मोठी बातमी! अमेरिकेचा भारताला हादरवणारा धक्का
ट्रम्प यांची थेट मोठी घोषणा; H-1B व्हिसावर कुऱ्हाड, हजारो भारतीयांच्या नोकऱ्या धोक्यात?
एकीकडे भारत आणि अमेरिका यांच्यात मोठ्या व्यापारी कराराबाबत चर्चा सुरू असताना, दुसरीकडे अमेरिकेकडून भारताला सातत्याने धक्क्यावर धक्के देणारे निर्णय घेतले जात असल्याचं चित्र स्पष्ट होत आहे. अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या प्रभावाखालील प्रशासनाने घेतलेल्या H-1B व्हिसासंदर्भातील कठोर निर्णयांमुळे अमेरिकेत नोकरी करणाऱ्या तसेच नोकरीच्या प्रतीक्षेत असलेल्या हजारो भारतीय नागरिकांचे भविष्य अडचणीत आले आहे.
विशेष म्हणजे, अमेरिकेच्या दूतावासातील व्हिसा मुलाखती थेट ऑक्टोबर 2027 पर्यंत पुढे ढकलण्यात आल्याची माहिती समोर आली असून, त्यामुळे अनेक भारतीय व्यावसायिक भारतातच अडकून पडले आहेत. याचा थेट परिणाम त्यांच्या अमेरिकेतील नोकऱ्यांवर होत आहे.
H-1B व्हिसा : भारतीयांसाठी जीवनरेषा
H-1B व्हिसा हा उच्च कौशल्य असलेल्या परदेशी नागरिकांसाठी अमेरिकेचा एक महत्त्वाचा कामकाजाचा व्हिसा मानला जातो. आयटी, सॉफ्टवेअर, इंजिनिअरिंग, हेल्थकेअर, डेटा सायन्स अशा क्षेत्रांमध्ये भारतीय नागरिकांचे प्रमाण सर्वाधिक आहे.
आकडेवारीनुसार,
अमेरिकेत H-1B व्हिसावर काम करणाऱ्या नागरिकांमध्ये 70 टक्क्यांहून अधिक भारतीय आहेत
जगातील कोणत्याही देशाच्या तुलनेत सर्वाधिक भारतीय व्यावसायिक अमेरिकेत कार्यरत आहेत
म्हणूनच H-1B व्हिसावरील कोणताही निर्णय भारतासाठी थेट आर्थिक आणि रोजगारविषयक धक्का ठरतो.
ट्रम्प प्रशासनाचा ‘America First’ अजेंडा
डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या राजकारणाचा केंद्रबिंदू नेहमीच “America First” हा राहिला आहे. परदेशी कामगारांऐवजी स्थानिक अमेरिकन नागरिकांना नोकऱ्या मिळाव्यात, यासाठी ट्रम्प यांनी त्यांच्या कार्यकाळात अनेक कठोर निर्णय घेतले होते.
सप्टेंबर 2025 मध्ये ट्रम्प प्रशासनाच्या प्रभावाखाली H-1B व्हिसा धोरणात बदल करण्यास सुरुवात झाली. याच काळात भारतीय व्यावसायिकांमध्ये चिंता वाढू लागली होती.
व्हिसा मुलाखती थेट 2027 पर्यंत पुढे
सुरुवातीला,
डिसेंबर 2025 मध्ये अमेरिकन प्रशासनाने जाहीर केलं होतं की
अमेरिकेच्या दूतावासातील व्हिसा मुलाखती मार्च 2026 पर्यंत पुढे ढकलण्यात येतील
या निर्णयामुळे अनेक जण तात्पुरत्या स्वरूपात थांबले. मात्र आता, ट्रम्प प्रशासनाने आपला निर्णय पुन्हा बदलत
ही मुदत थेट ऑक्टोबर 2027 पर्यंत वाढवली आहे.
याचा सर्वात मोठा फटका बसला आहे तो
अमेरिकन कंपन्यांकडून जॉब ऑफर मिळालेल्या
व्हिसा रिन्युअलसाठी भारतात आलेल्या
आणि पुन्हा अमेरिकेत परतण्याच्या प्रतीक्षेत असलेल्या भारतीयांना
भारतात अडकले… नोकऱ्या धोक्यात
व्हिसा मुलाखती लांबल्यामुळे अनेक भारतीय नागरिक सध्या भारतामध्येच अडकून पडले आहेत. अमेरिकन कंपन्यांना प्रत्यक्ष कामासाठी कर्मचारी उपलब्ध नसल्यामुळे, काही कंपन्यांनी कर्मचाऱ्यांच्या नोकऱ्या होल्डवर ठेवण्यास किंवा रद्द करण्यास सुरुवात केली आहे.
