केंद्र सरकार स्वयंपाकासाठी एलपीजीसोबत इथेनॉलचा पर्याय उपलब्ध करण्याच्या धोरणावर काम करत आहे. या नव्या योजनेमुळे LPGवरील अवलंबित्व कमी होईल का, गॅस बिलात बचत होईल का आणि ग्राहकांवर काय परिणाम होईल, जाणून घ्या सविस्तर.
Ethanol For Cooking Fuel : पेट्रोलनंतर आता स्वयंपाकघरातही इथेनॉलची एन्ट्री? सरकारचा मोठा प्लॅन काय आहे?
देशात पेट्रोलमध्ये इथेनॉल मिश्रण (E20) लागू केल्यानंतर आता केंद्र सरकार स्वयंपाकासाठी वापरल्या जाणाऱ्या एलपीजी (LPG) गॅसला पर्याय म्हणून इथेनॉलचा वापर वाढवण्याच्या दिशेने पावले उचलत आहे. स्वच्छ, पर्यावरणपूरक आणि आयात खर्च कमी करणारे इंधन म्हणून इथेनॉलचा वापर घरगुती स्वयंपाकासाठी करण्याचा धोरणात्मक आराखडा तयार केला जात आहे.
सरकारचा उद्देश केवळ एलपीजीवरील अवलंबित्व कमी करणे नसून, वाढत्या आयात खर्चावर नियंत्रण मिळवणे, परकीय चलनाची बचत करणे आणि पर्यावरणपूरक ऊर्जा वापराला चालना देणे हा आहे.
Related News
CJP Protest Pune 2026: पुण्यात शेकडो विद्यार्थ्यांचा संतप्त एल्गार! जिल्हाधिकारी कार्यालयासमोर जोरदार आंदोलन; जाणून घ्या 10 मोठे मुद्दे
पुणे Crime News: 1 वर्ष महाविद्यालयीन तरुणीवर चौघांकडून कथित लैंगिक अत्याचार; धक्कादायक प्रकरणात 4 आरोपी अटक, संतापाची लाट
5 मोठे कायदेशीर मुद्दे : अंतरिम स्थगिती म्हणजे अंतिम विजय नाही; बाळापूर नगर परिषद प्रकरणाचा संपूर्ण खुलासा
3 मोठे दावे! CJP आंदोलनावर कंगना रणौतचा जोरदार हल्ला; “सरकार कसं चालवायचं हा आमचा अधिकार”
20 जुलैचा मोठा संघर्ष! दिल्लीत विद्यार्थ्यांवर लाठीमार, अश्रुधूर; ‘करंट’च्या गंभीर आरोपांनी देशभर संताप
Polytechnic Admission 2026: 50% पेक्षा अधिक प्रवेश निश्चित, CAP Round-2 सुरू; IT, Computer, Civil ला मोठी मागणी
विद्यार्थ्यांचे 3 शहरांत तीव्र आंदोलन; धर्मेंद्र प्रधानांच्या राजीनाम्याची मागणी, मुंबई-पुणे-नागपुरात घोषणाबाजी
50 प्रयत्न अपयशी! BTech गोल्ड मेडलिस्टचा हृदयद्रावक अंत; ‘सॉरी पप्पा’ चिठ्ठी वाचून कुटुंब हादरलं
मोठी बातमी! CJPच्या संसद मोर्चामुळे दिल्ली मेट्रो विस्कळीत; राजीव चौकसह 5 स्थानके बंद
दिल्लीत संसद मार्चचा तणाव! जे. पी. नड्डा यांची CJP सोबत गुप्त बैठक, 3 मोठ्या मागण्या समोर
7 मोठ्या चुका! विजय मल्ल्याचं अब्जावधींचं साम्राज्य कसं कोसळलं? ‘किंग ऑफ गुड टाइम्स’ ते ‘किंग ऑफ बॅड टाइम्स’चा धक्कादायक प्रवास
सरकार इथेनॉलचा पर्याय का शोधत आहे?
भारत आपल्या गरजेचा मोठा हिस्सा एलपीजीच्या स्वरूपात परदेशातून आयात करतो. मध्यपूर्वेतील संघर्ष, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि जागतिक पुरवठा साखळीतील अडथळ्यांमुळे एलपीजीच्या उपलब्धतेवर आणि किमतींवर परिणाम होत आहे.याच पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकार घरगुती स्वयंपाकासाठी पर्यायी स्वच्छ इंधनाचा शोध घेत आहे. इथेनॉल हा त्यातील महत्त्वाचा पर्याय मानला जात आहे.
स्वयंपाकासाठी इथेनॉलचा वापर कसा होईल?
