दानापूर येथे हिंदू-मुस्लिम एकतेचं अद्भुत दर्शन
आई भवानीची पालखी ही केवळ धार्मिक सोहळा नसून, ती श्रद्धा, भक्ती आणि सामाजिक ऐक्याचं प्रतीक आहे. दरवर्षी विजया दशमीच्या दिवशी निघणारी ही पालखी दानापूर गावातील सर्व समाजघटकांना एकत्र आणते. आई भवानीच्या पालखीचा मार्ग जणू भक्तीचा प्रवासच ठरतो — गावातील प्रत्येक घरासमोर काढलेली रांगोळी, पूजनाचा सोहळा आणि सीमोल्लंघनाचा संस्कार हे सर्व वातावरण भक्तिभावाने भारावून टाकतात.
आई भवानीच्या पालखीचा परंपरेने मियासाहेबांच्या दर्ग्यात जाण्याचा विधी हा हिंदू-मुस्लिम ऐक्याचा उत्कृष्ट नमुना आहे. या सोहळ्यात दोन्ही धर्मांचे लोक समान उत्साहाने सहभागी होतात, ज्यामुळे सामाजिक सलोखा आणि आपुलकीची भावना दृढ होते. आई भवानीची आरती, आपट्याच्या पानांचे (सोन्याचे) अर्पण आणि परतीच्या मार्गावरील मिरवणूक या सगळ्या धार्मिक विधींमुळे गावात आनंद, श्रद्धा आणि एकतेचा संदेश पसरतो.
शेकडो वर्षांची परंपरा असलेली ही पालखी आजही गावकऱ्यांच्या अखंड श्रद्धेचा आणि परंपरेच्या सातत्याचा जिवंत पुरावा आहे. आई भवानीची कृपा आणि गावकऱ्यांची भक्ती यामुळे हा सोहळा दरवर्षी अधिक भव्य आणि प्रेरणादायी ठरतो.
Related News
दानापूर (ता. अकोट) येथे विजयादशमीच्या दिवशी पारंपरिक पद्धतीने आणि धार्मिक उत्साहात साजऱ्या होणाऱ्या आई भवानी पालखी सोहळ्याने यंदाही गावात एकतेचा आणि श्रद्धेचा संदेश दिला. या सोहळ्याचं वैशिष्ट्य म्हणजे, आई भवानीची पालखी ही गावातील दर्ग्यात जाऊन ‘मियासाहेब’ यांच्या समाधीवर आरती केली जाते, ज्यातून हिंदू-मुस्लिम ऐक्याचे दर्शन घडते.
या दिवशी गावात उत्सवाचे वातावरण होते. ढोल-ताशांचा गजर, भजन मंडळांचे स्वर, रांगोळ्यांनी सजलेले मार्ग आणि गावकऱ्यांचा सहभाग यामुळे संपूर्ण परिसरात भक्तिभाव आणि आनंदाचे वातावरण पसरले होते.
भजनाच्या गजरात पालखीची मिरवणूक
विजयादशमीच्या दिवशी सकाळपासूनच आई भवानी मंदिर परिसरात भक्तांची गर्दी वाढू लागली होती. पारंपरिक पोशाखातील महिलांनी ओव्या म्हणत, तर पुरुषांनी ढोल-ताशे, झांज-पखवाजांच्या तालावर “जय भवानी! जय भवानी!” अशा जयघोषात पालखीची मिरवणूक सुरू केली.
गुरुदेव सेवा भजन मंडळाच्या गजरात, भक्तिमय गाण्यांनी वातावरण दुमदुमून गेले. गावातील मुख्य रस्त्यांवरून निघालेली पालखी जेव्हा प्रत्येक घरासमोरून गेली, तेव्हा महिलांनी घरासमोर सुंदर रांगोळ्या काढल्या, फुलांची आरास केली आणि आरती करून पालखीचे पूजन केले.
सीमोल्लंघनाची परंपरा आणि आपट्याचे सोने
पालखी मिरवणुकीचा पुढील टप्पा म्हणजे सीमोल्लंघन. दानापूर गावाच्या दक्षिण दिशेला असलेल्या सेमी व आपट्याच्या झाडाखाली पालखी नेण्यात आली. तेथे भक्तांनी आपट्याची पाने म्हणजेच “सोने” म्हणून एकमेकांना दिली आणि आई भवानीची आरती करण्यात आली.
हा क्षण गावकऱ्यांसाठी अत्यंत पवित्र मानला जातो. सीमोल्लंघन म्हणजे वाईटावर चांगल्याचा विजय आणि नवीन वर्षाच्या शुभारंभाची घोषणा. या सोहळ्यानंतर भक्त पुन्हा गावात परतताना मोठ्या भक्तिभावाने आई भवानीचा जयघोष करतात.
