युद्धाने बदलला वाहन बाजाराचा ट्रेंड; इलेक्ट्रिक दुचाकींची मागणी उसळली, मार्चमध्ये नवा विक्रम
अमेरिका–इस्रायल आणि इराण यांच्यात सुरू असलेल्या युद्धामुळे जागतिक स्तरावर निर्माण झालेल्या ऊर्जा संकटाचा थेट परिणाम भारतातील वाहन बाजारावर दिसून येत आहे. पेट्रोल-डिझेलच्या पुरवठ्याबाबतची भीती, वाढत्या किमती, इंधनावर वाढलेला खर्च आणि कंपन्यांनी दिलेल्या आकर्षक सवलतींमुळे भारतीय ग्राहक वेगाने इलेक्ट्रिक वाहनांकडे वळू लागले आहेत. याचा सर्वात मोठा प्रभाव दुचाकी सेगमेंटमध्ये जाणवतो आहे.
मार्च 2026 मध्ये देशात प्रथमच प्रत्येक दहा दुचाकींपैकी जवळजवळ एक दुचाकी इलेक्ट्रिक स्वरूपात विकली गेली. हा विक्रम भारतीय ईव्ही उद्योगासाठी मैलाचा दगड ठरला असून वाहन उद्योगातील बदलत्या दिशेकडे स्पष्ट इशारा देतो. वर्षाच्या सुरुवातीला इलेक्ट्रिक दुचाक्यांचा बाजारातील वाटा सुमारे 6 टक्के होता, तो मार्चच्या अखेरीस 9 टक्क्यांहून अधिक झाला. हा वाढीचा दर अभूतपूर्व असून ग्राहकांच्या पसंतीचा वेगाने होत असलेला बदल दर्शवतो.
तेल संकटाचा थेट परिणाम : ईव्हीची मागणी झपाट्याने वाढली
इराणने होर्मुज सामुद्रधुनीवर नियंत्रण घट्ट केल्यानंतर जागतिक तेलपुरवठा मोठ्या प्रमाणात बाधित झाला. अमेरिकेचे युद्धातील हस्तक्षेप, इस्रायल–इराण संघर्ष आणि मध्यपूर्वेत तणाव वाढल्याने गेल्या दोन महिन्यांत आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कच्च्या तेलाचे दर सलग उंचावत राहिले. या अस्थिर परिस्थितीमुळे भारतात पेट्रोल-डिझेलच्या उपलब्धतेबाबत ग्राहकांमध्ये चिंता निर्माण झाली.
Related News
याच भीतीमुळे अनेक ग्राहकांनी पर्याय म्हणून इलेक्ट्रिक दुचाकीकडे वळणे पसंत केले. इलेक्ट्रिक वाहनांमुळे इंधनाच्या वाढत्या खर्चापासून दिलासा मिळतोच, शिवाय मेंटेनन्स खर्चही तुलनेने कमी असल्याने ईव्ही ग्राहकांसाठी फायदेशीर पर्याय ठरत आहे.
मार्च महिन्यात विक्रीचा उच्चांक : 1.7 लाखांहून अधिक ई-दुचाकींची विक्री
वाहन उद्योगातील आकडेवारीनुसार, मार्च 2026 हा इलेक्ट्रिक दुचाकी उद्योगासाठी सर्वाधिक विक्रीचा महिना ठरला. या महिन्यात 1.7 लाखांपेक्षा जास्त इलेक्ट्रिक दुचाकी विकल्या गेल्या. मागील वर्षी याच महिन्यात विक्री 1.27 लाख होती. म्हणजेच विक्रीमध्ये तब्बल 36 टक्क्यांची वाढ नोंदवली गेली.
संपूर्ण आर्थिक वर्षातही हा कल कायम राहिला असून, विक्रीत जवळपास 20 टक्के वाढ झाली. 2025-26 या आर्थिक वर्षांत 11.11 लाख युनिट्सच्या विरुद्ध 2026-27 मध्ये एकूण 13.34 लाख ईव्ही दुचाकी विकल्या गेल्या.
टीव्हीएस आघाडीवर; ओला चौथ्या स्थानावर घसरली
ईव्ही बाजारातील सर्वात मोठा बदल कंपन्यांच्या क्रमवारीत दिसून येत आहे. काही वर्षांपूर्वी ईव्ही क्रांतीचे नेतृत्व करणारी ओला इलेक्ट्रिक आता चौथ्या स्थानावर घसरली आहे. तिच्या जागी टीव्हीएस ही टॉप सेलिंग ब्रँड बनली असून बजाजही मजबूत स्थितीत आहे.
