तपोवन वृक्षतोड वाद : अण्णा हजारे संतप्त, साधू–महंत आक्रमक; प्रशासनावर प्रश्नचिन्ह
नाशिकमधील तपोवन परिसरातील मोठ्या प्रमाणात वृक्षतोडीने राज्यभरात संतापाची लाट उसळली आहे. कुंभमेळ्याच्या तोंडावर नाशिक महानगरपालिकेने तब्बल 1,270 झाडांवर कुऱ्हाड चालवल्यानंतर पर्यावरणप्रेमी, स्थानिक नागरिक, मराठी कलाकार, साधू–महंत आणि आता ज्येष्ठ समाजसेवक अण्णा हजारेही या आंदोलनात उतरले आहेत. प्रशासनाचे स्पष्टीकरण असूनही हा वाद दिवसेंदिवस चिघळत चालला आहे.
अण्णा हजारे संतप्त — “साधू संत काय झाडावर राहतात का?”
तपोवन परिसरातील वृक्षतोडीवर अण्णा हजारे यांनी उघडपणे संताप व्यक्त केला. राळेगण सिद्धी येथे पत्रकारांशी बोलताना त्यांनी प्रशासन आणि सरकारवर सडकून टीका केली.
अण्णा म्हणाले :
Related News
शिंदे सेनेचा दुसरा उमेदवार – राज्यसभेत ठाकरेची विकेट काढण्याचा दमदार प्रयत्न
5 मुद्द्यांमध्ये जयंत पाटील विधानसभेत राज्यपालांच्या अभिभाषणावर नाराजी व्यक्त, मंत्रिमंडळाला घेरलं
Supriya Sule On Sharad Pawar : मोठा निर्णय? महाविकास आघाडीत ‘हायव्होल्टेज’ घडामोडी, राज्यसभेवर कोण जाणार याचा थरार
KDMC Standing Committee Chairman : महापौर पद हुकलं, आता ‘तिजोरीच्या चाव्यांसाठी’ 5 दिग्गजांची जबरदस्त लढत!
“केशव उपाध्ये प्रदेश उपाध्यक्ष बनले: भाजपच्या नवीन कार्यकारिणीत 5 मोठे बदल”
राज्यसभेसाठी पार्थ पवारचं नाव निश्चित! Rajya Sabha Election 2026 मध्ये मोठी अपडेट, नेत्यांच्या गळ्यात खासदारकीची माळ
Chikhla Village Controversy: धक्कादायक आरोप! वाघमारेंचा जरांगे पाटलांवर गंभीर हल्लाबोल, मोठी चौकशीची मागणी
Mumbai Politics 2026: मोठा धक्का की संधी? स्वीकृत नगरसेवक निवडीत ‘पॉवर गेम’ उघड – 10 जागांवर आमदारपुत्रांची एन्ट्री!
रोहित पवार भावूक : अजित पवार यांच्या शोक प्रस्तावावर सभागृहात डोळे भरले
Mukhyamantri Teerth Darshan Yojana Closed : ज्येष्ठ नागरिकांच्या स्वप्नांना धक्का
2 Big Names in Shinde Group Nominated Corporator Lottery – कोणाला मिळणार संधी? EXCLUSIVE राजकीय घडामोडी
अर्थसंकल्पीय अधिवेशन 2026 : लव्ह जिहाद विरोधी कायद्याला मिळू शकते मंजुरी
“कुंभमेळ्यासाठी येणारे साधू–संत जंगलात राहणारे असतात, पण ते काय झाडावर राहतात का? मग हजारो झाडे का तोडली? विकासाच्या नावाखाली पर्यावरणाचा नाश का?”
“राळेगणमध्ये कुणी झाडाची फांदी तोडली तरी मला वेदना होतात. झाडे तोडणे म्हणजे पृथ्वीचा जीव घेणे आहे.”
“स्वार्थी लोकं वाढत चाललीत, समाजहिताचे विचार कमी झालेत. पण अजूनही आमच्यासारखे लोक आहेत जे बलिदान करू शकतात.”
“जनता बोलेल — चले जाव!”
अण्णांचे शब्द प्रशासनासाठी गंभीर इशारा होते.
त्यांनी प्रशासनाला सुनावत म्हटले :
“आज जरी जनता शांत आहे, पण दिवस दूर नाही… लोकच म्हणतील – चले जाव!”
“जनता मालक आहे आणि सरकार सेवक. मालकाच्या हक्कांवर अतिक्रमण करणे चुकीचे आहे.”
हे वक्तव्य सोशल मीडियावर प्रचंड व्हायरल झाले असून लोकांनी मोठ्या प्रमाणात त्याला पाठिंबा दिला आहे.
नेमकी झाडतोड का? प्रशासनाचे स्पष्टीकरण
नाशिक महानगरपालिकेने दिलेल्या माहितीनुसार :
आगामी सिंहस्थ कुंभमेळा 2027 साठी पायाभूत सुविधा उभारल्या जात आहेत.
4 नवीन मलनिस्सारण केंद्रे (STP – Sewage Treatment Plant) उभारण्यासाठी जागेची आवश्यकता होती.
त्या जागेत मोठ्या प्रमाणात प्रौढ झाडे असल्याने त्यांची तोड अपरिहार्य ठरली.
प्रशासनाचा दावा :
“जितकी झाडे तोडली तितक्यापेक्षा अनेक पटींनी अधिक झाडे नवीन ठिकाणी लावली आहेत.”
“विकासकामासाठी काही निर्णय कठोर असतात.”
परंतु पर्यावरणप्रेमींनी हा दावा फेटाळला आहे.
साधू–महंत संतप्त — “मंदिरांना नोटीस म्हणजे नेमकं काय चाललंय?”
