STT कर वाढला आणि बाजार हादरला; बजेट दिवशी शेअर बाजार पत्त्यासारखा कोसळला
केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी रविवारी संसदेत केंद्रीय अर्थसंकल्प 2026 सादर करताच देशातील शेअर बाजारात अभूतपूर्व उलथापालथ पाहायला मिळाली. बजेटमधील अवघ्या एका घोषणेमुळे सेन्सेक्स आणि निफ्टी अक्षरशः पत्त्यासारखे कोसळले आणि काही तासांतच गुंतवणूकदारांचे सुमारे 16 लाख कोटी रुपयांचे नुकसान झाले. बजेटसाठी आयोजित करण्यात आलेल्या विशेष रविवारी सत्रात शेअर बाजारात असा महाभूकंप होईल, याची कल्पनाही अनेक तज्ज्ञांना नव्हती.
अर्थमंत्र्यांनी फ्युचर्स अँड ऑप्शन्स (F&O) व्यवहारांवरील सिक्युरिटी ट्रान्झॅक्शन टॅक्स (STT) मध्ये 0.1 टक्क्यांची वाढ जाहीर केली. यामुळे STT आता 0.15 टक्क्यांवर पोहोचला आहे. मागील अर्थसंकल्पातही STT मध्ये वाढ करण्यात आली होती आणि यंदाची सलग दुसरी वाढ असल्याने बाजारातील ट्रेडर्स आणि मोठ्या संस्थात्मक गुंतवणूकदारांमध्ये प्रचंड अस्वस्थता निर्माण झाली. या एकाच घोषणेमुळे बाजाराची दिशा पूर्णपणे बदलली.
बजेट सादर होताच सुरुवातीला बाजाराने सकारात्मक प्रतिक्रिया दिली होती. सकाळी सेन्सेक्स 82,388.97 अंकांवर उघडला आणि काही वेळातच 82,726.65 या उच्चांकावर पोहोचला. मात्र STT वाढीची घोषणा होताच बाजारातील वातावरण बदलले. काही मिनिटांतच जोरदार विक्रीला सुरुवात झाली आणि सेन्सेक्स तब्बल 2,400 अंकांनी कोसळून 79,899.42 या नीचांकी पातळीवर पोहोचला.
निफ्टी 50 चीदेखील अशीच अवस्था झाली. सकाळी 25,333.75 अंकांवर उघडलेला निफ्टी 25,440.90 अंकांपर्यंत गेला होता. मात्र दुपारपर्यंत निफ्टीत 749 अंकांची मोठी घसरण झाली आणि तो 24,571.75 या नीचांकी स्तरावर पोहोचला. या घसरणीमुळे बाजारातील गुंतवणूकदार अक्षरशः हादरून गेले.
बाजाराला का नाही आवडले बजेट?
या घसरणीमागे तीन मोठी कारणे असल्याचे बाजार तज्ज्ञ सांगतात. पहिले आणि सर्वात महत्त्वाचे कारण म्हणजे STT करात झालेली वाढ. F&O व्यवहारांवर आधीच मोठ्या प्रमाणावर करांचा बोजा असून, त्यात आणखी वाढ झाल्याने ट्रेडिंगचा खर्च लक्षणीय वाढणार आहे. त्यामुळे 2026 अल्पकालीन ट्रेडर्स आणि डे-ट्रेडर्स बाजारातून बाहेर पडण्याची शक्यता आहे.
दुसरे महत्त्वाचे कारण म्हणजे केंद्र सरकारकडून 12 लाख कोटी रुपयांहून अधिक कर्ज उभारणीचा संकेत. सरकार मोठ्या प्रमाणावर कर्ज घेणार असल्याने व्याजदर वाढण्याची भीती बाजाराला वाटते. याचा थेट परिणाम कंपन्यांच्या नफ्यावर आणि भविष्यातील गुंतवणुकीवर होऊ शकतो.
तिसरे कारण म्हणजे भांडवली बाजारासाठी कोणत्याही ठोस सवलतींचा अभाव. दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांना प्रोत्साहन देण्यासाठी, कॅपिटल गेन टॅक्स किंवा इतर सवलतींची अपेक्षा होती. मात्र बजेटमध्ये अशा कोणत्याही घोषणा न झाल्याने बाजार निराश झाला.
