Budget 2026 Cigarette Price Hike अंतर्गत सिगारेटवर नवीन कर लागू; दहा रुपयांच्या सिगारेटचा भाव आता 12-13 रुपयांपर्यंत. प्रिमियम सिगारेटसाठीही वाढ, पॅकेट 140 रुपयांपर्यंत महागणार. संपूर्ण माहिती येथे वाचा.
Budget 2026 Cigarette Price Hike: सिगारेट महागले, जाणून घ्या नवीन भाव
मुंबई, 1 फेब्रुवारी 2026: केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी 2026-27 या आर्थिक वर्षासाठी अर्थसंकल्प सादर केला. या अर्थसंकल्पामध्ये तंबाखूजन्य पदार्थ आणि सिगारेटवर नवीन कर प्रणाली लागू करण्याची घोषणा करण्यात आली आहे. या घोषणेचा थेट परिणाम सिगारेटच्या किमतींवर होणार असून, अनेकांना आता विचारले जात आहे की दहा रुपयांच्या सिगारेटचे नवीन भाव किती असतील.
सध्या भारतात सिगारेटवर 28% जीएसटी आणि कंपन्सेशन सेस लागू होती, जी 2017 पासून अस्तित्वात होती. नवीन अर्थसंकल्पानुसार ही जुनी कर प्रणाली रद्द करण्यात आली असून, एक्साईज ड्युटी, हेल्थ अँड नॅशनल सिक्योरिटी सेस आणि 40% GST लागू केला जाणार आहे.
सिगारेटवर नवीन कर प्रणाली आणि भाववाढ: Budget 2026 विश्लेषण
Budget 2026 नुसार, केंद्र सरकारने सिगारेटसाठी कर प्रणालीमध्ये महत्त्वपूर्ण बदल केले आहेत. ही नवीन कर प्रणाली 1 फेब्रुवारी 2026 पासून लागू होणार आहे. याअंतर्गत सिगारेटवर एक्साईज ड्युटी, हेल्थ अँड नॅशनल सिक्योरिटी सेस आणि 40 टक्के GST आकारला जाईल. पूर्वी सिगारेटवर फक्त 28% GST आणि कंपन्सेशन सेस लागू होता, जो 2017 पासून अस्तित्वात होता. आता जुनी कर प्रणाली बंद करून नवीन कर प्रणाली लागू करण्यात आली आहे, ज्यामुळे प्रत्येक सिगारेटच्या किमतीत थेट वाढ होणार आहे.
पूर्वी दहा रुपयांच्या सिगारेटवर सुमारे 2-3 रुपयांची एक्साईज ड्युटी लागू होती. नवीन कर प्रणाली लागू झाल्यानंतर, एक सिगारेटचा भाव आता 12-13 रुपयांपर्यंत वाढणार आहे. दहा सिगारेट असलेले पॅकेट जे पूर्वी 100 रुपयांना मिळत होते, ते आता 130-140 रुपयांपर्यंत महागले. या बदलामुळे सिगारेट खरेदी करणे सामान्य लोकांसाठी अधिक महाग होईल.
सिगारेटच्या नव्या कर प्रणालीचा परिणाम फक्त सामान्य सिगारेटवर नाही तर प्रिमियम सिगारेटवरही होणार आहे. एका प्रिमियम सिगारेटच्या भावात 3.6 ते 4 रुपयांची वाढ अपेक्षित आहे. त्यामुळे उच्च प्रतीच्या सिगारेटचे पॅकेट आता 160-180 रुपयांपर्यंत महाग होऊ शकतात. या निर्णयामुळे सिगारेट खरेदीच्या सवयींवरही प्रभाव पडेल, विशेषतः शहरातील तरुण पिढीमध्ये.
निर्मला सीतारामन यांनी स्पष्ट केले की या कर वाढीमागील उद्देश सिगारेटचा वापर कमी करणे, जे आरोग्यास हानिकारक आहे, तसेच आरोग्य व राष्ट्रीय सुरक्षा सेवांसाठी निधी गोळा करणे आणि सरकारला आर्थिक दृष्ट्या स्थिर करणे हा आहे. या निधीचा वापर थेट आरोग्यसेवा सुधारण्यासाठी होणार आहे.
सिगारेट महागल्यामुळे देशातील बाजारावरही परिणाम होईल. खरेदी प्रमाण कमी होण्याची शक्यता असून, कंपन्यांना उत्पादन खर्च वाढल्यामुळे किंमत वाढवावी लागू शकते. ऑनलाइन तसेच रिटेल मार्केटमध्ये या वाढीची स्पष्ट झळ दिसून येईल. काही अर्थतज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की ही वाढ सरकारच्या आरोग्य धोरणासाठी योग्य आहे, परंतु काही ग्राहक सिगारेटच्या खरेदीवर पुनर्विचार करू शकतात.
सिगारेट महागल्यामुळे तंबाखूजन्य आजार कमी होण्याची अपेक्षा आहे. जनतेला आरोग्य शिक्षण अधिक परिणामकारक होईल आणि सरकारी आरोग्य उपक्रमांसाठी निधी उपलब्ध होईल. मात्र, कमी उत्पन्न गटासाठी ही वाढ आर्थिक आव्हान निर्माण करू शकते.
जागतिक दृष्टिकोनातून पाहता, अनेक देशांनी सिगारेटच्या किमती वाढवून स्वास्थ्य सुधारणा आणि कर महसूल वाढवणे यशस्वीपणे साधले आहे. भारतात देखील Budget 2026 मध्ये ही पद्धत स्वीकारली आहे.
सिगारेट वापरकर्त्यांनी या वाढीला प्रतिसाद म्हणून वापर कमी करणे किंवा थांबवणे याचा विचार करावा. यामुळे पैशाची बचत होईल तसेच आरोग्य सुधारण्यास मदत होईल. नवीन कर प्रणाली लक्षात घेऊन खरेदीची योजना आखणे आवश्यक ठरेल.
सारांशतः, Budget 2026 अंतर्गत सिगारेट महागले असून, दहा रुपयांच्या सिगारेटचा भाव 12-13 रुपयांपर्यंत वाढला आहे, दहा सिगारेटच्या पॅकेटचा भाव 130-140 रुपयांपर्यंत गेला आहे आणि प्रिमियम सिगारेटवर 3.6-4 रुपयांची वाढ झाली आहे. या उपाययोजनांमुळे सरकारी निधी वाढेल आणि आरोग्य सुधारणा होईल, पण काही ग्राहकांना आर्थिक दबाव निर्माण होऊ शकतो.
