Gold and Silver Rates : विक्रमी उच्चांकावरून चांदीत 1.85 लाखांची घसरण; गुंतवणूकदार संभ्रमात, खरेदीची संधी की धोका?
चांदी हा एक महत्त्वाचा मौल्यवान धातू असून गुंतवणूक आणि औद्योगिक वापर या दोन्ही कारणांसाठी त्याला मोठी मागणी असते. अलीकडील काळात चांदीच्या दरात मोठे चढ-उतार पाहायला मिळत असून, विक्रमी उच्चांक गाठल्यानंतर तिच्या किमतीत लक्षणीय घसरण झाली आहे. जागतिक स्तरावर मजबूत होत असलेला डॉलर, वाढती महागाई, उच्च व्याजदर आणि भूराजकीय तणाव यांचा थेट परिणाम चांदीच्या दरावर होत आहे. या घसरणीमुळे काही गुंतवणूकदारांसाठी खरेदीची संधी निर्माण झाली असली तरी बाजारातील अनिश्चितता लक्षात घेता सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे. दीर्घकालीन गुंतवणुकीच्या दृष्टीने चांदी हा पर्याय फायदेशीर ठरू शकतो, मात्र योग्य वेळ आणि योग्य रणनीती महत्त्वाची ठरते.
जागतिक घडामोडी, महागाईचा दबाव आणि चलनबाजारातील चढ-उतार यांचा थेट परिणाम मौल्यवान धातूंवर होत असल्याचे पुन्हा एकदा स्पष्ट झाले आहे. गेल्या काही महिन्यांत विक्रमी उच्चांक गाठणाऱ्या चांदीच्या दरात आता मोठी घसरण झाली असून, गुंतवणूकदारांमध्ये संभ्रमाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. दुसरीकडे, सोन्याच्या दरातही मोठे चढ-उतार दिसून येत आहेत. त्यामुळे सध्या सोने-चांदी खरेदी करावी की थांबावे, हा प्रश्न अनेकांसमोर उभा राहिला आहे.
चांदीत मोठी घसरण; 44 टक्क्यांनी दर खाली
जानेवारी 2026 मध्ये चांदीच्या किमतींनी विक्रमी उंची गाठली होती. त्या वेळी चांदीचा दर सुमारे 4,20,048 रुपये प्रति किलो इतका होता. मात्र, या उच्चांकानंतर बाजारात मोठी घसरण पाहायला मिळाली. सध्या चांदीचे दर सुमारे 2,34,700 रुपये प्रति किलोपर्यंत खाली आले आहेत. म्हणजेच, जवळपास 1.85 लाख रुपयांची घसरण झाली असून ही घट सुमारे 44 टक्क्यांच्या आसपास आहे.
इतक्या मोठ्या घसरणीनंतर चांदीच्या बाजारात अनिश्चिततेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. दर घसरल्यामुळे काही गुंतवणूकदारांना ही स्वस्तात खरेदी करण्याची योग्य संधी वाटत आहे. मात्र, जागतिक आर्थिक परिस्थिती, मजबूत डॉलर आणि उच्च व्याजदर यामुळे पुढील काळात दर आणखी घसरू शकतात, अशी भीतीही व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे अनेक गुंतवणूकदार सध्या ‘वेट अँड वॉच’ची भूमिका घेताना दिसत आहेत. तज्ज्ञांच्या मते, अशा परिस्थितीत घाईने निर्णय न घेता टप्प्याटप्प्याने गुंतवणूक करणे आणि बाजारातील घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेवणे अधिक फायदेशीर ठरू शकते.
घसरणीमागील प्रमुख कारणे
चांदीच्या दरातील या घसरणीमागे अनेक जागतिक आर्थिक घटक कारणीभूत ठरत आहेत.
मजबूत होत असलेला अमेरिकन डॉलर : डॉलर मजबूत झाल्यास इतर चलनांमध्ये खरेदी करणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी सोने-चांदी महाग होते, त्यामुळे मागणी घटते.