पालखीचा मियासाहेब दर्ग्यात आगमन आणि हिंदू-मुस्लिम एकता
या पालखी सोहळ्याचं सर्वात विशेष आकर्षण म्हणजे तिचं मियासाहेबांच्या दर्ग्यात आगमन. धार्मिक सौहार्दाचं प्रतीक म्हणून दरवर्षी आई भवानीची पालखी दर्ग्यात नेली जाते आणि तेथे मियासाहेब आणि त्यांच्या गुरुंच्या समाधीवर आरती केली जाते.
मंदिर समितीचे अध्यक्ष विश्वासराव विखे यांच्या हस्ते आरती पार पडली. त्यानंतर उपस्थित भक्तांनी मियासाहेबांच्या समाधीला आणि त्यांच्या गुरुंना आपट्याची पाने (सोने) अर्पण केली. यावेळी दोन्ही धर्मांचे नागरिक एकत्र दर्शन घेत होते. हिंदू-मुस्लिम ऐक्याचे हे दृश्य पाहून उपस्थित प्रत्येकजण भारावून गेला.
शेकडो वर्षांची परंपरा
आई भवानीची पालखी सोहळ्याला शेकडो वर्षांची परंपरा आहे. इतिहासानुसार, या दर्ग्यात मियासाहेब आणि त्यांच्या गुरुंच्या समाध्या आहेत. संत परंपरेतही या सोहळ्याचा उल्लेख सापडतो. सोनाळा येथील संत सोनाजी महाराज आणि अकोट येथील संत नरसिंग महाराज हे मियासाहेबांचे गुरुबंधू असल्याचे संत सोनाजी महाराजांच्या ग्रंथातील सहाव्या अध्यायात नमूद आहे. यावरून या परंपरेचा धार्मिक व सांस्कृतिक वारसा किती प्राचीन आहे हे दिसते.
हिवरखेड पोलिसांचा तगडा बंदोबस्त
सोहळा शांततेत आणि सुरळीत पार पाडण्यासाठी हिवरखेड पोलिस ठाण्याच्या वतीने काटेकोर बंदोबस्त ठेवण्यात आला होता. ठाणेदार यांच्या मार्गदर्शनाखाली पोलिस उपनिरीक्षक, बीट जमदार, शिपाई, होमगार्ड यांच्यासह पोलीस पाटील, तंटामुक्ती समितीचे अध्यक्ष, सरपंच, उपसरपंच, ग्रामपंचायत सदस्य, महसूल विभाग, आरोग्य विभाग, महावितरण कर्मचारी आदी अधिकारी तैनात होते.
याशिवाय गावातील नागरिक, सामाजिक कार्यकर्ते आणि पत्रकार वर्ग मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. यामुळे संपूर्ण सोहळा सुरक्षित आणि अनुशासित वातावरणात पार पडला.
श्रद्धा आणि सामाजिक ऐक्याचा संगम
या सोहळ्यातील प्रत्येक क्षणाने श्रद्धा, भक्ती आणि सामाजिक ऐक्याचा संगम घडवला. गावातील दोन्ही धर्मांचे नागरिक एकत्र येऊन आई भवानी आणि मियासाहेबांना वंदन करत होते. धर्म, जात, पंथ या पलीकडे जाऊन एकतेचा संदेश या सोहळ्याने दिला. हा सोहळा केवळ धार्मिक उत्सव नसून मानवी मूल्यांचा आणि सामाजिक ऐक्याचा उत्सव बनला आहे.
महाआरती आणि सांगता
सोहळ्याच्या शेवटी आई भवानी मंदिरात पालखी दाखल झाली आणि तेथे मोठ्या थाटामाटात महाआरती पार पडली. आरतीनंतर प्रसादाचे वाटप करण्यात आले. गावकऱ्यांनी एकमेकांना दसऱ्याच्या शुभेच्छा देत सोने (आपट्याची पाने) दिली. गावातील वातावरण आनंद, भक्ती आणि एकतेच्या भावनेने भारावून गेले. या सोहळ्याची आठवण वर्षभर गावकऱ्यांच्या मनात राहील.
उपस्थित मान्यवर आणि आयोजक
कार्यक्रमात स्थानिक लोकप्रतिनिधी, सामाजिक कार्यकर्ते, गावातील मान्यवर, माजी पदाधिकारी उपस्थित होते. मंदिर समिती, भजन मंडळ, युवक मंडळ, आणि ग्रामस्थ यांनी मिळून सोहळ्याचे आयोजन केले. आयोजकांनी शिस्तबद्ध नियोजन करून पारंपरिक सोहळ्याची शान वाढवली.
read also:https://ajinkyabharat.com/ramayanatil-1-context-jivant-experience/
