाठी वापरत असे. तो दररोज एक दिवस आणि आठवड्याच्या हिशोबाने पैसे उधार देत असे आणि सराफा भागात येऊन व्याज वसूल करायचा.
डिजिटल पद्धतीने भीक मागणे
सध्याच्या काळात मंगीलालसारखे भिकारी डिजिटल माध्यमांचा वापर करून पैसे मिळवत आहेत. त्यांच्याकडे PhonePe किंवा Google Pay Scanner असतो, ज्याद्वारे लोक ऑनलाईन पेमेंट करू शकतात. त्यामुळे त्यांना फक्त रोख पैशाची गरज नसते.
हे पाहून जवळ असलेले लोकही थक्क झाले.
मंगीलालची संपत्ती: अधिकारीही थक्क
रेस्क्यू टीमचे नोडल अधिकारी दिनेश मिश्रा यांनी सांगितले की, मंगीलालकडे इंदूरमध्ये तीन घरे, तीन ऑटो रिक्षा आणि एक आलिशान कार आहे. कारसाठी त्याने स्वतंत्र ड्रायव्हर ठेवला आहे.
मंगीलाल हा अलवास परिसरात आपल्या आई-वडिलांसोबत राहत आहे. त्याचे दोन भाऊ वेगवेगळ्या ठिकाणी राहतात.
जिल्हा कार्यक्रम अधिकारी रजनीश सिन्हा यांनी सांगितले की, फेब्रुवारी 2024 पासून इंदूरमध्ये भिक्षावृत्तीमुक्त शहर अभियान राबवले जात आहे.
भिक्षावृत्तीमागील आश्चर्यकारक वास्तव
मंगीलाल सारख्या भिकाऱ्यांकडे जे संपत्ती आहे, ते पाहून अधिकारीही आश्चर्यचकित झाले आहेत.
तीन घरं: इंदूर शहराच्या वेगवेगळ्या भागात आहेत.
तीन ऑटो रिक्षा: भाड्याने चालवल्या जातात, ज्यातून तो नियमित उत्पन्न मिळवतो.
आलिशान कार: त्यासाठी स्वतंत्र ड्रायव्हर ठेवलेला आहे.
ही संपत्ती पाहून अधिकारीही म्हणतात, “आम्ही कधीही कल्पनाही केली नव्हती की भिकाऱ्यांकडे असे मालमत्ता असेल.”
मंगीलालची कमाईची रणनीती
मंगीलाल फक्त भिकाऱ्याच्या स्वरूपात दिसत होता, पण प्रत्यक्षात त्याची कमाईची रणनीती खूप हुशार होती.
दररोजचे उत्पन्न: लोकांकडून मिळालेली 500–1000 रुपये कमाई.
व्याजावर कर्ज देणे: सराफा परिसरातील व्यापाऱ्यांना पैसे उधार देणे आणि दररोज व्याज वसूल करणे.
डिजिटल पेमेंट स्वीकारणे: PhonePe Scanner वापरून पैसे स्वीकारणे.
यामुळे त्याला दररोज सुरक्षित आणि नियमित उत्पन्न मिळत राहिले.
अधिकारी आणि रेस्क्यू मोहिमेचा प्रतिसाद
महिला व बाल विकास विभागाच्या वतीने सुरू केलेल्या भिक्षावृत्ती निर्मूलन मोहिमेत मंगीलालला रेस्क्यू करण्यात आले. त्याची खरी ओळख समोर आल्यानंतर अधिकारी थक्क झाले.
दिनेश मिश्रा (नोडल अधिकारी): “भिकाऱ्याची प्रत्यक्ष संपत्ती पाहून आम्हाला खूप आश्चर्य वाटले.”
रजनीश सिन्हा (जिल्हा कार्यक्रम अधिकारी): “इंदूरमध्ये भिक्षावृत्तीमुक्त शहर अभियान यशस्वी होण्यासाठी आम्ही अधिक कठोर पावले उचलत आहोत.”
भिकाऱ्यांची नवीन पद्धत: डिजिटलरण
सध्या भिकारी फक्त रस्त्यावर उभे राहून पैशांची मागणी करत नाहीत.
डिजिटल पेमेंट स्वीकारणे: PhonePe, Google Pay Scanner वापरून पैसे मिळवणे.
स्थानिक व्यापाऱ्यांना कर्ज देणे: सराफा परिसरात पैशांची चक्रवाढ करणे.
संपत्तीमध्ये गुंतवणूक: घरं, रिक्षा, वाहनांमध्ये गुंतवणूक करणे.
ही पद्धत पाहून सामान्य नागरिक देखील थक्क होतात.
मंगीलालची पारिवारिक पार्श्वभूमी
मंगीलाल अलवास परिसरात आपल्या आई-वडिलांसोबत राहतो.
दोन भाऊ वेगवेगळ्या ठिकाणी राहतात.