वाढती महागाई : जागतिक स्तरावर महागाईचा दबाव कायम आहे. यामुळे गुंतवणूकदार सुरक्षित पर्याय शोधत असले तरी, उच्च व्याजदरामुळे मौल्यवान धातूंवरील आकर्षण कमी होते.
उच्च व्याजदर धोरण : अमेरिकेतील फेडरल रिझर्व्हकडून व्याजदर दीर्घकाळ उच्च ठेवले जाण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. यामुळे सोने-चांदीसारख्या नॉन-इंटरेस्ट अॅसेट्सवर दबाव येतो.
कच्च्या तेलाच्या किमतीत वाढ : तेलाच्या वाढत्या किमतीमुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेवर परिणाम होतो, ज्याचा अप्रत्यक्ष परिणाम धातूंच्या बाजारावरही दिसतो.
भूराजकीय तणाव : विशेषतः अमेरिका-इराण संघर्ष आणि पश्चिम आशियातील अस्थिरता यामुळे बाजारात अनिश्चितता वाढली आहे.
सोन्याच्या दरात चढ-उतार
चांदीप्रमाणेच सोन्याच्या दरातही मोठे चढ-उतार दिसून येत आहेत. 25 मार्च रोजी मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज (MCX) वर सोन्याच्या दरात लक्षणीय वाढ झाली. सोन्याचा भाव सुमारे 5,500 रुपयांनी वाढून 10 ग्रॅमसाठी 1,44,400 रुपयांवर पोहोचला.
सराफा बाजारातील माहितीनुसार, किरकोळ दरातही वाढ नोंदवण्यात आली. सकाळच्या सत्रात सोन्याचा दर सुमारे 1,44,950 रुपये प्रति 10 ग्रॅमपर्यंत गेला होता. या वाढीमागे युद्ध संपण्याच्या आशा, सुरक्षित गुंतवणुकीची मागणी आणि बाजारातील तात्पुरती सकारात्मक भावना कारणीभूत ठरल्याचे सांगितले जाते.
गुंतवणूकदारांसाठी काय संकेत?
सध्याची परिस्थिती पाहता, गुंतवणूकदारांसाठी हा काळ अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे. चांदीच्या दरात मोठी घसरण झाल्यामुळे काहीजण याला ‘डिपमध्ये खरेदी’ करण्याची संधी मानत आहेत. मात्र, तज्ज्ञांच्या मते, बाजारातील अनिश्चितता अजूनही कायम असल्याने गुंतवणूक करताना सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे.
अल्पकालीन गुंतवणुकीसाठी बाजार अजूनही अस्थिर आहे.
दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी टप्प्याटप्प्याने खरेदी (SIP पद्धतीने) फायदेशीर ठरू शकते.
जागतिक घडामोडींवर लक्ष ठेवणे अत्यावश्यक आहे.
पुढील काळात काय होऊ शकते?
तज्ज्ञांच्या मते, पुढील काही महिन्यांतही सोने आणि चांदीच्या किमतींमध्ये चढ-उतार कायम राहण्याची शक्यता आहे. जर महागाई कमी झाली आणि व्याजदरात कपात झाली, तर पुन्हा मौल्यवान धातूंमध्ये तेजी येऊ शकते. मात्र, डॉलर मजबूत राहिला आणि जागतिक तणाव कायम राहिला, तर दबावही कायम राहू शकतो.
एकूणच, चांदीच्या दरात झालेली 1.85 लाख रुपयांची घसरण ही गुंतवणूकदारांसाठी मोठी घटना ठरली आहे. यामुळे बाजारात संधी आणि धोका दोन्ही निर्माण झाले आहेत. सोन्याच्या दरातही चढ-उतार सुरू असल्याने गुंतवणूक करताना विचारपूर्वक निर्णय घेणे गरजेचे आहे. तज्ज्ञांचा सल्ला घेऊन, दीर्घकालीन दृष्टीकोन ठेवून आणि बाजारातील ट्रेंड लक्षात घेऊन गुंतवणूक केल्यास फायदा होऊ शकतो.