कंपन्यांची स्थिती पुढीलप्रमाणे —
- १) टीव्हीएस – देशातील क्रमांक १ ईव्ही दुचाकी ब्रँड
- २) बजाज – जलद गतीने बाजार हिस्सा वाढवत आहे
- ३) अॅथर – विक्रीत तब्बल 81% वाढ
- ४) ओला – टॉप पोजिशनवरून चौथ्या स्थानावर
टीव्हीएस आणि बजाज मिळून सुमारे 50% बाजारावर नियंत्रण ठेवत आहेत. अॅथर एनर्जीनेदेखील उल्लेखनीय वाढ नोंदवली असून, ग्राहकांच्या विश्वासामुळे ती आता टॉप-3 मध्ये पोहोचली आहे. विशेष म्हणजे ओलाच्या विक्रीत घट झाली असली तरी कंपनी या घडामोडींना सकारात्मक दृष्टीने पाहत असून तेल संकटामुळे भारत आणखी वेगाने ईव्हीकडे वळेल असा विश्वास व्यक्त करत आहे.
युद्ध, इंधन दरवाढ आणि महागाई – हे तीन घटक बदलत आहेत ग्राहकांची मानसिकता
तज्ज्ञांच्या मते, मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या युद्धाचा भारताच्या इंधन सुरक्षेवर स्पष्ट परिणाम दिसत आहे. तेलाच्या किंमती कधीही न वाढलेल्या उंचीवर पोहोचू शकतात, ही भीती सामान्य ग्राहकांपर्यंत पोहोचली आहे. मध्यमवर्गीय कुटुंबांसाठी महिन्याचा पेट्रोल-डिझेल खर्च आता बजेटवर थेट परिणाम करत आहे.
यामुळे लोक पर्याय शोधू लागले आणि त्यात सर्वात सोयीस्कर व किफायतशीर पर्याय म्हणजे इलेक्ट्रिक दुचाकी ठरली. याचबरोबर कंपन्यांनी दिलेल्या ₹5,000 अनुदानाच्या सवलती, सेल डिस्काउंट्स, शून्य व्याजदाराने कर्ज, मोफत चार्जिंग ऑफर, या सर्व गोष्टींमुळे ग्राहकांची पावले ईव्हीकडे झपाट्याने वळत आहेत.
सरकारचा दिलासा : अनुदान जुलैपर्यंत वाढले
इलेक्ट्रिक वाहन उद्योगाला प्रोत्साहन देण्यासाठी सरकारने 31 मार्च 2026 पर्यंत असलेली ₹5,000 ची सबसिडी 31 जुलै 2026 पर्यंत वाढवण्याचा निर्णय घेतला. ईव्ही दुचाकींसाठी राखीव निधी पूर्णपणे वापरला न गेल्यामुळे हा निर्णय घेण्यात आला.
मात्र, ई-तीनचाकींसाठी अनुदान वाढवले गेलेले नाही, त्यामुळे छोट्या परिवहन व्यवसायिकांमध्ये नाराजी आहे.
याशिवाय PLI (Production Linked Incentive) योजनेबाबत अनेक स्टार्टअप कंपन्यांची नाराजी कायम आहे. मोठ्या वाहन उत्पादक कंपन्यांना या योजनेचा लाभ मिळतो, पण नवीन स्टार्टअप्सना यात स्थान नाही. त्यामुळे ‘समान संधी’ देण्याची मागणी सातत्याने केली जात आहे.
ईव्हीची लोकप्रियता पुढेही वाढणार?
वाहन तज्ज्ञांच्या मते, सध्याचा कल येत्या काही महिन्यांत आणखी वेगाने वाढू शकतो. कारण —
- तेलाचे दर स्थिर नाहीत
- युद्ध संपण्याची शक्यता कमी
- ईव्ही इन्फ्रास्ट्रक्चर वेगाने वाढत आहे
- मेंटेनन्स खर्च कमी
- कंपन्यांकडून आकर्षक ऑफर्स
या सर्व गोष्टी एकत्रित पाहता इलेक्ट्रिक दुचाकींचा बाजार पुढील एक ते दोन वर्षांत 20–25% पर्यंत वाढू शकतो, असे उद्योग विश्लेषकांचे मत आहे.
जागतिक युद्ध, तेल संकट, महागाई आणि सरकारी धोरणांमुळे भारतातील वाहन बाजाराची दिशा मोठ्या प्रमाणात बदलत आहे. पेट्रोल-डिझेल वाहनांची पकड सैल होत असून, त्याजागी इलेक्ट्रिक दुचाकींची लोकप्रियता झपाट्याने वाढत आहे. मार्च 2026 मध्ये नोंदवलेली विक्रमी विक्री ही भारतीय ऑटो उद्योगातील मोठ्या परिवर्तनाची सुरूवात मानली जात आहे.
ईव्ही तंत्रज्ञानातील सतत सुधारणा आणि ग्राहकांसाठी मिळणारे फायदे पाहता इलेक्ट्रिक दुचाकींचा हा वाढता ट्रेंड पुढेही कायम राहण्याची दाट शक्यता आहे.
