भारताची ‘Sweet Capital’ कोणती? जाणून घ्या गोडव्याची राजधानी असलेल्या शहराची खास ओळख
भारत म्हणजे विविधतेचा देश – भाषा, संस्कृती, परंपरा यांच्यासोबतच खाद्यसंस्कृतीतही प्रचंड वैविध्य आहे. विशेषतः भारतीयांचे Sweet पदार्थांवरील प्रेम जगप्रसिद्ध आहे. सण-उत्सव असो, कौटुंबिक समारंभ असो किंवा रोजच्या आयुष्यातील एखादा आनंदाचा क्षण – गोडाशिवाय तो पूर्ण होत नाही. भारतातील प्रत्येक राज्य, प्रत्येक भाग आपापल्या खास मिठाईंसाठी ओळखला जातो. मात्र या सगळ्यांमध्ये एक शहर असे आहे, जे Sweet पदार्थांच्या बाबतीत सर्वांत आघाडीवर आहे. हे शहर म्हणजे भारताची ‘Sweet Capital ’ – कोलकाता.
कोलकाता : Sweet Capital
पश्चिम बंगालची राजधानी असलेले कोलकाता हे शहर केवळ साहित्य, कला, संस्कृती आणि इतिहासासाठीच नव्हे, तर आपल्या अप्रतिम Sweetसाठीही ओळखले जाते. ‘मिष्टी’ (गोड) ही बंगाली संस्कृतीची ओळख आहे आणि कोलकात्यातील गोड पदार्थांनी संपूर्ण भारतातच नव्हे, तर परदेशातही आपली खास छाप पाडली आहे. चेन्यावर (छेना – पनीरसारखा दुग्धजन्य पदार्थ) आधारित Sweetची कला कोलकात्याने इतकी परिपूर्ण केली आहे की, या शहराला ‘भारताची गोड राजधानी’ म्हटले जाते.
Related News
महागाईचा नवा फॉर्म्युला: अन्नावर कमी, डिजिटल सेवांवर जास्त खर्च
मुंबई महापालिकेचा ८० हजार कोटींचा अर्थसंकल्प उद्या सादर!
IPL 2026 शेड्यूलवर मोठा अपडेट: BCCI घेत आहे टप्प्याटप्प्याने निर्णय
ओला इलेक्ट्रिकचा शेअर 157 वरून 29 रुपयांवर; गुंतवणूकदारांसाठी मोठा धक्का
केरळ राज्याचे नाव बदलणे योग्य आहे का? केंद्राने दिली मंजुरी!
जळगाव सराफा बाजारात सोन्याचा धक्का! 10 ग्रॅम सोने पोहोचले 1,64,388 रुपये
तुमचे शरीर “सामान्य” असले तरीही अस्वस्थ? ही 10 चिन्हे लक्षात घ्या!
हिना खानने इफ्तारसाठी बनवली पारंपरिक फिरणी, चाहत्यांना दिला स्वादिष्ट अनुभव
लाडक्या बहिणींसाठी आनंदाची बातमी! जानेवारीचा हप्ता लवकरच जमा होणार
बलात्कार, धमक्या आणि ब्लॅकमेल – भोपाळ बहिणींच्या गुन्ह्याची तपासणी सुरू
राजस्थानच्या पारंपरिक मसाल्यांसह पालक बेसनची भाजी – चविष्ट आणि आरोग्यदायी
राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू शेगाव दौऱ्यावर; संत गजानन महाराजांचे दर्शन घेणार
कोलकात्याच्या Sweet संस्कृतीचा इतिहास शेकडो वर्षांचा आहे. पारंपरिक पाककृती, स्थानिक घटक, कारागिरी आणि पिढ्यानपिढ्या चालत आलेले कौशल्य यांचा सुंदर संगम या मिठाईंत दिसून येतो. आजही कोलकात्यातील अनेक मिठाई दुकाने ही केवळ दुकाने नसून, शहराची ओळख बनलेली ऐतिहासिक ठिकाणे आहेत.
छेना, गूळ आणि परंपरेची चव
कोलकात्याच्या मिठाईंचे खास वैशिष्ट्य म्हणजे ताज्या छेन्याचा वापर, नैसर्गिक गोडवा देणारा गूळ (विशेषतः नॉलेन गुर) आणि सुगंधी घटक. इतर भागांतील अतिशय गोड किंवा जड मिठाईंपेक्षा बंगाली मिठाया तुलनेने हलक्या, मऊ आणि नाजूक चवीच्या असतात. त्यामुळे त्या सहज पचतात आणि पुन्हा पुन्हा खाव्याशा वाटतात.
