भारतामध्ये सुरक्षित लैंगिक संबंध आणि कुटुंब नियोजनाबाबत जनजागृती वाढत असल्याचे National Family Health Survey (NFHS 2021-22) च्या अहवालातून स्पष्ट झाले आहे. या सर्वेक्षणानुसार, देशातील कोणत्या राज्यात Condom विक्री जास्त आहे, कोणत्या राज्यात कमी वापर आहे, आणि महाराष्ट्राची स्थिती काय आहे, याची माहिती मिळाली आहे. तसेच, 2024 ते 2035 या कालावधीत आशियातील Condom Market मध्ये अपेक्षित वाढही नमूद करण्यात आली आहे.
दादरा नगर हवेली – Condom वापरात अव्वल
अहवालानुसार, दादरा नगर हवेली हा देशातील सर्वाधिक Condom वापर करणारा प्रदेश ठरला आहे. दर 10,000 जोडप्यांमध्ये 993 जोडपी Condom वापरतात. हे दाखवते की, या केंद्रशासित प्रदेशातील लोक safe sexual practices बाबत अत्यंत जागरूक आहेत.
महानगरांमध्ये मागणी जास्त असली तरी आता ग्रामीण भागांमध्ये देखील Condom वापराचे प्रमाण वेगाने वाढत आहे, हे सामाजिक बदलाचे स्पष्ट प्रतीक आहे.
आंध्र प्रदेश आणि इतर राज्यांची स्थिती
दुसऱ्या क्रमांकावर आंध्र प्रदेश आहे, जिथे दर 10,000 जोडप्यांमध्ये 978 जोडपी Condom वापरतात.
याशिवाय, दिल्ली, महाराष्ट्र, गुजरात, कर्नाटका, तामिळनाडू या राज्यांमध्येही Condom विक्री लक्षणीय आहे, विशेषतः महानगरांमध्ये जिथे जागरूकता आणि उपलब्धता अधिक आहे.
महाराष्ट्राचा क्रमांक
अहवालानुसार, महाराष्ट्र राज्य Condom विक्रीच्या यादीत वरच्या स्थानावर आहे, परंतु अव्वल नाही. मुंबई, पुणे यासारख्या महानगरांमध्ये मागणी जास्त आहे, तर ग्रामीण भागात हळूहळू वाढ होत आहे. येत्या काही वर्षांत महाराष्ट्राचा क्रमांक सुधारेल अशी अपेक्षा आहे.
भारतातील वार्षिक Condom विक्री
देशभरात दरवर्षी सरासरी 33.07 कोटी Condom विकले जातात. ही संख्या दर्शवते की भारतात family planning आणि safe sexual practices साठी Condom ची मागणी मोठ्या प्रमाणावर आहे.
भारत आशियामध्ये चीननंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. चीनमध्ये दरवर्षी सुमारे 5.8 अब्ज Condom वापरले जातात, तर भारत त्यानंतर आहे, आणि तुर्की तिसऱ्या क्रमांकावर आहे.
आशियाई Condom Market (2024-2035)
2024 ते 2035 या काळात आशियाई Condom Market मध्ये वार्षिक 3% वाढ होण्याचा अंदाज आहे. वाढीमागे मुख्य कारणे:
Safe sexual practices बाबत जागरूकता
सरकारी व NGO द्वारे family planning initiatives
तरुण शहरी लोकांमध्ये Condom usage वाढ
ग्रामीण व शहरी भागांत Condom availability वाढ
विशेषतः तरुण वर्गात Condom usage वाढल्याने या बाजारपेठेची व्याप्ती पुढील दशकात मोठ्या प्रमाणावर वाढेल.
ग्रामीण भागातील वाढती मागणी
पूर्वी महानगरांपुरती मर्यादित असलेली Condom विक्री आता ग्रामीण भागांमध्ये देखील वाढत आहे. NFHS अहवालानुसार, ग्रामीण जोडप्यांमध्ये Condom usage गेल्या 10 वर्षांत दुप्पट झाली आहे. हे सामाजिक बदल आणि family planning awareness चे स्पष्ट संकेत आहेत.
सुरक्षित लैंगिक संबंधाबाबत जनजागृती
NFHS 2021-22 च्या अहवालानुसार:
शाळा व महाविद्यालयांमध्ये sexual education programs
सरकारी व खासगी आरोग्य केंद्रांमधील जागरूकता मोहिमा
माध्यमांद्वारे family planning awareness
NGO आणि सामाजिक संस्थांचा सक्रिय सहभाग
यामुळे भारतातील नागरिक safe sexual practices साठी अधिक सजग झाले आहेत.
