भारतरत्न Dr. Babasaheb Ambedkar यांच्या १३५ व्या जयंतीनिमित्त पुणे शहरातून एक ऐतिहासिक आणि समाजाभिमुख निर्णय समोर आला आहे. दरवर्षी १४ एप्रिल रोजी मोठ्या उत्साहात आणि जल्लोषात साजरी होणारी आंबेडकर जयंती यंदा ‘नो डीजे’ संकल्पनेतून साजरी केली जाणार आहे. पुण्यातील विविध दलित संघटना, उत्सव समित्या, सामाजिक कार्यकर्ते आणि सुमारे ४० हून अधिक संघटनांनी एकत्र येत हा निर्णय घेतला असून गेल्या २५ वर्षांपासून सुरू असलेली डीजेची परंपरा कायमची बंद करण्याचा निर्धार करण्यात आला आहे.
सामाजिक जाणीवेचा नवा अध्याय
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंती हा केवळ उत्सव नसून तो विचारांचा, समतेचा आणि सामाजिक न्यायाचा संदेश देणारा दिवस आहे. गेल्या काही वर्षांत जयंती मिरवणुकीत डीजेचा वाढता वापर, मोठ्या आवाजातील गाणी आणि लेझर शो यामुळे मूळ उद्देश काही प्रमाणात बाजूला पडत असल्याची टीका होत होती. याच पार्श्वभूमीवर पुण्यातील संघटनांनी पुढाकार घेत ‘नो डीजे’चा निर्णय घेतला आहे.
हा निर्णय केवळ आवाजप्रदूषण कमी करण्यापुरता मर्यादित नसून बाबासाहेबांच्या विचारांना केंद्रस्थानी ठेवण्याचा प्रयत्न आहे. मिरवणुकीत आता भिमगीत, संविधानाचे वाचन, सामाजिक संदेश देणारे कार्यक्रम आणि सांस्कृतिक उपक्रम यांना प्राधान्य दिले जाणार आहे.
Related News
Buldhana Municipality Ambedkar Photo Controversy: 7 धक्कादायक तथ्ये – बाबासाहेबांच्या प्रतिमेचा अवमान ?
२५ वर्षांची परंपरा संपुष्टात
पुण्यात गेल्या दोन दशकांहून अधिक काळापासून आंबेडकर जयंतीच्या मिरवणुकीत डीजे हा अविभाज्य भाग बनला होता. मोठ्या साऊंड सिस्टीम्स, स्पीकर्स आणि ध्वनिक्षेपकांमुळे मिरवणुका अधिक आकर्षक बनत होत्या, परंतु त्याचवेळी ध्वनीप्रदूषण, वाहतूक कोंडी आणि नागरिकांना होणारा त्रासही वाढत होता.
भीमसेवा प्रतिष्ठान आणि इतर सामाजिक संघटनांनी या परिस्थितीचा गांभीर्याने विचार करून अखेर ही परंपरा थांबवण्याचा निर्णय घेतला. या निर्णयामुळे जयंती उत्सव अधिक सुसंस्कृत, विचारप्रधान आणि समाजोपयोगी स्वरूपात साजरा होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
राज्यासाठी आदर्श ठरण्याची शक्यता
पुण्यात घेतलेला ‘नो डीजे’चा निर्णय केवळ स्थानिक पातळीवर मर्यादित राहणार नाही, तर तो संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी आदर्श ठरू शकतो. अनेक शहरांमध्ये आंबेडकर जयंतीच्या मिरवणुकीत डीजेचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला जातो. अशा परिस्थितीत पुण्याचा हा निर्णय इतर जिल्ह्यांनाही प्रेरणा देणारा ठरू शकतो.
विशेषतः युवा पिढीमध्ये बाबासाहेबांच्या विचारांची खरी ओळख निर्माण करण्यासाठी अशा उपक्रमांची गरज असल्याचे सामाजिक कार्यकर्त्यांचे मत आहे.
पोलिसांचेही आवाहन
दरम्यान, छत्रपती संभाजीनगरसह राज्यातील इतर शहरांमध्येही पोलिस प्रशासनाने डीजे आणि लेझर शो टाळण्याचे आवाहन केले आहे. आंबेडकर जयंतीच्या मिरवणुकीत नियमांचे उल्लंघन करून डीजे किंवा लेझरचा वापर केल्यास कडक कारवाई करण्यात येईल, असा इशारा देण्यात आला आहे.
पोलिसांच्या या निर्णयामागे मुख्य उद्देश म्हणजे कायदा आणि सुव्यवस्था राखणे, ध्वनीप्रदूषण कमी करणे आणि सर्वसामान्य नागरिकांना त्रास होऊ नये हा आहे.
बाबासाहेबांच्या विचारांना प्राधान्य
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी आपल्या आयुष्यात शिक्षण, समता, बंधुता आणि न्याय यांचे महत्त्व अधोरेखित केले. त्यांच्या जयंतीनिमित्त होणाऱ्या कार्यक्रमांमध्येही याच मूल्यांचा प्रचार होणे अपेक्षित आहे.
‘नो डीजे’चा निर्णय हा बाबासाहेबांच्या विचारांना केंद्रस्थानी ठेवण्याचा प्रयत्न असल्याचे मानले जात आहे. मिरवणुकीत संविधानाचे वाचन, विचारपर व्याख्याने, सामाजिक संदेश देणारे नाट्यप्रयोग आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित करून जयंती अधिक अर्थपूर्ण करण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.
नागरिकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद
पुण्यातील नागरिकांनी या निर्णयाचे स्वागत केले आहे. अनेकांनी सोशल मीडियावर प्रतिक्रिया देत हा निर्णय योग्य असल्याचे म्हटले आहे. विशेषतः ज्येष्ठ नागरिक, विद्यार्थी आणि पर्यावरणप्रेमींनी याचे कौतुक केले आहे.
ध्वनीप्रदूषणामुळे होणाऱ्या त्रासापासून मुक्तता मिळणार असल्याने हा निर्णय सर्वांसाठी फायदेशीर ठरेल, असे मत व्यक्त केले जात आहे.
पुढील दिशा काय?
पुण्यातील ‘नो डीजे’चा निर्णय हा केवळ सुरुवात मानली जात आहे. भविष्यात इतर सामाजिक आणि धार्मिक उत्सवांमध्येही अशा प्रकारचे बदल अपेक्षित आहेत. पर्यावरणपूरक, शिस्तबद्ध आणि विचारप्रधान उत्सव साजरे करण्याची गरज अधोरेखित होत आहे.
यासोबतच प्रशासन, सामाजिक संघटना आणि नागरिक यांनी एकत्र येऊन समाजहिताचे निर्णय घेतल्यास सकारात्मक बदल शक्य असल्याचे पुण्याने दाखवून दिले आहे.
