गगनयान 2027 मोहिमेपूर्वी ISRO ने 10 पॅराशूट प्रणालीची अंतिम चाचणी यशस्वीरित्या पूर्ण केली. या यशामुळे भारतीय अंतराळवीरांच्या सुरक्षित परतीचा मार्ग अधिक मजबूत झाला आहे.
गगनयान 2027: ISRO ची 10 पॅराशूट प्रणाली यशस्वी, अंतराळवीरांच्या सुरक्षित परतीसाठी मोठे यश
भारताच्या पहिल्या मानवी अंतराळ मोहिमेच्या दिशेने भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) ने आणखी एक ऐतिहासिक टप्पा गाठला आहे. गगनयान मोहिमेदरम्यान अंतराळवीरांना सुरक्षितपणे पृथ्वीवर परत आणण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाणारी इंटिग्रेटेड मेन पॅराशूट (IMAT-05) प्रणालीची अंतिम चाचणी यशस्वीरित्या पूर्ण झाली आहे. या यशामुळे गगनयान मोहिमेच्या सुरक्षिततेबाबतचा आत्मविश्वास अधिक बळकट झाला असून भारताच्या मानवी अंतराळ प्रवासातील एक मोठी अडचण दूर झाली आहे.
ISRO ने सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘X’ वरून या यशस्वी चाचणीची माहिती दिली. मध्य प्रदेशातील श्योपूर येथे असलेल्या Aerial Delivery Research and Development Establishment (ADRDE) च्या ड्रॉप झोनमध्ये ही चाचणी पार पडली. या चाचणीचा उद्देश गगनयान क्रू मॉड्यूल पृथ्वीच्या वातावरणात प्रवेश केल्यानंतर त्याचा वेग नियंत्रित करून समुद्रात सुरक्षित लँडिंग करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या मुख्य पॅराशूट प्रणालीची क्षमता तपासणे हा होता.
Related News
अकोल्यातील धक्कादायक खूनप्रकरण: अवघ्या 3 तासांत एलसीबीचा मोठा खुलासा, अकस्मात मृत्यूचा बनाव फसला
५ तासांत मोठी कारवाई! तुकाराम मुंढेंचा दणका, सैराट अभिनेता अरबाज शेखच्या आरोपानंतर मेडिकल सील
उचलीच्या वादातून ऊसतोड मजुराचे अपहरण; 4 दिवस अमानुष छळ, तोंडात लघुशंकेचाही गंभीर आरोप
मोदींच्या ऑस्ट्रेलिया दौऱ्याचे 7 मोठे फायदे! भारताला मिळणार मोठी ताकद, संरक्षण-व्यापाराला ऐतिहासिक चालना
खाकी डागाळली! दुसरे लग्न रोखण्यासाठी गेलेल्या पत्नीला पोलीस पतीची बेदम मारहाण; 11 जणांवर गुन्हा
अक्षया नाईकने सांगितलं इंडस्ट्रीचं वास्तव ‘समाधानावर घर चालत नाही’; काम मागण्यात कमीपणा नाही, 5 धक्कादायक खुलासे!
मिसिंग लिंकवर राज ठाकरेंचा देवेंद्र फडणवीसांवर 10 घणाघाती हल्ला; ‘बघून घेईन’ वक्तव्यावरून राजकीय वाद तीव्र
5 वर्षांच्या चिमुकलीचा दुर्दैवी मृत्यू! स्कूल व्हॅनच्या धडकेत वाढदिवसाच्या आधीच काळाचा घाला; जाणून घ्या 7 धक्कादायक बाबी
महाडमध्ये भाजप नगरसेवकाची मुख्याधिकाऱ्यांना बेदम मारहाण; 7 मोठे अपडेट्स, कर्मचाऱ्यांचा कामबंदचा इशारा
8th Pay Commission: 3 मोठे प्रस्ताव मंजूर झाल्यास केंद्रीय कर्मचाऱ्यांना 60% पर्यंत भरघोस पगारवाढ? जाणून घ्या संपूर्ण गणित
डम्पिंग ग्राऊंडवरील खराब भाज्यांची बाजारात विक्री ? नगरसेवकांनी अडवल्या 2गाड्या
शरद पवारांसमोरच रोहित पवार गैरहजर; बैठकीनंतर समोर आले 7 मोठे संकेत ! राष्ट्रवादीत मोठा भूकंप?