कोलकात्यातील ५ सर्वात लोकप्रिय Sweet
१. रसगुल्ला
कोलकात्याची ओळख असलेला रसगुल्ला हा जगप्रसिद्ध गोड पदार्थ आहे. मऊ, स्पंजसारखे छेन्याचे गोळे आणि हलका साखरेचा पाक – अशी साधी पण अप्रतिम रेसिपी. रसगुल्ल्याची खासियत म्हणजे त्याची हलकी चव आणि तोंडात विरघळणारी रचना. या मिठाईला ‘GI टॅग’ मिळाला असून तिचे सांस्कृतिक महत्त्व अधिक अधोरेखित झाले आहे.
चाखण्याची उत्तम ठिकाणे:
के. सी. दास
बालाराम मल्लिक अँड राधारामन मल्लिक
२. सन्देश
सन्देश ही अत्यंत नाजूक आणि सौम्य गोड चवीची बंगाली मिठाई आहे. ताज्या छेन्यात साखर मिसळून तयार होणारा संदेश केशर, पिस्ता, चॉकलेट अशा विविध चवींमध्ये मिळतो. साधेपणा आणि सौंदर्य यांचा उत्तम संगम म्हणजे संदेश. अनेकदा वरून काजू, बदाम किंवा चांदीचा वर्ख लावून तो अधिक आकर्षक केला जातो.
चाखण्याची उत्तम ठिकाणे:
गिरीशचंद्र डे आणि नाकूरचंद्र नंदी
बालाराम मल्लिक अँड राधारामन मल्लिक
३. मिष्टी दोई
मिष्टी दोई म्हणजे बंगाली घराघरांत आवर्जून खाल्ली जाणारी गोड दही. दूध आणि साखर हळूहळू आटवून मातीच्या मडक्यात आंबवली जाते. त्यामुळे या दह्याला हलका करमेलाइज्ड स्वाद आणि घट्ट, क्रीमी पोत मिळतो. जेवणानंतर मिष्टी दोई खाणे म्हणजे बंगाली परंपरेचा भागच.
चाखण्याची उत्तम ठिकाणे:
भीमचंद्र नाग
मिष्ठी
४. चॉमचॉम
रंगीत, लांबट आकाराची आणि अतिशय देखणी मिठाई म्हणजे चॉमचॉम. छेन्यापासून तयार होणारी ही मिठाई साखरेच्या पाकात भिजवलेली असते आणि वरून खोबऱ्याचा कीस किंवा खोया लावलेला असतो. सण-उत्सवात चॉमचॉमला विशेष स्थान आहे.
चाखण्याची उत्तम ठिकाणे:
बालाराम मल्लिक अँड राधारामन मल्लिक
गुप्ता ब्रदर्स
५. नॉलेन गुर मिठाया
हिवाळ्यात कोलकात्यात खास मिळणाऱ्या नॉलेन गुर (खजूराच्या रसापासून तयार केलेला गूळ) मिठाया या खऱ्या अर्थाने खास मानल्या जातात. नॉलेन गुर संदेश, नॉलेन गुर रसगुल्ला अशा विविध प्रकारांत ही मिठाई मिळते. या गुळाचा हलका धुरकट, नैसर्गिक गोडवा मिठाईला वेगळीच ओळख देतो. हिवाळा आला की कोलकात्याचे नागरिक या मिठायांची आतुरतेने वाट पाहतात.
चाखण्याची उत्तम ठिकाणे:
बालाराम मल्लिक अँड राधारामन मल्लिक
के. सी. दास
मिठाई आणि कोलकात्याची ओळख
कोलकात्याची मिठाई संस्कृती म्हणजे केवळ चव नव्हे, तर भावना, परंपरा आणि वारसा आहे. येथे मिठाई ही रोजच्या आयुष्याचा, सणांचा आणि सामाजिक नात्यांचा अविभाज्य भाग आहे. पाहुण्यांचे स्वागत असो किंवा कोणतेही शुभकार्य – गोड पदार्थांशिवाय ते अपूर्ण मानले जाते.
जर तुम्ही गोड खाण्याचे शौकीन असाल, तर कोलकाता हे तुमच्यासाठी स्वर्गच आहे. भारताच्या समृद्ध पाकपरंपरेचे प्रतीक असलेल्या या शहराने मिठाईच्या माध्यमातून आपली वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. म्हणूनच कोलकात्याला अभिमानाने ‘भारताची स्वीट कॅपिटल’ म्हटले जाते. गोडव्याचा खरा आस्वाद घ्यायचा असेल, तर कोलकात्याची एक सफर नक्कीच करायला हवी.
read also : https://ajinkyabharat.com/jaggery-soft-and-fresh-in-winter/