जागतिक संदर्भ
जगभरात China, India, Turkey या देशांमध्ये Condom consumption सर्वाधिक आहे:
China – 5.8 अब्ज युनिट्स/वर्ष
India – 33.07 कोटी युनिट्स/वर्ष
Turkey – अंदाजे 25-30 कोटी युनिट्स/वर्ष
आशियातील Condom Market ही जागतिक आरोग्य व सुरक्षित लैंगिक संबंधाबाबत बदल घडवण्याची क्षमता दर्शवते.
महाराष्ट्रातील महत्त्व
महाराष्ट्र हा आर्थिकदृष्ट्या प्रगत राज्य असून येथे Condom sales वाढत आहेत. मुंबई, पुणे, नागपूर सारख्या महानगरांमध्ये उपलब्धता आणि वापर जास्त आहे, तर ग्रामीण भागात हळूहळू जागरूकता वाढत आहे. येत्या काही वर्षांत महाराष्ट्राचा क्रमांक अधिक वर जाईल.
सविस्तर निष्कर्ष (Detailed Analysis)
NFHS 2021-22 आणि विविध बाजारपेठेच्या अहवालांवर आधारित Condom usage आणि family planning awareness बाबतचे निष्कर्ष पुढीलप्रमाणे आहेत:
1. Dadra and Nagar Haveli – अव्वल स्थान
दादरा नगर हवेली हा लहान केंद्रशासित प्रदेश असूनही Condom usage बाबत देशात अव्वल ठरला आहे. दर 10,000 जोडप्यांमध्ये 993 जोडपी Condom वापरतात. हे दर्शवते की, नागरिक safe sexual practices बाबत अत्यंत सजग आहेत.
2. Andhra Pradesh – दुसऱ्या क्रमांकावर
दुसऱ्या क्रमांकावर Andhra Pradesh आहे, जिथे दर 10,000 जोडप्यांमध्ये 978 जोडपी Condom वापरतात. येथे urban आणि semi-urban areas मध्ये जागरूकता लक्षणीय आहे. सरकारच्या मोहिमांचा प्रभाव स्पष्ट दिसतो.
3. Maharashtra – उच्च स्थान
Maharashtra राज्य Condom usage च्या यादीत वरच्या स्थानावर आहे, परंतु अव्वल नाही. महानगरांमध्ये मागणी जास्त आहे, ग्रामीण भागात हळूहळू वाढ होत आहे. येत्या काही वर्षांत Condom adoption rate वाढण्याची अपेक्षा आहे.
4. India – आशियात दुसऱ्या क्रमांकावर
आशियातील market मध्ये India चीननंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. चीनमध्ये दरवर्षी 5.8 अब्ज Condom वापरल्या जातात, भारतात 33.07 कोटी विकले जातात. यामुळे safe sexual practices awareness वाढलेली दिसते.
5. आशियाई Condom Market (2024-2035)
2024-2035 दरम्यान आशियाई Condom Market वार्षिक 3% दराने वाढेल. यामागचे कारणे:
Young urban population मध्ये सुरक्षित लैंगिक संबंधाबाबत जागरूकता
ग्रामीण व अर्ध-शहरी भागात Condom availability मध्ये सुधारणा
सरकारी व NGO मोहिमा
आधुनिक जीवनशैलीत sexual health consciousness वाढणे
6. ग्रामीण आणि शहरी भागातील बदल
पूर्वी usage फक्त महानगरांपुरती मर्यादित असली, आता ग्रामीण भागांमध्येही वापर वाढला आहे. NFHS अहवालानुसार, ग्रामीण जोडप्यांमध्ये Condom adoption गेल्या दहा वर्षांत दुप्पट झाली आहे.
7. अंतिम निष्कर्ष
सर्व आकडे स्पष्ट करतात की:
Dadra and Nagar Haveli – देशात सर्वाधिक Condom usage
Andhra Pradesh – दुसरे स्थान
Maharashtra – उच्च स्थान, परंतु अव्वल नाही
India – आशियात दुसऱ्या क्रमांकावर
2024-2035 – आशियाई Condom Market 3% वार्षिक वाढीची शक्यता
हे सर्व आकडे दाखवतात की भारतात safe sexual practices आणि family planning awareness वाढत आहेत. ग्रामीण तसेच शहरी भागांमध्ये Condom usage वाढल्याने येत्या दशकात Condom industry ची व्याप्ती मोठ्या प्रमाणावर वाढणार आहे, तसेच युवक वर्गात आणि ग्रामीण समुदायात सुरक्षित लैंगिक संबंधाबाबतची जाणीव अधिक दृढ होईल.
read also : https://ajinkyabharat.com/beer-is-available-at-just-18-rupees-and-is-cheaper-than-getting-it-in-vietnam/