अंतराळवीरांच्या सुरक्षेसाठी सर्वात महत्त्वाची प्रणाली
अंतराळ मोहिमेत सर्वात कठीण टप्पा म्हणजे पृथ्वीवर सुरक्षित परत येणे. पृथ्वीच्या वातावरणात प्रवेश करताना क्रू मॉड्यूलचा वेग अत्यंत जास्त असतो. हा वेग कमी करण्यासाठी अत्यंत अचूक आणि विश्वासार्ह पॅराशूट प्रणाली आवश्यक असते.
गगनयान मोहिमेसाठी विकसित करण्यात आलेली पॅराशूट प्रणाली ही भारताच्या अंतराळ इतिहासातील अत्यंत महत्त्वाची तांत्रिक उपलब्धी मानली जात आहे. या प्रणालीमुळे क्रू मॉड्यूलचा वेग टप्प्याटप्प्याने कमी होऊन अंतराळवीरांना सुरक्षितपणे समुद्रात उतरवता येणार आहे.
10 पॅराशूटचे अत्याधुनिक नेटवर्क
गगनयानच्या क्रू मॉड्यूलमध्ये एकूण 10 पॅराशूट वापरण्यात येणार आहेत. ही संपूर्ण प्रणाली चार वेगवेगळ्या प्रकारच्या पॅराशूटवर आधारित आहे.
सर्वप्रथम दोन Apex Cover Separation Parachute कार्यरत होतात. हे पॅराशूट मुख्य पॅराशूट ठेवलेल्या विभागावरील संरक्षक कव्हर वेगळे करतात.
त्यानंतर दोन Drogue Parachute उघडले जातात. हे पॅराशूट क्रू मॉड्यूलचा वेग कमी करण्यास आणि त्याला हवेत स्थिर ठेवण्याचे काम करतात.
यानंतर तीन Pilot Parachute कार्यरत होतात. त्यांचे मुख्य काम म्हणजे अंतिम टप्प्यातील मोठ्या पॅराशूटना योग्य वेळी बाहेर काढणे.
शेवटी तीन मोठे Main Parachute पूर्णपणे उघडतात. हे पॅराशूट क्रू मॉड्यूलचा वेग मोठ्या प्रमाणात कमी करून त्याला सुरक्षित वेगाने समुद्रात उतरवतात. त्यानंतर बचाव पथके अंतराळवीरांना सुरक्षित बाहेर काढतात.
चाचणी कशी घेण्यात आली?
या महत्त्वपूर्ण चाचणीसाठी भारतीय हवाई दलाच्या IL-76 वाहतूक विमानाचा वापर करण्यात आला. सुमारे 2.5 किलोमीटर उंचीवरून मुख्य पॅराशूट असेंब्ली डमी पेलोडसह खाली सोडण्यात आली.
सुरुवातीला एक्सट्रॅक्टर पॅराशूटने ड्रॅग पॅराशूट उघडले. त्यानंतर आवश्यक उड्डाण स्थिती निर्माण होताच मुख्य पॅराशूट यशस्वीरित्या उघडले गेले. संपूर्ण प्रक्रियेदरम्यान पेलोडचा वेग सुरक्षित मर्यादेत नियंत्रित करण्यात आला.
चाचणीतील सर्व टप्पे नियोजनानुसार यशस्वी ठरल्याने पॅराशूट प्रणालीची विश्वासार्हता सिद्ध झाली आहे.