कोणते सेक्टर सर्वाधिक कोसळले?
2026 या घसरणीचा सर्वाधिक फटका कॅपिटल गुड्स आणि बँकिंग क्षेत्राला बसला. सार्वजनिक आणि खासगी क्षेत्रातील बँकांचे शेअर्स मोठ्या प्रमाणावर विकले गेले. ऑटो, फार्मा, एफएमसीजी आणि आयटी क्षेत्रातील शेअर्समध्येही 5 ते 8 टक्क्यांपर्यंत घसरण पाहायला मिळाली.
बीएसईच्या टॉप 30 शेअर्सपैकी केवळ तीन शेअर्स हिरव्या निशाणात होते. सन फार्मा, टीसीएस आणि कोटक महिंद्रा बँक वगळता उर्वरित 27 शेअर्समध्ये मोठी पडझड झाली. काही मिडकॅप आणि स्मॉलकॅप शेअर्समध्ये तर 10 टक्क्यांहून अधिक घसरण झाली.
16 लाख कोटींचं नुकसान कसं झालं?
2026 शेअर बाजारातील तीव्र घसरणीमुळे अवघ्या एका दिवसात एकूण मार्केट कॅपिटलायझेशनमध्ये सुमारे 16 लाख कोटी रुपयांची घट नोंदवली गेली. ही रक्कम देशातील अनेक राज्यांच्या वार्षिक अर्थसंकल्पापेक्षाही अधिक असून, त्यामुळे या घसरणीची तीव्रता अधोरेखित होते. बजेटमधील घोषणांनंतर बाजारात अचानक विक्रीचा जोर वाढला आणि त्याचा थेट फटका सर्व स्तरांतील गुंतवणूकदारांना बसला. 2026 किरकोळ गुंतवणूकदारांच्या पोर्टफोलिओचे मूल्य मोठ्या प्रमाणात घटले, तर म्युच्युअल फंड्स, विमा कंपन्या आणि परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनाही या पडझडीचा सामना करावा लागला.
विशेषतः मिडकॅप आणि स्मॉलकॅप शेअर्समध्ये मोठी विक्री झाल्याने सामान्य गुंतवणूकदार अधिक अडचणीत आले. अनेक गुंतवणूकदारांसाठी हा धक्का मानसिकदृष्ट्याही मोठा ठरला. बाजारातील या घसरणीमुळे अस्थिरतेचे वातावरण निर्माण झाले असून, पुढील काही दिवस बाजार कोणती दिशा घेईल याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. तज्ज्ञांच्या मते, ही घसरण अल्पकालीन असू शकते, मात्र सध्याच्या घडीला गुंतवणूकदारांनी सावध भूमिका घेणे गरजेचे आहे.
2026 बाजार तज्ज्ञांच्या मते ही घसरण तात्पुरती असू शकते. STT वाढीचा परिणाम सुरुवातीला नकारात्मक दिसेल, मात्र दीर्घकालीन दृष्टीने भारतीय अर्थव्यवस्थेचे मूलभूत घटक मजबूत आहेत. काही तज्ज्ञांनी गुंतवणूकदारांना घाबरून विक्री न करण्याचा सल्ला दिला आहे.
तथापि, अल्पकालीन काळात बाजारात चढ-उतार कायम राहण्याची शक्यता आहे. जागतिक बाजारातील संकेत, अमेरिकेतील व्याजदर धोरण आणि देशांतर्गत महागाईचे आकडे यावर पुढील दिशा ठरेल. बजेट 2026 मधील STT वाढीची घोषणा ही शेअर बाजारासाठी एक मोठा धक्का ठरली असली, तरी दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी ही संधी ठरू शकते, असेही काही विश्लेषकांचे मत आहे. मात्र सध्या तरी बाजारावर अनिश्चिततेचे सावट कायम आहे.
READ ALSO:https://ajinkyabharat.com/what-is-2026-the-secret-of-prime-minister-modis-black-briefcase/
