इराण युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेत खळबळ; ट्रम्प यांची लष्करात मोठी कारवाई, आर्मी चीफ रँडी जॉर्ज यांना सक्तीची निवृत्ती

इराण आणि अमेरिका यांच्यातील युद्धजन्य परिस्थिती दिवसेंदिवस चिघळत असताना, अमेरिकेच्या अंतर्गत राजकारणातही मोठी उलथापालथ होताना दिसत आहे. अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांनी थेट आपल्या लष्करावर कारवाई करत आर्मी चीफ ऑफ स्टाफ Randy George यांना पदावरून हटवल्याने मोठी खळबळ उडाली आहे.

या निर्णयामुळे अमेरिकन लष्करात अस्थिरतेचे वातावरण निर्माण झाले असून, ट्रम्प यांच्या धोरणांवर नव्याने प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे.

आर्मी चीफवर थेट कारवाई

मिळालेल्या माहितीनुसार, जनरल रँडी जॉर्ज यांना तात्काळ प्रभावाने सक्तीची निवृत्ती देण्यात आली. ही कारवाई अमेरिकेचे संरक्षण सचिव Pete Hegseth यांच्या माध्यमातून करण्यात आली असल्याचे सांगितले जात आहे. पेंटागनचे प्रवक्ते Sean Parnell यांनीही या कारवाईला दुजोरा दिला आहे.

जनरल जॉर्ज यांनी 2023 मध्ये Joe Biden यांच्या कार्यकाळात आर्मी चीफ म्हणून पदभार स्वीकारला होता. त्यामुळे पूर्वीच्या प्रशासनातील अधिकाऱ्यांवर ट्रम्प यांची नाराजी असल्याची चर्चा पुन्हा एकदा रंगली आहे.

यापूर्वीही वरिष्ठ अधिकाऱ्यांवर कारवाई

रँडी जॉर्ज यांच्याआधीही ट्रम्प यांनी अनेक वरिष्ठ अधिकाऱ्यांवर कठोर कारवाई केली आहे.

विशेषतः जॉइंट चीफ ऑफ स्टाफचे माजी चेअरमन C.Q. Brown यांनाही पदावरून हटवण्यात आले होते. या सर्व कारवायांमुळे ट्रम्प आपल्या धोरणांना विरोध करणाऱ्या अधिकाऱ्यांना लक्ष्य करत असल्याचा आरोप होत आहे.

युद्धावरून वाढता अंतर्गत विरोध

इराणविरोधातील युद्धामुळे अमेरिकेतच मोठा विरोध उफाळून आला आहे. लाखो नागरिक रस्त्यावर उतरून युद्धाच्या निर्णयाविरोधात आंदोलन करत आहेत.

अनेक लष्करी अधिकारी आणि धोरणकर्त्यांनीही ट्रम्प यांच्या युद्धखोर भूमिकेवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. काही अधिकाऱ्यांनी राजीनामे दिल्याचीही माहिती समोर आली आहे.

पेंटागनमध्ये तणावपूर्ण वातावरण

या सर्व घडामोडींमुळे पेंटागनमध्ये तणावपूर्ण वातावरण निर्माण झाले आहे. अनेक अधिकाऱ्यांमध्ये असंतोष वाढत असून, ट्रम्प यांच्या निर्णयप्रक्रियेवर नाराजी व्यक्त केली जात आहे. “गरज नसताना युद्ध ओढवून घेतले,” असा आरोप काही अधिकाऱ्यांकडून करण्यात येत आहे.

आर्थिक परिणामांवरही प्रश्न

या युद्धामुळे अमेरिकेतील महागाई वाढल्याचेही आरोप होत आहेत. ट्रम्प यांच्या टॅरिफ धोरणामुळे देशाला अपेक्षित फायदा झाला नसून, उलट आर्थिक दबाव वाढल्याचे काही तज्ज्ञांचे मत आहे. “अमेरिका फर्स्ट” या धोरणामुळे अमेरिका आंतरराष्ट्रीय स्तरावर एकटी पडत असल्याची टीका देखील केली जात आहे.

वांशिक आणि राजकीय तणाव

अमेरिकेच्या राजकारणात सध्या वांशिक आणि गटबाजीचे मुद्देही पुढे येत आहेत. युरोपियन आणि इस्त्रायली मूळ असलेल्या अधिकाऱ्यांमध्ये मतभेद वाढल्याचा आरोप करण्यात येत आहे. या पार्श्वभूमीवर लष्करातील एकोपा कमी होत असल्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

‘स्वच्छता अभियान’ की दबाव तंत्र?

ट्रम्प यांच्या या कारवायांकडे काही जण “प्रशासनातील स्वच्छता अभियान” म्हणून पाहत आहेत, तर काहींच्या मते हे दबाव टाकण्याचे तंत्र आहे. आपल्या धोरणांना विरोध करणाऱ्यांना बाजूला करण्याचा प्रयत्न ट्रम्प करत असल्याचे विश्लेषकांचे मत आहे.

ट्रम्प यांची भूमिका

ट्रम्प यांना वाटत आहे की, पूर्वीच्या सरकारने नियुक्त केलेले अधिकारी त्यांच्या धोरणांशी सहमत नाहीत. त्यामुळे प्रशासनावर पूर्ण नियंत्रण मिळवण्यासाठी ते अशा प्रकारच्या निर्णयांचा अवलंब करत आहेत. यातून ते आपली सत्ता अधिक मजबूत करण्याचा प्रयत्न करत असल्याचे दिसते.

अमेरिकन लष्करात अस्थिरता?

या सर्व घटनांमुळे अमेरिकन लष्करात अस्थिरता निर्माण झाल्याची चर्चा सुरू झाली आहे. युद्ध सुरू असताना अशा प्रकारचे अंतर्गत मतभेद आणि बदल लष्करासाठी धोकादायक ठरू शकतात, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.

इराण-अमेरिका युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर ट्रम्प यांनी घेतलेले हे निर्णय केवळ लष्करी नव्हे, तर राजकीयदृष्ट्याही महत्त्वाचे ठरत आहेत.

लष्करातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांवर केलेली कारवाई, वाढता अंतर्गत विरोध आणि आर्थिक परिणाम या सर्व बाबींमुळे अमेरिकेतील परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची बनली आहे. आगामी काळात या निर्णयांचे काय परिणाम होतात, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.