तपोवनात अनेक मंदिरांना अलीकडेच मनपाकडून नोटीस पाठवण्यात आली होती. कारण म्हणून रस्ता रुंदीकरण आणि विकासकामे देण्यात आली. यामुळे साधू–महंतांमध्ये असंतोष वाढला.
महंत राम स्नेहीदास महाराज म्हणाले
“कुंभमेळ्यात साधू–महंत कुठे राहणार? मंदिरांनाच नोटिसा? हे कोणते राजकारण आहे?”
“एकीकडे राम मंदिर बांधण्यासाठी मशिद पाडली, आणि इथे मंदिरांनाच नोटीस? हे समजण्यापलीकडचे आहे.”
नंतर प्रशासनाने “चुकून नोटीस गेली” असे सांगत सारवासारव करण्याचा प्रयत्न केला. पण साधूंनी याला सरळसरळ धाब्यावर बसवण्याचा प्रयत्न म्हणत प्रशासनावर टीका केली.
पर्यावरणप्रेमींनी उघड केला ‘फाशी डोंगर’ घोटाळा
वृक्षतोडीच्या प्रतिकार म्हणून मनपाने जाहीर केले की :
फाशीचा डोंगर (Phashi Hill) येथे 7300 झाडे लावली.
यासाठी 75 लाख रुपये खर्च केले.
परंतु वास्तविकता वेगळीच असल्याचे पर्यावरणवाद्यांनी सांगितले.
पर्यावरणवाद्यांचा आरोप :
वृक्षलागवड शास्त्रोक्त पद्धतीने केलेली नाही
70–80% रोपे वाळली आहेत
पाणीपुरवठ्याची योग्य व्यवस्था नाही
माती आणि खडकाळ भागात लावलेली रोपे टिकणारी नाहीत
फक्त दावा केला, प्रत्यक्षात फसवणूक
यामुळे मनपावर “कागदी वृक्षलागवड” केल्याचा आरोप होत आहे.
स्थानिक नागरिक आणि मराठी कलाकार रस्त्यावर
या वृक्षतोडीविरोधात नागरिक, विद्यार्थी, पर्यावरण संस्था आणि मराठी कलाकार यांनी मिळून मोठे आंदोलन केले. अनेक कलाकारांनी तपोवन परिसरात येऊन मानव साखळी केली, झाडांना धरून आंदोलन केले आणि “तपोवन वाचवा” अशी मागणी केली.
सोशल मीडियावर #SaveTapovan हा हॅशटॅग ट्रेंड झाला.
नाशिकची ओळख – तपोवन परिसराचा ऐतिहासिक आणि धार्मिक महत्व
तपोवन हे केवळ झाडे असणारे जंगल नाही; ते नाशिकचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक प्रतीक आहे.
रामायणकाळात येथेच राम–लक्ष्मण–सीता यांचे वास्तव्य मानले जाते
शुर्पणखेची घटना याच परिसरात झाल्याचा उल्लेख
लक्ष्मीनारायण, साक्षी गोपाळ, शुर्पणखा अशी अनेक प्राचीन मंदिरे
साधू–महंतांची वस्ती, आश्रम
नर्मदा–कावेरी संगमासारखा महत्वाचा धार्मिक पट्टा
अशा पवित्र परिसरातील वृक्षतोड स्थानिकांच्या भावनांना चीड आणणारी ठरली.
झाडतोडीमुळे कोणते धोके? तज्ज्ञांची चेतावणी
पर्यावरण तज्ज्ञांचे स्पष्ट मत :
नाशिक शहरातील तापमान आणखी वाढेल
परिसरातील ऑक्सिजन घटेल
भूजल पातळी कमी होईल
प्राणी–पक्षी स्थलांतर करतील
धार्मिक पर्यटनावर परिणाम होईल
कुंभमेळ्यात गर्दी व प्रदूषणामुळे अधिक समस्यादेखील वाढतील
तज्ज्ञांनी सूचवले होते की झाडे टाळून प्रकल्पाचे डिझाइन करावे, परंतु प्रशासनाने त्याला नकार दिला.
राजकीय प्रतिक्रिया — टीका आणि प्रतिटिका
विरोधकांनी सरकारला प्रश्न विचारले :
“झाडतोड कोणाच्या आदेशावर झाली?”
“STP साठी हीच जागा का निवडली?”
“पर्यावरण अहवाल कुठे आहे?”
“नवीन कुंभ प्रकल्पाचा पारदर्शक आराखडा कुठे?”
सरकारचा दावा मात्र कायम :
“विकासकामे आवश्यक आहेत.”
“झाडे अधिक संख्येने लावली जातील.”
पुढे काय?
नागरिक–पर्यावरण संघटना आता या प्रकरणी उच्च न्यायालयात जाण्याच्या तयारीत आहेत.
अण्णा हजारे यांच्यामुळे या आंदोलनाला अधिक बळ मिळाले असून आगामी काळात हा मुद्दा राज्यव्यापी आंदोलनात रूपांतरित होण्याची शक्यता आहे.
तपोवन परिसरातील झाडतोड हा केवळ “विकास विरुद्ध पर्यावरण” हा वाद नाही; तो एक भावनिक, धार्मिक आणि सामाजिक संघर्ष बनला आहे.
प्रशासन विकासाचे कारण देत आहे
नागरिक वाचवण्याची मागणी करत आहेत
साधू–महंत संतापले आहेत
अण्णा हजारे मैदानात उतरले आहेत
आता पुढील काही दिवसांत हा वाद कोणत्या दिशेने जातो याकडे संपूर्ण महाराष्ट्राचे लक्ष लागले आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/women-should-do-only-6-things-before-sleeping-according-to-the-scriptures/