पारिवारिक परिस्थिती सामान्य, पण कमाईची पद्धत अत्यंत हुशार.
सराफा परिसरातील व्यापाऱ्यांचे मत
सराफा परिसरातील काही व्यापाऱ्यांनी सांगितले की, मंगीलालकडून उधार घेतल्यास पैसे परत मिळतात.
व्यापाऱ्यांचे म्हणणे: “तो भिकारी दिसतो, पण त्याची आर्थिक समज अत्यंत हुशार आहे.”
काही व्यापाऱ्यांना थोडेसे व्याज द्यावे लागते, पण सुरक्षिततेसाठी ते तयार आहेत.
भिक्षावृत्ती निर्मूलन मोहिमेची महत्त्वपूर्ण माहिती
फेब्रुवारी 2024 पासून इंदूरमध्ये मोहिम राबवली जात आहे.
महिला व बाल विकास विभाग आणि स्थानिक प्रशासन या मोहिमेत सक्रिय आहेत.
भिकाऱ्यांना रेस्क्यू करून सामाजिक पुनर्वसन देण्यावर लक्ष केंद्रीत आहे.
मंगीलालच्या उदाहरणातून स्पष्ट होते की, भीक मागणे ही फक्त गरिबीची चिन्हच नाही, तर काही वेळा ती अत्यंत हुशार आणि धोरणात्मक आर्थिक युक्तीचा भाग देखील असू शकते. सराफा परिसरातील मंगीलाल सारख्या भिकाऱ्यांनी पारंपरिक भिकमागण्याच्या पद्धतींना नवी दिशा दिली आहे. फक्त रस्त्यावर उभे राहून पैशांची मागणी करणे पुरेसे नाही; त्यांनी आपल्या कमाईला सुरक्षित आणि दीर्घकालीन बनवण्यासाठी विविध मार्ग अवलंबले आहेत.
यातील एक महत्त्वाचा पैलू म्हणजे डिजिटल पेमेंटचा वापर. मंगीलालसारखे भिकारी आता PhonePe, Google Pay आणि इतर डिजिटल माध्यमांचा वापर करून पैशांचे व्यवहार करतात. यामुळे त्यांना केवळ रोख पैशावर अवलंबून राहावे लागत नाही, तर ग्राहक किंवा सहकारी लोक सहज ऑनलाइन पैसे पाठवू शकतात. या पद्धतीमुळे भिकाऱ्यांची कमाई अधिक सुव्यवस्थित आणि सुरक्षित झाली आहे.
तसेच, मंगीलालने आपल्या कमाईला विविध मार्गांनी वाढवले आहे. सराफा परिसरातील व्यापाऱ्यांना पैसे उधार देणे, व्याज वसूल करणे आणि दररोजच्या उत्पन्नातून सतत गुंतवणूक करणे ही त्याची आर्थिक शहाणपणाची उदाहरणे आहेत. यामुळे भिकाऱ्याची उत्पन्न क्षमता केवळ रस्त्यावर मिळालेल्या पैशापुरती मर्यादित राहत नाही, तर ती दीर्घकालीन आणि स्थिर बनते.
याशिवाय, संपत्तीमध्ये केलेली गुंतवणूक देखील लक्षवेधक आहे. तीन घरं, तीन ऑटो रिक्षा आणि आलिशान कार यांसारखी मालमत्ता असणे, भिकाऱ्यांच्या आर्थिक व्यवस्थापनाची साक्ष देते. यामुळे दिसते की, भिकाऱ्यांचे जीवन फक्त भिकमागण्यापुरते मर्यादित नसून, ते आपल्या कमाईतून सामाजिक आणि आर्थिक सुरक्षा निर्माण करण्यास सक्षम आहेत.
मंगीलालच्या उदाहरणामुळे प्रशासन आणि सामान्य नागरिक दोघांनाही धक्का बसला आहे. पारंपरिक समजुतींप्रमाणे भिकारी गरीब, गरजू आणि असमर्थ असतात असे नाही, तर काही वेळा ते अत्यंत हुशार आर्थिक नियोजन करतात आणि आपल्या परिस्थितीचा फायदा घेऊन संपत्ती निर्माण करतात. ही घटना भविष्यातील भिक्षावृत्ती निर्मूलन मोहिमांसाठी आणि समाजातील आर्थिक शहाणपणाची समज वाढविण्यासाठीही महत्त्वपूर्ण आहे.
म्हणजेच, भिकाऱ्यांच्या या नवीन पद्धतींमुळे समाजाच्या आणि प्रशासनाच्या दृष्टीकोनात बदल घडून येतो; तसेच डिजिटल युगातील आर्थिक व्यवहार आणि व्यक्तीगत शहाणपण यांचे प्रभाव भिकाऱ्यांच्या जीवनात कसे दिसतात हे स्पष्ट होते.
