युजर्सच्या तीव्र विरोधानंतर Meta ने Instagram वरील AI Image Generation मधील वादग्रस्त ‘Muse Image’ फीचर हटवले आहे. प्रायव्हसी, संमती आणि AI च्या गैरवापराबाबत निर्माण झालेल्या वादामुळे कंपनीला हा निर्णय घ्यावा लागला.
युजर्सच्या संतापानंतर Meta चा मोठा निर्णय; Instagram वरून AI Image Generation फीचर हटवले, जाणून घ्या 5 मोठी कारणे
सोशल मीडिया क्षेत्रातील आघाडीची कंपनी Meta पुन्हा एकदा चर्चेत आली आहे. यावेळी कारण ठरले कंपनीचे नवीन AI Image Generation फीचर. Instagram वर सुरू करण्यात आलेल्या ‘Muse Image’ या AI टूलमुळे सार्वजनिक (Public) अकाउंट असलेल्या युजर्सचे फोटो त्यांच्या स्पष्ट परवानगीशिवाय AI च्या मदतीने तयार करता येत असल्याचा दावा समोर आला. या फीचरचा संभाव्य गैरवापर होऊ शकतो, अशी भीती व्यक्त करत जगभरातील युजर्सनी सोशल मीडियावर तीव्र नाराजी व्यक्त केली. वाढता विरोध आणि गोपनीयतेबाबत निर्माण झालेल्या प्रश्नांमुळे अखेर Meta ला हे वादग्रस्त फीचर हटवण्याचा निर्णय घ्यावा लागला.
काय होते ‘Muse Image’ फीचर?
Meta ने AI आधारित इमेज जनरेशन अधिक प्रभावी करण्यासाठी ‘Muse Image’ हे फीचर सुरू केले होते. या सुविधेद्वारे एखाद्या सार्वजनिक Instagram अकाउंटला प्रॉम्प्टमध्ये टॅग करून त्या व्यक्तीच्या स्वरूपातील AI फोटो तयार करता येत होते. AI च्या वाढत्या वापराच्या पार्श्वभूमीवर हे फीचर नाविन्यपूर्ण मानले जात असले, तरी सुरुवातीपासूनच त्यावर गोपनीयतेसंदर्भात गंभीर प्रश्न उपस्थित झाले.
Related News
युजर्सनी का केला विरोध?
या फीचरबाबत सर्वात मोठा आक्षेप म्हणजे सार्वजनिक Instagram अकाउंट असलेले सर्व युजर्स या सुविधेमध्ये Default Opt-in स्वरूपात समाविष्ट होते. म्हणजेच, एखाद्या व्यक्तीला आपल्या फोटोंचा AI निर्मितीसाठी वापर होऊ नये असे वाटत असेल, तर त्यासाठी त्यालाच स्वतंत्रपणे सेटिंग्जमध्ये जाऊन परवानगी बंद करावी लागत होती.
याशिवाय, एखाद्या व्यक्तीच्या Instagram प्रोफाइलचा वापर करून AI फोटो तयार झाल्यास संबंधित युजरला कोणतीही सूचना दिली जात नव्हती. त्यामुळे संमतीशिवाय फोटो तयार होण्याचा धोका वाढल्याची भावना अनेकांनी व्यक्त केली.
Meta ने मान्य केली चूक
युजर्सच्या तीव्र प्रतिक्रियेनंतर Meta ने आपल्या अधिकृत ब्लॉगमध्ये या फीचरला तात्पुरते स्थगित केल्याची माहिती दिली. कंपनीने स्पष्ट केले की, लोकांना सर्जनशील AI साधन उपलब्ध करून देणे हा उद्देश होता. मात्र सार्वजनिक कंटेंटचा वापर कसा व्हावा यावर अधिक नियंत्रण युजर्सना मिळाले पाहिजे, हे अभिप्रायातून स्पष्ट झाले.
