US Tariff On India : अमेरिकेचा टॅरिफ निर्णय, पाकिस्तान-बांग्लादेशसाठी झटका; भारताला मोठा फायदा
भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापाराच्या दृष्टीने एक मोठा बदल घडला आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारतावर लावलेला टॅरिफ मोठ्या प्रमाणात कमी करण्याचा निर्णय घेतला आहे. याआधी भारतावर 50 टक्के टॅरिफ लागू होता; आता हा थेट 18 टक्क्यांवर आणण्यात आला आहे. या निर्णयामुळे भारतासाठी नव्या व्यापार संधी उघडल्या आहेत आणि पाकिस्तान, बांग्लादेश तसेच चीनसाठी याचा अप्रत्यक्ष झटका ठरण्याची शक्यता आहे.
टॅरिफ म्हणजेच वस्तूवर लादलेली कर किंवा शुल्क, व्यापारावर मोठा प्रभाव टाकते. यामुळे देशातील निर्यातदारांना बाजारपेठेत स्पर्धात्मक किंमत देणे कठीण होते, तर आयातदारांसाठीही वस्तू महाग होतात. भारतासारख्या इमर्जिंग मार्केटसाठी ही बाब अत्यंत महत्त्वाची आहे.
ट्रम्प-मोदी चर्चेनंतर टॅरिफ कपात
अमेरिकेसोबत भारताचे दीर्घकाळ चालत आलेले व्यापार व्यवहार आता नव्या टप्प्यावर आले आहेत.
डोनाल्ड ट्रम्प आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यात फोनवर चर्चा झाली
त्यानंतर भारतावर लागू असलेला 50 टक्क्यांचा टॅरिफ थेट 18 टक्क्यांवर आणण्यात आला
याचा अर्थ असा की, अमेरिका आता भारतीय उत्पादनांना इतर इमर्जिंग मार्केटसारख्या देशांच्या तुलनेत कमी टॅरिफवर प्रवेश देणार आहे
याआधी अमेरिकेने भारतावर 25 टक्के अतिरिक्त टॅरिफ + 25 टक्के रेसिप्रोकल टॅरिफ लावला होता, ज्याचा एकूण परिणाम 50 टक्क्यांचा झाला होता. आता या निर्णयामुळे भारताच्या निर्यातदारांना मोठा फायदा होणार आहे.
पाकिस्तान, बांग्लादेश आणि चीनसाठी झटका
टॅरिफ कपातीमुळे फक्त भारताला फायदा नाही, तर पाकिस्तान, बांग्लादेश आणि चीन या देशांवर अप्रत्यक्ष दबाव निर्माण होतो.
पाकिस्तानवर अमेरिकेने अजूनही 19 टक्के टॅरिफ लावलेला आहे, जो भारतापेक्षा जरा जास्त आहे
बांग्लादेशवर भारतापेक्षा अधिक टॅरिफ लागू आहे
चीनसाठीही भारताच्या तुलनेत तुलनेने उच्च टॅरिफ लागू आहे
याचा अर्थ असा की, भारतीय उत्पादने अमेरिका बाजारात चीन, पाकिस्तान आणि बांग्लादेशच्या तुलनेत स्वस्त पडणार आहेत, ज्यामुळे भारताचा निर्यात विस्तार होण्याची शक्यता वाढते.
भारतीय उद्योगांवर परिणाम
हा टॅरिफ कपात भारताच्या विविध उद्योगांसाठी सुवर्णसंधी ठरत आहे:
ऑटो सेक्टर
भारतीय ऑटो पार्ट्स कंपन्यांसाठी अमेरिका महत्त्वाचा बाजार आहे. कमी टॅरिफमुळे अमेरिकन बाजारात स्पर्धात्मक किंमतीत उत्पादने पाठवणे शक्य होईल. याचा थेट परिणाम शेअर्सवरही दिसून येत आहे.
टेक्सटाइल उद्योग
टॅरिफ कपातीमुळे भारतीय टेक्सटाइल उत्पादकांना अमेरिका बाजारात प्रवेश सुलभ होणार आहे. यामुळे उत्पादन क्षमता वाढवण्याची आणि निर्यात वाढवण्याची संधी निर्माण झाली आहे.
इतर इमर्जिंग सेक्टर्स
कृषी उत्पादन, फार्मा, रासायनिक उद्योग आणि इलेक्ट्रॉनिक्स क्षेत्रातील कंपन्यांसाठीही हा निर्णय फायदेशीर ठरेल.
