भाजीपाल्याचे दर कोसळले; ग्राहकांना दिलासा, शेतकऱ्यांच्या चिंतेत भर

अवकाळी पावसाच्या भीतीमुळे बाजारात भाजीपाल्याची मोठ्या प्रमाणात आवक वाढल्याने दरात लक्षणीय घसरण झाली आहे. गेल्या पंधरा दिवसांच्या तुलनेत विविध भाज्यांचे भाव सरासरी १५ ते ४० रुपयांनी खाली आले आहेत. यामुळे गृहिणींना दिलासा मिळाला असला, तरी शेतकऱ्यांसाठी ही स्थिती डोकेदुखी ठरत आहे.

राज्यात काही दिवसांपूर्वी अवकाळी पाऊस आणि वादळामुळे पिकांचे मोठे नुकसान झाले होते. विशेषतः जळगावसारख्या भागात भाजीपाला पिकांना फटका बसला. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी उरलेला माल बाजारात मोठ्या प्रमाणात आणल्याने पुरवठा वाढला आणि परिणामी दर कोसळले.

पंधरवड्यात दरात मोठी घसरण

गेल्या दोन आठवड्यांत अनेक भाज्यांच्या किमतींमध्ये लक्षणीय घट दिसून आली आहे. मिरची, कांदा, बटाटा, भेंडी, कारले, वांगी, कोथिंबीर, टोमॅटो, चवळी शेंगा आणि फुलकोबी यांसारख्या रोजच्या वापरातील भाज्या आता स्वस्त झाल्या आहेत.

पूर्वी ६० रुपये किलो असलेली भेंडी, कारले आणि वांगी आता ४० रुपयांवर आली आहेत. टोमॅटो ३० रुपयांवरून २० रुपये किलोपर्यंत खाली आला आहे. फुलकोबीचा दर तर थेट ४० वरून २० रुपयांपर्यंत घसरला आहे. कांदा आणि बटाट्याच्या दरातही घसरण झाली आहे. या दरकपातीमुळे ग्राहकांना मोठा दिलासा मिळत असून, स्वयंपाकघराचा खर्च काही प्रमाणात कमी झाला आहे.

ग्राहकांची बाजाराकडे पाठ

तरीही वाढत्या उन्हामुळे ग्राहकांची बाजारातील उपस्थिती कमी झाल्याचे चित्र आहे. अनेक गृहिणी थेट बाजारात जाण्याऐवजी गल्लीत येणाऱ्या हातगाड्यांवरून भाजीपाला खरेदी करत आहेत. यामुळे किरकोळ विक्रेत्यांनाही फटका बसत आहे. बाजारात आवक वाढली असली, तरी मागणी अपेक्षेइतकी वाढलेली नाही.

शेतकऱ्यांची वाढती अडचण

दर घसरल्यामुळे शेतकऱ्यांना मोठा आर्थिक फटका बसत आहे. उत्पादन खर्च वाढत असताना मिळणारा दर मात्र कमी झाल्याने शेतकऱ्यांचे गणित बिघडले आहे.

बीड जिल्ह्यातील अंबाजोगाई तालुक्यातील लोखंडी सावरगाव येथील शेतकरी खंडू माचवे यांनी ४० गुंठ्यांत झेंडूची लागवड केली होती. त्यांनी या पिकावर सुमारे ७० ते ८० हजार रुपये खर्च केले. उत्पादन चांगले आले असले, तरी बाजारात फुलांना फक्त १० ते २० रुपये किलो दर मिळत असल्याने खर्चही निघत नाही. त्यांना दोन ते अडीच लाख रुपयांचे उत्पन्न अपेक्षित होते. मात्र सध्याच्या दरामुळे त्यांची मोठी निराशा झाली आहे.

मागणी-पुरवठ्याचा ताळमेळ बिघडला

सण-उत्सव संपल्यानंतर फुलांची मागणी कमी झाली आहे. त्यातच बाजारात मालाची आवक वाढल्याने दर आणखी खाली आले आहेत. हा मागणी आणि पुरवठ्यातील असमतोल शेतकऱ्यांसाठी घातक ठरत आहे. भाजीपाल्याबाबतही हाच प्रकार दिसून येत आहे. एकीकडे पुरवठा वाढला आहे, तर दुसरीकडे ग्राहकांची मागणी मर्यादित राहिली आहे.

सरकारकडे मदतीची मागणी

सततच्या नैसर्गिक संकटांमुळे आणि दर घसरणीमुळे शेतकरी आर्थिक अडचणीत सापडले आहेत. त्यामुळे राज्य सरकारने तातडीने मदत करावी, अशी मागणी शेतकऱ्यांकडून होत आहे. किमान आधारभूत दर, अनुदान किंवा नुकसानभरपाईच्या माध्यमातून दिलासा देण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

पुढील काही दिवसांचा अंदाज

तज्ज्ञांच्या मते, सध्याचे दर काही दिवस स्थिर राहण्याची शक्यता आहे. बाजारातील आवक आणि हवामान यावर दरांचा पुढील कल अवलंबून राहील. जर पुरवठा कमी झाला, तर दर पुन्हा वाढू शकतात. मात्र सध्या तरी ग्राहकांसाठी ही दिलासादायक स्थिती आहे.

भाजीपाल्याचे दर घसरल्याने ग्राहकांना दिलासा मिळाला असला, तरी शेतकऱ्यांसाठी ही परिस्थिती चिंताजनक आहे. उत्पादन खर्च आणि बाजारभाव यातील तफावत वाढत चालली आहे.

शेतकऱ्यांना योग्य दर मिळण्यासाठी आणि त्यांचे नुकसान टाळण्यासाठी सरकारने तातडीने उपाययोजना करणे गरजेचे आहे. अन्यथा भविष्यात शेतीकडे पाठ फिरवण्याची वेळ येऊ शकते.

दरम्यान, स्वस्त भाजीपाल्यामुळे गृहिणींना नव्या रेसिपी करण्याची संधी मिळाली आहे, मात्र या स्वस्ताईमागील शेतकऱ्यांचे दु:ख दुर्लक्षित करता येणार नाही, हेही तितकेच खरे आहे.

read also:https://ajinkyabharat.com/2026-vaibhav-suryavanshi-jitesh-sharmala-majeshir-promise/