पर्यावरणपूरक गणेशमूर्तींच्या निर्मितीला ‘प्रथमेश इको-फ्रेंडली’चा पुढाकार

गणेश

पर्यावरणपूरक गणेशमूर्तींच्या निर्मितीला ‘प्रथमेश इको-फ्रेंडली’चा पुढाकार; महिलांना रोजगाराची संधी

गणेशभक्तीला पर्यावरण संवर्धनाची जोड; जनजागृतीसाठी विविध उपक्रम

गणेशोत्सव म्हटला की भक्ती, उत्साह आणि आनंदाचे वातावरण निर्माण होते. मात्र, गणेशमूर्तींचे विसर्जन झाल्यानंतर निर्माण होणाऱ्या जलप्रदूषणाचा प्रश्नही दरवर्षी गंभीर बनत आहे. या पार्श्वभूमीवर गणेशोत्सवाची परंपरा आणि धार्मिक भावना जपत पर्यावरणाचे संरक्षण करण्यासाठी प्रथमेश इको-फ्रेंडली संस्थेने पुढाकार घेतला आहे. गेल्या अनेक वर्षांपासून संस्था पर्यावरणपूरक गणेशमूर्तींची निर्मिती करण्याबरोबरच नागरिकांमध्ये पर्यावरणपूरक गणेशोत्सवाबाबत जनजागृती करण्याचे काम करीत आहे.

संस्थेच्या अध्यक्षा जयश्री गजाकोष यांच्या मार्गदर्शनाखाली पर्यावरणपूरक गणेशोत्सवासाठी विविध उपक्रम राबविले जात आहेत. गणेशमूर्तींच्या विसर्जनामुळे जलस्रोतांचे होणारे प्रदूषण रोखणे, पाण्यातील जैवविविधतेचे संरक्षण करणे आणि पर्यावरणाची हानी कमी करणे, हा या उपक्रमामागील प्रमुख उद्देश आहे. पारंपरिक गणेशभक्तीला पर्यावरण संवर्धनाची जोड देत नागरिकांनी पर्यावरणपूरक मूर्तींची निवड करावी, यासाठी संस्थेच्या माध्यमातून सातत्याने जनजागृती केली जात आहे.

आकर्षक आणि पर्यावरणपूरक गणेशमूर्तींची निर्मिती

गणेशमूर्तींच्या विसर्जनानंतर मूर्तीच्या साहित्यामुळे जलप्रदूषण होऊ नये, यासाठी पर्यावरणपूरक पद्धतीने मूर्ती तयार करण्यावर संस्थेचा भर आहे. पारंपरिक मूर्तींच्या सौंदर्याला आणि कलात्मकतेला धक्का न लावता आकर्षक, विविध आकारांच्या आणि कलाकुसरीने सजलेल्या पर्यावरणपूरक गणेशमूर्ती तयार करण्यात येत आहेत.

Related News

पर्यावरणपूरक मूर्तींच्या वापरामुळे गणेशोत्सवाचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उत्साह कायम ठेवतानाच पर्यावरण संरक्षणालाही हातभार लागू शकतो. त्यामुळे गणेशभक्तांनी उत्सव साजरा करताना पर्यावरणपूरक पर्यायांचा विचार करावा, असे आवाहन संस्थेकडून करण्यात येत आहे.

महिलांच्या हाताला मिळाला रोजगार

‘प्रथमेश इको-फ्रेंडली’च्या या उपक्रमाचे आणखी एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे महिला सक्षमीकरणाला दिलेले प्राधान्य. जयश्री गजाकोष यांच्या पुढाकाराने संस्थेशी जोडलेल्या महिला बचत गटातील सदस्य तसेच अनेक गृहिणी गणेशमूर्ती तयार करण्याच्या कामात सहभागी होत आहेत.

गणेशमूर्ती निर्मितीच्या प्रक्रियेत महिलांना प्रशिक्षण आणि कामाची संधी मिळत असल्याने त्यांच्या हाताला रोजगार उपलब्ध होत आहे. घरगुती जबाबदाऱ्या सांभाळत महिलांना उत्पन्नाचे साधन मिळावे आणि त्यांच्या कौशल्याला व्यासपीठ मिळावे, या उद्देशानेही संस्थेचे काम सुरू आहे.

त्यामुळे ‘प्रथमेश इको-फ्रेंडली’चा उपक्रम हा केवळ पर्यावरण संवर्धनापुरता मर्यादित न राहता महिला सक्षमीकरण आणि स्थानिक रोजगारनिर्मितीशी जोडला गेला आहे. पर्यावरणपूरक गणेशमूर्ती तयार करण्याच्या माध्यमातून महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.

घरगुती भक्तांसह गणेश मंडळांचाही प्रतिसाद

‘प्रथमेश इको-फ्रेंडली’च्या माध्यमातून तयार करण्यात येणाऱ्या गणेशमूर्तींना घरगुती गणेशभक्त तसेच सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळांकडून चांगला प्रतिसाद मिळत असल्याचे संस्थेकडून सांगण्यात आले आहे.

विविध आकार, आकर्षक कलाकुसर आणि पर्यावरणपूरक निर्मिती यामुळे या गणेशमूर्ती गणेशभक्तांचे लक्ष वेधून घेत आहेत. पर्यावरणाबाबत नागरिकांमध्ये वाढत असलेली जागरूकता लक्षात घेता, भविष्यात पर्यावरणपूरक गणेशमूर्तींची मागणी आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.

गणेशोत्सव काळात मोठ्या प्रमाणावर गणेशमूर्तींची स्थापना आणि विसर्जन केले जाते. त्यामुळे अधिकाधिक नागरिकांनी पर्यावरणपूरक मूर्तींची निवड केल्यास जलप्रदूषण कमी करण्यास मदत होऊ शकते. त्याचबरोबर पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश समाजाच्या विविध स्तरांपर्यंत पोहोचण्यासही हातभार लागेल.

भक्ती आणि पर्यावरण संवर्धनाचा समतोल साधण्याचे आवाहन

गणेशोत्सव हा महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे. या उत्सवातील भक्ती, परंपरा आणि उत्साह कायम ठेवत पर्यावरणाची काळजी घेणे ही प्रत्येक नागरिकाची सामूहिक जबाबदारी असल्याचा संदेश ‘प्रथमेश इको-फ्रेंडली’च्या माध्यमातून दिला जात आहे.

गणेशोत्सवाची भक्ती आणि पर्यावरणाचे रक्षण हे दोन्ही एकत्र साध्य होऊ शकते. प्रत्येक गणेशभक्ताने पर्यावरणपूरक गणेशमूर्तीला प्राधान्य देऊन पर्यावरण संवर्धनाच्या या चळवळीत सहभागी व्हावे,” असे आवाहन संस्थेच्या अध्यक्षा जयश्री गजाकोष यांनी केले आहे.

पर्यावरणपूरक गणेशोत्सवाच्या संकल्पनेला नागरिकांनी सकारात्मक प्रतिसाद दिल्यास जलप्रदूषण रोखण्याबरोबरच पर्यावरण संवर्धनाची चळवळ अधिक व्यापक होण्यास मदत होईल. त्यामुळे यंदाच्या गणेशोत्सवात श्रद्धेसोबतच पर्यावरणाची जबाबदारी जपत ‘इको-फ्रेंडली गणपती’ निवडण्याचा संदेश ‘प्रथमेश इको-फ्रेंडली’ संस्थेकडून देण्यात येत आहे.

 

Read Also :  https://ajinkyabharat.com/manoj-jarange-patil-13/

Related News