Basant Panchami 2026 : शुभ आणि पवित्र सणाची संपूर्ण माहिती, तारीख-मुहूर्त व 6 खास रेसिपी

Basant Panchami

Basant Panchami 2026  : तारीख, शुभ मुहूर्त, महत्त्व आणि सणासाठी ६ सोप्या पारंपरिक पाककृती

Basant Panchami  हा भारतातील एक अत्यंत आनंददायी, रंगीबेरंगी आणि सांस्कृतिकदृष्ट्या महत्त्वाचा सण मानला जातो. हा सण वसंत ऋतूच्या आगमनाचे प्रतीक असून थंडीपासून हळूहळू उबदार हवामानाकडे होणाऱ्या बदलाचे स्वागत करतो. संपूर्ण भारतभर, विशेषतः उत्तर भारतात, शाळा, महाविद्यालये, सांस्कृतिक संस्था आणि कुटुंबांमध्ये Basant Panchami  मोठ्या उत्साहात साजरी केली जाते.

Basant Panchami 2026  कधी आहे?

सन २०२६ मध्ये Basant Panchami शुक्रवार, २३ जानेवारी २०२६ रोजी साजरी केली जाणार आहे. हा दिवस ज्ञान, कला, संगीत आणि विद्या यांची अधिष्ठात्री देवी सरस्वती मातेच्या पूजेसाठी समर्पित असतो. या दिवशी देवी सरस्वतीची पूजा करून बुद्धी, एकाग्रता, सर्जनशीलता आणि यशासाठी प्रार्थना केली जाते.

Basant Panchami 2026  चे शुभ मुहूर्त

Basant Panchami चे धार्मिक व सांस्कृतिक महत्त्व

Basant Panchami ला धार्मिक तसेच ऋतूमानाशी निगडित असे दुहेरी महत्त्व आहे. या सणाचा प्रमुख रंग पिवळा मानला जातो. पिवळा रंग आनंद, उत्साह, उष्णता आणि समृद्धीचे प्रतीक आहे. या काळात शेतांमध्ये फुलणाऱ्या मोहरीच्या पिवळ्या फुलांनी संपूर्ण परिसर बहरून जातो, जे वसंत ऋतूचे सुंदर दृश्य दाखवते.

या दिवशी देवी सरस्वतीची पूजा केल्याने विद्यार्थ्यांना अभ्यासात यश, कलाकारांना सर्जनशीलता आणि संगीत, नृत्य, लेखन यांसारख्या कला क्षेत्रात प्रगती मिळते, अशी श्रद्धा आहे. अनेक घरांमध्ये लहान मुलांसाठी विद्यारंभ संस्कार केला जातो. या विधीत मुलाला पहिल्यांदा अक्षरओळख करून दिली जाते, ज्याला ज्ञानप्राप्तीची सुरुवात मानली जाते.

शेतकऱ्यांसाठीही हा दिवस महत्त्वाचा आहे. बसंत पंचमी नवीन पिकांसाठी शुभ मानली जाते. त्यामुळे हा सण नव्या सुरुवातीचे, नूतनीकरणाचे आणि आशेचे प्रतीक आहे.

Basant Panchami ला का घालतात पिवळे कपडे?

Basant Panchami ला पिवळ्या रंगाचे कपडे घालण्याची परंपरा आहे. पिवळा रंग वसंत ऋतूतील निसर्गसौंदर्याशी जोडलेला आहे. देवी सरस्वतीला देखील पिवळा रंग प्रिय असल्याचे मानले जाते. त्यामुळे पूजेसाठी पिवळी फुले, पिवळे वस्त्र आणि पिवळ्या रंगाचे नैवेद्य अर्पण केले जातात.

Basant Panchami साठी ६ पारंपरिक आणि सोप्या पाककृती

सण म्हणजे केवळ पूजा नाही तर चविष्ट पदार्थांचाही आनंद. बसंत पंचमीला विशेषतः गोड आणि पिवळ्या रंगाचे पदार्थ बनवण्याची परंपरा आहे. खाली दिलेल्या सहा पारंपरिक रेसिपी या सणासाठी अगदी योग्य आहेत.

१. बुंदी लाडू

हरभऱ्याच्या पिठापासून तयार केलेल्या छोट्या बुंद्या तुपात तळून, साखरेच्या पाकात भिजवून मऊ लाडू तयार केले जातात. हे लाडू सणाच्या थाळीत रंग आणि गोडवा दोन्ही वाढवतात.

२. मीठे चावल

साखर, तूप, केशर आणि सुकामेवा वापरून बनवलेला हा सुगंधी भात उत्तर भारतात खूप लोकप्रिय आहे. याचा सोनेरी पिवळा रंग बसंत पंचमीच्या थीमला अगदी साजेसा असतो.

३. केसरी भात (शिरा)

रवा, साखर, तूप आणि वेलचीच्या स्वादाने तयार होणारा केसरी भात हा महाराष्ट्रात विशेष आवडीचा गोड पदार्थ आहे. त्याचा तेजस्वी रंग समृद्धी आणि आनंदाचे प्रतीक मानला जातो.

४. पुरणपोळी

डाळ आणि गूळ यांच्या गोड पुरणाने भरलेली पुरणपोळी अनेक सणांमध्ये खास असते. बसंत पंचमीसारख्या शुभ दिवशी पुरणपोळी बनवणे समृद्धीचे लक्षण मानले जाते.

५. बेसन लाडू

तुपात भाजलेले बेसन, साखर आणि काजू-बदाम यांचा वापर करून बनवलेले हे लाडू साधे पण अतिशय चविष्ट असतात. देशभरात हे लाडू लोकप्रिय आहेत.

६. केसरी खीर

दूध, तांदूळ, साखर, केशर आणि वेलची घालून बनवलेली ही खीर अतिशय मऊ आणि सुगंधी असते. सणाच्या जेवणात हा पदार्थ खास आकर्षण ठरतो.

बसंत पंचमी हा केवळ धार्मिक सण नसून तो निसर्ग, ज्ञान आणि नव्या सुरुवातीचा उत्सव आहे. देवी सरस्वतीच्या आशीर्वादाने जीवनात शहाणपण, सर्जनशीलता आणि सकारात्मकता यावी, हीच या सणामागील भावना आहे. २०२६ मध्ये येणारी बसंत पंचमी आनंद, उत्साह आणि पिवळ्या रंगाच्या छटांनी प्रत्येकाच्या आयुष्यात नवे तेज घेऊन येवो, अशीच सर्वांची इच्छा आहे.

आजच्या धावपळीच्या जीवनात बसंत पंचमीसारखे सण आपल्याला थोडा विराम घेऊन ज्ञान, संस्कृती आणि निसर्गाशी पुन्हा जोडण्याची संधी देतात. शाळा आणि महाविद्यालयांमध्ये सरस्वती पूजन, सांस्कृतिक कार्यक्रम, संगीत व नृत्य सादरीकरणांमुळे या सणाला विशेष उत्साही वातावरण लाभते. पिवळ्या फुलांनी सजलेली घरे, गोड पदार्थांचा सुगंध आणि भक्तिभावाने केलेली पूजा यामुळे संपूर्ण दिवस प्रसन्नतेने भरून जातो. बसंत पंचमी आपल्याला सतत शिकत राहण्याची, सर्जनशीलतेला वाव देण्याची आणि सकारात्मक विचारांनी पुढे जाण्याची प्रेरणा देते.

read also : https://ajinkyabharat.com/vasant-panchami-2026-5-very-auspicious-remedies-to-bring-prosperity-and-happiness-in-life/

Related News