मुंबई विमानतळ ते नवी मुंबई विमानतळ मेट्रोने जोडणार; अटल सेतू परिसरात ‘तिसरी मुंबई’ उभारण्याची मोठी घोषणा

मुंबई-नवी मुंबई विमानतळांदरम्यान मेट्रो कनेक्टिव्हिटी महाराष्ट्र राज्याचा २०२६-२७ या आर्थिक वर्षाचा अर्थसंकल्प विधानसभेत सादर करताना राज्याचे मुख्यमंत्री Devendra Fadnavis यांनी पायाभूत सुविधांबाबत अनेक महत्त्वाच्या घोषणा केल्या. विशेषतः मुंबई महानगर प्रदेशातील वाहतूक व्यवस्था अधिक वेगवान आणि सुलभ करण्यावर या अर्थसंकल्पात मोठा भर देण्यात आला आहे. या पार्श्वभूमीवर मुंबईतील Chhatrapati Shivaji Maharaj International Airport आणि नवी मुंबईतील आगामी Navi Mumbai International Airport या दोन महत्त्वाच्या विमानतळांना मेट्रो मार्गाने जोडण्याची मोठी घोषणा मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी केली.

या निर्णयामुळे मुंबई महानगर प्रदेशातील प्रवाशांना मोठा दिलासा मिळणार असून भविष्यातील वाहतूक व्यवस्था अधिक वेगवान आणि आधुनिक होण्याचा मार्ग मोकळा होणार आहे. याशिवाय Atal Setu परिसरात ‘तिसरी मुंबई’ विकसित करण्याची महत्त्वाकांक्षी योजना देखील सरकारने जाहीर केली आहे.

मुंबई महानगर प्रदेशातील वाहतूक व्यवस्थेला नवे बळ

महाराष्ट्राचा अर्थसंकल्प सादर करताना Devendra Fadnavis यांनी मुंबई, नवी मुंबई, ठाणे तसेच राज्यातील इतर प्रमुख भागांच्या विकासासाठी व्यापक आराखडा मांडला. विशेषतः मुंबई महानगर प्रदेशातील वाढती लोकसंख्या आणि वाहतूक कोंडी लक्षात घेता अधिक कार्यक्षम आणि आधुनिक कनेक्टिव्हिटी निर्माण करण्यावर सरकारने भर दिला आहे.

मुंबईतील Chhatrapati Shivaji Maharaj International Airport हे देशातील सर्वाधिक व्यस्त विमानतळांपैकी एक मानले जाते. दुसरीकडे, लवकरच कार्यान्वित होणारे Navi Mumbai International Airport हे विमानतळ भविष्यातील प्रवासी आणि मालवाहतुकीच्या वाढत्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावणार आहे.

या दोन्ही विमानतळांदरम्यान मेट्रो कनेक्टिव्हिटी निर्माण झाल्यास प्रवाशांना जलद आणि आरामदायी प्रवासाचा पर्याय उपलब्ध होईल. सध्या या दोन विमानतळांदरम्यान रस्त्याने प्रवास करण्यासाठी मोठा वेळ लागतो. मात्र मेट्रो मार्ग तयार झाल्यानंतर प्रवासाचा कालावधी मोठ्या प्रमाणात कमी होण्याची शक्यता आहे.

अटल सेतू परिसरात ‘तिसरी मुंबई’

अर्थसंकल्पातील आणखी एक महत्त्वाची घोषणा म्हणजे Atal Setu परिसरात ‘तिसरी मुंबई’ विकसित करण्याची योजना. मुंबई आणि नवी मुंबईनंतर आता रायगड जिल्ह्यातील काही भागांचा समावेश करून एक आधुनिक ग्रीनफिल्ड शहर उभारण्याचा सरकारचा मानस आहे.

या प्रकल्पांतर्गत रायगड जिल्ह्यातील Pen परिसर तसेच नवी मुंबई विमानतळाच्या आसपासच्या भागांचा नियोजनबद्ध विकास करण्यात येणार आहे. पर्यावरणपूरक आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून या भागात निवासी, व्यावसायिक तसेच औद्योगिक विकास केला जाणार आहे.

सरकारच्या मते, या प्रकल्पामुळे मुंबईवरील लोकसंख्येचा ताण कमी होईल तसेच नव्या रोजगाराच्या संधीही उपलब्ध होतील. भविष्यात हे शहर मुंबई महानगर प्रदेशाच्या विकासातील महत्त्वाचे केंद्र ठरू शकते.

बुलेट ट्रेन प्रकल्पाचे काम वेगात

मुंबई आणि अहमदाबाददरम्यान उभारण्यात येत असलेला बुलेट ट्रेन प्रकल्पही सध्या वेगाने पुढे सरकत आहे. Mumbai–Ahmedabad High-Speed Rail या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाचे काम प्रगतीपथावर असल्याची माहिती अर्थसंकल्पात देण्यात आली.

