Gold-Silver दरवाढीत बँक लॉकरमधील सोने सुरक्षित आहे का? RBI नियम, बँकेची जबाबदारी, विमा शक्यता आणि ग्राहकांसाठी सुरक्षिततेचे उपाय या सर्वांचा सविस्तर अभ्यास.
बँक लॉकरमधील सोने आणि चांदी: सुरक्षिततेचा मिथक फोडला!
सोने आणि चांदीच्या किंमतींमध्ये गेल्या काही महिन्यांत झालेल्या वाढीमुळे भारतातील लाखो लोकांच्या मनात एकच प्रश्न उठला आहे – बँक लॉकरमध्ये ठेवलेले सोनं खरंच सुरक्षित आहे का? अनेकांना वाटते की बँक लॉकर हा सर्वात सुरक्षित पर्याय आहे, पण सत्य काहीसे वेगळे आहे. भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या नियमांनुसार बँक लॉकरमध्ये ठेवलेल्या वस्तूंची संपूर्ण जबाबदारी बँकेची नसते.
Gold-Silver बँक लॉकरमध्ये ठेवलेल्या सोन्याची जबाबदारी किती?
आरबीआयच्या नियमांनुसार, जर लॉकरमधील सोने किंवा चांदी चोरी झाली, आग लागली, दरोडा झाला किंवा बँकेच्या कर्मचाऱ्यांच्या चुकीमुळे नुकसान झाले, तर बँक ग्राहकाला फक्त लॉकर भाड्याच्या १०० पट इतकी भरपाई देते. उदाहरणार्थ, जर एखाद्या ग्राहकाने लॉकरचे वार्षिक भाडे २००० रुपये भरले असेल, तर जास्तीत जास्त २ लाख रुपये भरपाई मिळू शकते.
Related News
सामान्य धारणा अशी आहे की बँक लॉकर सर्वात सुरक्षित आहे, पण सोन्याच्या किंमतीच्या प्रचंड वाढीमुळे ही मर्यादा खूप कमी पडते. अनेक लोकांनी वर्षांपूर्वी खरेदी केलेले सोनं आता कोट्यवधी रुपयांचे झाले असून, अशा परिस्थितीत बँकेच्या कडून मिळणारी भरपाई अत्यंत तुटपुंजी ठरते.
सोन्याचा विमा: बँकेकडे नाही, ग्राहकांकडे हवे!
धक्कादायक बाब म्हणजे बँक लॉकरमध्ये ठेवलेल्या सोन्याचा किंवा मौल्यवान वस्तूंचा विमा बँक घेत नाही. आरबीआयच्या नियमानुसार बँकेला लॉकरमध्ये ठेवलेल्या वस्तूंची माहिती नसते आणि म्हणून ते विमा देऊ शकत नाहीत. शिवाय बँकांना लॉकरमधील ग्राहकांच्या वस्तूंसाठी विमा देण्याची परवानगी देखील नाही.
तज्ज्ञांचा सल्ला असा आहे की ग्राहकांनी स्वतःच ज्वेलरी आणि इतर मौल्यवान वस्तूंसाठी विमा काढावा. अनेक जनरल इंश्योरन्स कंपन्या ज्वेलरी विमा देतात, ज्यामध्ये चोरी, आग, दरोडा, नैसर्गिक आपत्तींचा समावेश असतो. अनेक होम इंश्योरन्स पॉलिसीमध्ये “व्हॅल्युएबल्स अँड ज्वेलरी” ऐड-ऑनद्वारे बँकेतील लॉकरमध्ये ठेवलेल्या सोन्यालाही कवच मिळते.
Gold-Silver नैसर्गिक आपत्ती आणि बँकेची जबाबदारी
आरबीआयच्या नियमांनुसार, पुर, भूकंप, वीज कोसळणे किंवा इतर नैसर्गिक आपत्तींत बँकेची जबाबदारी नसते. अशा परिस्थितीत संपूर्ण जोखीम ग्राहकांची असते. बँक केवळ त्यांच्या इमारतीची आणि लॉकर सुरक्षा सुनिश्चित करण्याची जबाबदारी पार पाडते, पण नुकसान भरपाई ग्राहकांना मिळत नाही.
सोन्याची किंमत वाढली, जोखीमही वाढली
सोने आणि चांदीच्या किमती गेल्या काही महिन्यांत अनेक पटींनी वाढल्या आहेत. यामुळे लॉकरमधील वस्तूंची वास्तविक मूल्य बँकेच्या मर्यादित भरपाईपेक्षा जास्त झाले आहे. त्यामुळे ग्राहकांनी वाढती किंमत लक्षात घेऊन विमा काढणे अत्यावश्यक ठरते.
ग्राहकांनी काय उपाय करावा?
ज्वेलरीसाठी स्वतंत्र विमा: सोने, चांदी, हिरे किंवा इतर मौल्यवान वस्तूंसाठी जनरल इंश्योरन्स कंपन्यांकडून विमा काढावा.
होम इंश्योरन्स अँड-ऑन वापरा: बँकेतील लॉकरमधील वस्तूंसाठी होम इंश्योरन्स पॉलिसीमध्ये अँड-ऑन घेता येतो.
लॉकर भाड्याची मर्यादा लक्षात ठेवा: भाड्याप्रमाणे बँकेची जबाबदारी खूप कमी असते, त्यामुळे विमा आवश्यक आहे.
लॉकर नियमित तपासणी: वेळोवेळी लॉकरमधील वस्तूंची यादी तयार करणे आणि मूल्यांकन करणे.
जोखीम समजून निर्णय घ्या: सोन्याची किंमत वाढली आहे, त्यामुळे लॉकर सुरक्षित आहे, पण पूर्ण सुरक्षित नाही हे लक्षात घ्या.
Gold-Silver तज्ज्ञांचा सल्ला
ज्वेलरी तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की बँक लॉकर हा फक्त चोरी किंवा घरातील आग पासून सुरक्षा देतो, पण संपूर्ण आर्थिक सुरक्षा देत नाही. सोन्याच्या वाढत्या किंमतीच्या पार्श्वभूमीवर विमा काढणे अधिक प्रभावी उपाय आहे.
सोन्याच्या वाढत्या किमतीत बँक लॉकर सुरक्षिततेचा मिथक फोडला गेला आहे. RBI नियम स्पष्ट करतात की बँक पूर्ण जबाबदार नाही, आणि विमा न घेतल्यास ग्राहकांचा मोठा आर्थिक जोखीम उरतो. त्यामुळे ग्राहकांनी स्वतःच योग्य विमा काढणे आणि लॉकरमध्ये ठेवलेल्या वस्तूंची किंमत लक्षात घेऊन जोखीम समजून ठेवावी.
अंतिम शिफारस:
बँक लॉकर सुरक्षित आहे, पण पूर्ण आर्थिक सुरक्षा नाही. सोनं किंवा मौल्यवान वस्तू ठेवताना विमा, योग्य तपासणी आणि मूल्यांकन अनिवार्य आहेत. RBI नियम आणि बँक धोरण लक्षात घेऊन ग्राहकांनी स्वतःची सुरक्षा सुनिश्चित करणे आवश्यक आहे.