सरकारच्या प्रस्तावानुसार एलपीजी सिलिंडरमध्ये थेट इथेनॉल मिसळण्याऐवजी विशेष इथेनॉल-आधारित स्टोव्ह आणि इंधन प्रणाली विकसित करण्यावर भर दिला जात आहे.यासाठी स्वतंत्र इथेनॉल कुकिंग स्टोव्ह विकसित केले जात असून त्यांची चाचणीही सुरू असल्याची माहिती समोर आली आहे.
काय असतील संभाव्य फायदे?
1. LPGवरील अवलंबित्व कमी होईल
देशातील एलपीजी आयात कमी होण्यास मदत होऊ शकते.
2. परकीय चलनाची बचत
एलपीजी आयात कमी झाल्यास सरकारचा मोठा खर्च वाचू शकतो.
3. स्वच्छ इंधन
इथेनॉल हे तुलनेने स्वच्छ ज्वलन करणारे इंधन मानले जाते.
4. शेतकऱ्यांना फायदा
ऊस, मका आणि इतर पिकांपासून इथेनॉल तयार होत असल्याने कृषी क्षेत्राला चालना मिळू शकते.
5. पर्यावरण संरक्षण
हरितगृह वायूंचे उत्सर्जन कमी करण्यासाठी हा महत्त्वाचा पर्याय ठरू शकतो.
धोरण कधी लागू होऊ शकते?
सूत्रांच्या माहितीनुसार पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय सप्टेंबर 2026 पर्यंत स्वच्छ स्वयंपाक इंधन धोरणाचा मसुदा तयार करण्याच्या तयारीत आहे.धोरण अंतिम झाल्यानंतर त्याची टप्प्याटप्प्याने अंमलबजावणी केली जाऊ शकते.
E20 पेट्रोलवरील वाद अजून कायम
सध्या देशभरात E20 पेट्रोलचा वापर वाढवला जात आहे. मात्र काही वाहनधारकांनी इंजिन कार्यक्षमतेवर परिणाम होत असल्याच्या तक्रारी केल्या आहेत.या पार्श्वभूमीवर स्वयंपाकासाठी इथेनॉल वापरण्यापूर्वी सुरक्षितता, खर्च, वापरातील सोय आणि पुरवठा यासंदर्भातील सर्व बाबींची तपासणी केली जाणार आहे.
इथेनॉल स्टोव्हची चाचणी सुरू
सरकारच्या विनंतीनुसार इथेनॉलवर चालणाऱ्या स्वयंपाकाच्या चुलींची चाचणी सुरू आहे.या चाचण्या यशस्वी झाल्यानंतर घरगुती वापरासाठी या तंत्रज्ञानाचा विस्तार करण्याचा विचार केला जाऊ शकतो.
2050 पर्यंत मोठी आर्थिक बचत शक्य
इंटरनॅशनल इन्स्टिट्यूट फॉर सस्टेनेबल डेव्हलपमेंट (IISD) च्या अंदाजानुसार, घरगुती स्वयंपाकासाठी एलपीजीऐवजी बायोगॅस, इथेनॉल आणि इतर हरित इंधनांचा वापर वाढल्यास 2050 पर्यंत भारताला 2 लाख कोटी रुपयांहून अधिक बचत होऊ शकते.
सामान्य ग्राहकांवर काय परिणाम होईल?
जर सरकारचे धोरण यशस्वी झाले तर भविष्यात ग्राहकांना एलपीजीसोबत इथेनॉलचा पर्याय उपलब्ध होऊ शकतो.यामुळे इंधनाचे पर्याय वाढतील, आयात खर्च कमी होईल आणि दीर्घकालीन काळात स्वयंपाकाच्या खर्चात बचत होण्याची शक्यता आहे. मात्र यासाठी नवीन उपकरणे, वितरण व्यवस्था आणि सुरक्षा मानकांची अंमलबजावणी आवश्यक असेल.
तज्ज्ञांचे मत
ऊर्जा क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, भारताने ऊर्जा सुरक्षेसाठी एलपीजीसह विविध स्वच्छ इंधनांचा वापर वाढवणे आवश्यक आहे. इथेनॉल, बायोगॅस आणि हरित ऊर्जा यांचा समन्वय साधल्यास भविष्यातील ऊर्जा संकटाचा धोका कमी होऊ शकतो.
इथेनॉलचा वापर केवळ वाहनांपुरता मर्यादित न राहता आता घरगुती स्वयंपाकासाठीही करण्याचा सरकारचा विचार ऊर्जा क्षेत्रातील मोठा बदल ठरू शकतो. हे धोरण यशस्वी झाल्यास एलपीजीवरील अवलंबित्व कमी होईल, परकीय चलनाची बचत होईल आणि पर्यावरणपूरक इंधनाचा वापर वाढेल. मात्र ग्राहकांच्या सुरक्षिततेसह खर्च आणि पुरवठा व्यवस्था मजबूत करणे हे सरकारसमोरील मोठे आव्हान असेल.