Meta ने असेही नमूद केले की, हे फीचर अपेक्षेप्रमाणे कार्य करू शकले नाही. त्यामुळे ते सध्या उपलब्ध नसून संबंधित बदल करण्यात आले आहेत.
AI Image Generation सेवा मात्र सुरूच
Meta ने वादग्रस्त फीचर हटवले असले, तरी सामान्य AI Image Generation सेवा सुरूच ठेवली आहे. आता कोणत्याही Instagram अकाउंटला टॅग करून AI फोटो तयार करण्याचा प्रयत्न केल्यास Meta AI त्यास नकार देत आहे.
गैरवापराची भीती का होती?
तज्ज्ञांच्या मते, AI तंत्रज्ञानाचा वापर करून कोणाच्याही स्वरूपातील बनावट फोटो तयार करणे भविष्यात फसवणूक, दिशाभूल किंवा व्यक्तिमत्त्वाची बदनामी करण्यासाठी वापरले जाऊ शकते. त्यामुळे अशा फीचर्समध्ये स्पष्ट संमती (Consent), सूचना (Notification) आणि नियंत्रण (Control) या बाबी अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जातात.
Meta ने स्पष्ट केले आहे की, Private Accounts आणि 18 वर्षांखालील युजर्सना या फीचरमध्ये समाविष्ट करण्यात आले नव्हते. मात्र सार्वजनिक अकाउंट्ससाठी Default Opt-in धोरणामुळेच सर्वाधिक वाद निर्माण झाला.
AI आणि गोपनीयतेचा वाढता संघर्ष
गेल्या काही वर्षांत AI आधारित फोटो, व्हिडिओ आणि कंटेंट निर्मिती वेगाने वाढत आहे. त्याचवेळी वैयक्तिक माहिती, फोटो आणि डिजिटल ओळखीच्या सुरक्षिततेबाबत चिंता वाढत आहे. AI च्या मदतीने वास्तवासारखे फोटो तयार करणे शक्य झाल्यामुळे तंत्रज्ञान कंपन्यांवर अधिक जबाबदारी येत आहे.
Meta च्या या निर्णयामुळे भविष्यात AI फीचर्स विकसित करताना कंपन्यांना युजर्सची स्पष्ट संमती, डेटा संरक्षण आणि पारदर्शक धोरण यांना अधिक प्राधान्य द्यावे लागेल, असा संदेश तंत्रज्ञान क्षेत्रात दिला जात आहे.
5 मोठी कारणे ज्यामुळे Meta ला फीचर हटवावे लागले
- सार्वजनिक Instagram अकाउंट्स Default Opt-in स्वरूपात समाविष्ट होती.
- परवानगीशिवाय AI फोटो तयार करण्याची सुविधा उपलब्ध होती.
- AI फोटो तयार झाल्यानंतर संबंधित युजरला कोणतीही सूचना मिळत नव्हती.
- गोपनीयतेचा भंग आणि गैरवापराची शक्यता वाढल्याची भीती व्यक्त झाली.
- सोशल मीडियावर जगभरातून तीव्र विरोध झाल्यानंतर Meta ला माघार घ्यावी लागली.
Meta ने AI क्षेत्रातील नाविन्यपूर्ण प्रयोग करताना युजर्सच्या गोपनीयतेला पुरेसे महत्त्व न दिल्याची टीका या प्रकरणात झाली. वाढत्या विरोधानंतर कंपनीने वादग्रस्त फीचर हटवण्याचा निर्णय घेतला असला, तरी AI तंत्रज्ञानाचा सुरक्षित आणि जबाबदारीने वापर हा भविष्यातील सर्वात मोठा मुद्दा ठरणार आहे. वापरकर्त्यांची संमती, पारदर्शकता आणि डेटा संरक्षण या तिन्ही गोष्टी AI युगात अधिक महत्त्वाच्या ठरणार असल्याचे Meta च्या या निर्णयातून स्पष्ट झाले आहे.