जागतिक इमर्जिंग मार्केटमध्ये भारताची स्थानिक भूमिका
टॅरिफ कमी होण्याच्या संदर्भात इमर्जिंग मार्केट्सची तुलना करता:
दक्षिण कोरिया : 15% (सर्वात कमी टॅरिफ)
भारत : 18% (दुसऱ्या क्रमांकावर)
थायलंड, फिलीपीन्स, मलेशिया, इंडोनेशिया, मेक्सिको, दक्षिण आफ्रिका, चीन, ब्राझील : 18–20%
पाकिस्तान : 19%
बांग्लादेश : भारतापेक्षा जास्त
या आकडेवारीनुसार, भारतीय वस्तूंवर अमेरिकेत सध्या सर्वात स्पर्धात्मक टॅरिफ लागू झाला आहे, जो दक्षिण कोरियानंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.
अमेरिकेच्या धोरणाचा उद्देश
ऑगस्ट महिन्यापासून भारतावर टॅरिफ लागू केला गेला होता.
ट्रम्प यांचा उद्देश भारताच्या वाढत्या व्यापारावर नियंत्रण ठेवणे आणि अमेरिकन उत्पादनांना प्राधान्य देणे हा होता
मात्र भारतावर याचा फारसा प्रतिकूल परिणाम झाला नाही
उलट, भारताने आपल्या निर्यातीत सुधारणा साधली आणि जागतिक बाजारात स्थान मजबूत केले
व्यापार वाढीची शक्यता
टॅरिफ कमी झाल्यामुळे:
भारत-अमेरिका दरम्यान व्यापार वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे
ऑटो, टेक्सटाइल, फार्मा, रसायन, कृषी उत्पादन क्षेत्रे यासाठी अमेरिकन बाजारात प्रवेश अधिक सुलभ झाला
दीर्घकालीन दृष्टीने हे भारताच्या आर्थिक विकासासाठी सकारात्मक संकेत आहे
विशेष म्हणजे, भारताचे निर्यातदार आता स्वस्त दरात अमेरिकन बाजारात आपले उत्पादन पाठवू शकतात, तर पाकिस्तान, बांग्लादेश आणि चीन तुलनेने अधिक टॅरिफचा सामना करत आहेत.
बाजार आणि गुंतवणूकदारांची प्रतिक्रिया
भारतीय शेअर बाजारावर या निर्णयाचा सकारात्मक प्रभाव दिसून आला आहे:
ऑटो, टेक्सटाइल आणि फार्मा क्षेत्रातील शेअर्समध्ये तेजी
निर्यातावर अवलंबून असलेल्या कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये खरेदीचा ओघ वाढला
गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास वाढला
तज्ज्ञांच्या मते, हा निर्णय केवळ तात्पुरता नफाच नाही, तर दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठीही सकारात्मक आहे.
तुलनात्मक विश्लेषण : इतर देश
| देश | टॅरिफ (%) | भारताच्या तुलनेत स्थिती |
|---|---|---|
| दक्षिण कोरिया | 15 | भारतापेक्षा कमी |
| भारत | 18 | दुसऱ्या क्रमांकावर |
| पाकिस्तान | 19 | भारतापेक्षा जास्त |
| बांग्लादेश | 20 | भारतापेक्षा जास्त |
| चीन | 20 | भारतापेक्षा जास्त |
या तक्त्याद्वारे स्पष्ट होते की, भारतीय निर्यातदारांसाठी अमेरिका बाजार सर्वात अनुकूल झाला आहे.
पुढील पायऱ्या
ट्रंप आणि मोदी यांच्यातील चर्चा ही व्यापार धोरणाच्या दृष्टीने महत्त्वाची टप्पा आहे:
इतर इमर्जिंग मार्केट्सशी स्पर्धात्मक पातळी मिळाली
दीर्घकालीन दृष्टीने भारतीय उद्योगांना नव्या संधी
बाजाराला विश्वास आणि स्थिरता
यामुळे भारताच्या आर्थिक धोरणासाठी या टॅरिफ कपातीचा मोठा अर्थ आहे.
अमेरिकेचा भारतावरील टॅरिफ निर्णय फक्त टॅरिफ कपात नाही, तर जागतिक आर्थिक दृष्टीने भारतासाठी सुवर्णसंधी आहे.
निर्यातदारांना फायदा
शेअर बाजाराला सकारात्मक संकेत
पाकिस्तान, बांग्लादेश आणि चीनसाठी अप्रत्यक्ष दबाव
इमर्जिंग मार्केटमध्ये भारताचे स्थान मजबूत
यामुळे येत्या काळात भारतीय व्यापार, उद्योग आणि बाजारपेठ अधिक स्पर्धात्मक व सक्षम होण्याची शक्यता आहे.