G-1 मोहिमेसाठी महत्त्वाचा टप्पा
ISRO च्या माहितीनुसार, ही पात्रता मोहिमेअंतर्गत घेतलेली पाचवी इंटिग्रेटेड मेन पॅराशूट एअरड्रॉप चाचणी होती.
या चाचणीचा उद्देश गगनयानच्या पहिल्या मानवरहित G-1 मोहिमेदरम्यान येणाऱ्या कमाल भाराच्या परिस्थितीत मुख्य पॅराशूटची मजबुती, कार्यक्षमता आणि डिझाइनची विश्वासार्हता तपासणे हा होता.
चाचणीतील यशामुळे G-1 मोहिमेसाठी आवश्यक असलेल्या सुरक्षा निकषांची आणखी एक महत्त्वाची पायरी पूर्ण झाली आहे.
गगनयान मोहिमा का महत्त्वाची?
गगनयान ही भारताची पहिली स्वदेशी मानवी अंतराळ मोहीम आहे. या मोहिमेअंतर्गत भारतीय अंतराळवीरांना स्वदेशी तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने पृथ्वीच्या कक्षेत पाठवले जाईल आणि निश्चित कालावधीनंतर त्यांना सुरक्षितपणे पृथ्वीवर परत आणले जाईल.
ही मोहीम यशस्वी झाल्यास भारत अमेरिका, रशिया आणि चीननंतर स्वतंत्रपणे मानवाला अंतराळात पाठवणाऱ्या देशांच्या यादीत स्थान मिळवेल.
2027 मध्ये झेपावणार भारताचे पहिले मानवी अंतराळ मिशन
भारतातील महत्त्वाकांक्षी गगनयान मोहिमेची तयारी अंतिम टप्प्यात पोहोचली असून, भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) प्रत्येक महत्त्वाच्या प्रणालीची कसून चाचणी घेत आहे. याआधी क्रू एस्केप सिस्टम, पुनर्प्राप्ती (Recovery) यंत्रणा, क्रू मॉड्यूल, सर्व्हिस मॉड्यूल तसेच विविध सुरक्षा प्रणालींच्या अनेक मानवरहित चाचण्या यशस्वीपणे पूर्ण करण्यात आल्या आहेत. आता पॅराशूट प्रणालीच्या यशस्वी चाचणीमुळे मोहिमेतील आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा पूर्ण झाला आहे.
सर्व तांत्रिक आणि सुरक्षा चाचण्या नियोजनानुसार पूर्ण झाल्यानंतर 2027 च्या सुरुवातीला गगनयानचे पहिले मानवी मिशन प्रक्षेपित होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. या मोहिमेद्वारे भारतीय अंतराळवीरांना स्वदेशी तंत्रज्ञानाच्या मदतीने पृथ्वीच्या कक्षेत पाठवून सुरक्षितपणे परत आणण्याचे उद्दिष्ट आहे. ही मोहीम यशस्वी ठरल्यास भारत अमेरिका, रशिया आणि चीननंतर स्वतःच्या तंत्रज्ञानाच्या बळावर मानवाला अंतराळात पाठवणारा जगातील चौथा देश ठरेल.
पॅराशूट प्रणालीच्या यशस्वी चाचणीमुळे अंतराळवीरांच्या सुरक्षित परतीबाबतचा विश्वास अधिक दृढ झाला आहे. त्यामुळे गगनयान मोहिमेच्या यशाची शक्यता आणखी वाढली असून, भारताच्या अंतराळ संशोधन कार्यक्रमाला मोठे बळ मिळाले आहे. विज्ञान आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील ही कामगिरी देशासाठी ऐतिहासिक ठरणार असून, भारताच्या अंतराळ क्षमतेला जागतिक स्तरावर नवी ओळख मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
READ ALSO : https://ajinkyabharat.com/bengaluru-school-van-girl/