विशेषतः आयटी क्षेत्रात याचा मोठा फटका बसत आहे. वर्क फ्रॉम इंडिया हा पर्याय सर्व कंपन्यांना शक्य नसल्यामुळे भारतीय कर्मचाऱ्यांवर नोकरी गमावण्याची वेळ येण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
H-1B व्हिसा शुल्कात मोठी वाढ
व्हिसा धोरणातील बदलांबरोबरच ट्रम्प प्रशासनाने H-1B व्हिसाच्या शुल्कात मोठी वाढ करण्याचा निर्णय घेतला होता.
आधीच महाग असलेला व्हिसा
आता आणखी खर्चिक झाल्यामुळे
नवीन उमेदवारांसाठी अमेरिकेत नोकरी करणं अत्यंत कठीण बनलं आहे.
याचा थेट परिणाम
नव्याने अमेरिकेत जाण्याची इच्छा असलेल्या
मध्यमवर्गीय भारतीय तरुणांवर झाला आहे.
सोशल मीडिया तपासणी : नवी डोकेदुखी
यात आणखी एक महत्त्वाची बाब म्हणजे नवीन व्हिसा अर्जदारांच्या सोशल मीडिया अकाउंट्सची कसून तपासणी करण्याचा निर्णय. अमेरिकन प्रशासनाकडून स्पष्ट करण्यात आलं आहे की,
जर सोशल मीडियावर
अमेरिकेविरोधातील, सरकारविरोधातील किंवा धोरणविरोधातील
एक जरी पोस्ट आढळली
तर संबंधित व्यक्तीचा व्हिसा रद्द होऊ शकतो.
या निर्णयामुळे अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा मुद्दाही चर्चेत आला आहे.
व्यापारी डीलवर चर्चा… पण निर्णय मात्र कठोर
विशेष म्हणजे, या सर्व घडामोडी अशा वेळी घडत आहेत, जेव्हा भारत आणि अमेरिका यांच्यात मोठ्या व्यापारी कराराबाबत (Trade Deal) चर्चा सुरू आहे.
संरक्षण
तंत्रज्ञान
ऊर्जा
आयात-निर्यात
या क्षेत्रांमध्ये सहकार्य वाढवण्याबाबत बोलणी सुरू असताना, दुसरीकडे अमेरिका भारतासाठी अडचणी वाढवणारे निर्णय घेत असल्याचं चित्र आहे.
भारत सरकारची भूमिका काय?
या संपूर्ण प्रकरणावर भारत सरकारकडून अद्याप ठोस प्रतिक्रिया आलेली नाही. मात्र सूत्रांच्या माहितीनुसार, भारत सरकार अमेरिकेशी राजनैतिक पातळीवर चर्चा करण्याच्या तयारीत आहे. H-1B व्हिसाचा मुद्दा हा फक्त रोजगाराचा नाही, तर भारत-अमेरिका संबंधांचा महत्त्वाचा दुवा मानला जातो.
भारतीयांसाठी चिंता, अनिश्चिततेचं वातावरण
व्हिसा मुलाखती लांबणीवर, शुल्कवाढ, सोशल मीडिया तपासणी या सगळ्यामुळे अमेरिकेत काम करणाऱ्या भारतीयांमध्ये भीती आणि अनिश्चिततेचं वातावरण निर्माण झालं आहे. काही जण पर्यायी देशांचा विचार करत आहेत, तर काही जण भारतातच स्थायिक होण्याचा निर्णय घेत आहेत.
पुढे काय?
व्हिसा धोरणात आणखी कडकपणा येणार का?
भारत-अमेरिका व्यापारी करारावर याचा परिणाम होणार का?
भारतीय व्यावसायिकांसाठी दिलासा मिळणार का?
या सगळ्या प्रश्नांची उत्तरं येत्या काळात स्पष्ट होतील. मात्र सध्या तरी अमेरिकेच्या या निर्णयांनी भारताला मोठा धक्का दिला आहे, हे नक्की.