सरकारने २०२७ पर्यंत या मार्गावरील पाच स्थानकांचे काम पूर्ण करण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे. हा प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर मुंबई आणि अहमदाबाददरम्यानचा प्रवासाचा कालावधी मोठ्या प्रमाणात कमी होणार आहे.

ठाणे ते नवी मुंबई विमानतळ उन्नत मार्ग

मुंबई महानगर प्रदेशातील वाहतूक व्यवस्था अधिक सक्षम करण्यासाठी आणखी एक महत्त्वाचा प्रकल्प हाती घेण्यात येणार आहे. ठाणे ते नवी मुंबई विमानतळ दरम्यान उन्नत मार्ग (Elevated Road) उभारण्याची घोषणा करण्यात आली आहे.

या उन्नत मार्गामुळे ठाणे आणि आसपासच्या भागांतील प्रवाशांना थेट नवी मुंबई विमानतळापर्यंत पोहोचणे अधिक सोपे होणार आहे. सध्या या भागात मोठ्या प्रमाणात वाहतूक कोंडी होत असल्याने या प्रकल्पामुळे प्रवासाचा वेळ कमी होण्यास मदत होईल.

उलवे किनारी मार्ग प्रकल्प

याशिवाय Atal Setu ते नवी मुंबई विमानतळ दरम्यान उलवे किनारी मार्ग प्रकल्प पूर्ण करण्याचेही उद्दिष्ट सरकारने ठेवले आहे. या प्रकल्पामुळे विमानतळाला थेट आणि जलद कनेक्टिव्हिटी मिळणार आहे.

नवी मुंबई विमानतळ सुरू झाल्यानंतर मोठ्या प्रमाणात प्रवासी आणि वाहतूक वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे आधीपासूनच मजबूत पायाभूत सुविधा उभारण्यावर सरकार भर देत आहे.

ऐरोली ते कटई नाका प्रकल्प अंतिम टप्प्यात

मुंबई महानगर प्रदेशातील आणखी एक महत्त्वाचा प्रकल्प म्हणजे ऐरोली ते कटई नाका मार्ग. या प्रकल्पाच्या तिसऱ्या टप्प्याचे काम सध्या अंतिम टप्प्यात असल्याची माहिती सरकारने दिली आहे.

हा मार्ग पूर्ण झाल्यानंतर ठाणे आणि नवी मुंबई दरम्यान प्रवास करणाऱ्या लाखो नागरिकांना मोठा दिलासा मिळणार आहे. विशेषतः रोजच्या कामानिमित्त प्रवास करणाऱ्या नागरिकांसाठी हा मार्ग अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहे.

राज्यभरातील विकासासाठी तरतूद

या अर्थसंकल्पात केवळ मुंबई महानगर प्रदेशापुरतेच मर्यादित न राहता राज्यातील इतर भागांच्या विकासासाठीही महत्त्वपूर्ण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. विशेषतः मराठवाडा, गडचिरोली आणि कोकण या भागांच्या औद्योगिक विकासावर सरकारने विशेष भर दिला आहे.

या भागांमध्ये नवीन उद्योग उभारण्यासाठी प्रोत्साहन देणे, पायाभूत सुविधा सुधारणे आणि रोजगारनिर्मिती वाढवणे यावर सरकारचे लक्ष असणार आहे.

महिला सक्षमीकरण आणि शेतकरी कल्याण

अर्थसंकल्पात महिला सक्षमीकरण आणि शेतकरी कल्याणासाठीही विविध योजना जाहीर करण्यात आल्या आहेत. महिलांसाठी आर्थिक सहाय्य, कौशल्यविकास कार्यक्रम तसेच उद्योजकतेला चालना देण्यासाठी विशेष योजना राबविण्याची घोषणा करण्यात आली.

त्याचबरोबर शेतकऱ्यांसाठी विविध अनुदान योजना, पायाभूत सुविधा आणि बाजारपेठेपर्यंत पोहोच वाढवण्यासाठी उपाययोजना करण्यात येणार असल्याचेही सरकारने स्पष्ट केले आहे.

विकासाचा व्यापक आराखडा

एकूणच, मुख्यमंत्री Devendra Fadnavis यांनी सादर केलेला २०२६-२७ चा अर्थसंकल्प हा पायाभूत सुविधा, वाहतूक, उद्योग, शेती आणि सामाजिक विकास यांचा समतोल साधणारा असल्याचे दिसून येते.

मुंबई ते नवी मुंबई विमानतळ मेट्रोने जोडण्याचा निर्णय, अटल सेतू परिसरात ‘तिसरी मुंबई’ उभारण्याची योजना, बुलेट ट्रेन प्रकल्पाची प्रगती तसेच विविध रस्ते प्रकल्पांमुळे महाराष्ट्रातील वाहतूक आणि आर्थिक विकासाला मोठी चालना मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

राज्याच्या आर्थिक आणि पायाभूत विकासासाठी हा अर्थसंकल्प महत्त्वाचा टप्पा ठरणार असल्याचे मत अनेक तज्ज्ञांकडून व्यक्त केले जात आहे. आता या घोषणांची अंमलबजावणी कितपत प्रभावीपणे होते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.