अजित पवार विमान अपघातप्रकरणी मोठा ट्विस्ट VSR व्हेंचर्स कंपनीचे काळे कारनामे उघड
युरोपियन सुरक्षा यंत्रणेने आधीच केली होती ब्लॅकलिस्ट ‘लेव्हल 1’ नोटीस, परवाना निलंबन, तरीही उड्डाण कसे सुरू होते?
महाराष्ट्राच्या राजकारणाला हादरवून टाकणाऱ्या उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या विमान अपघाताने केवळ राज्यच नव्हे, तर संपूर्ण देश शोकसागरात बुडाला. २८ जानेवारी २०२६ रोजी बारामतीजवळ घडलेल्या या भीषण दुर्घटनेत अजित पवार यांच्यासह पाच जणांचा दुर्दैवी मृत्यू झाला. मात्र या अपघातानंतर आता या प्रकरणाने एक अत्यंत धक्कादायक आणि गंभीर वळण घेतले आहे.
ज्या VSR व्हेंचर्स या खासगी विमान कंपनीचे विमान अजित पवार वापरत होते, ती कंपनी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आधीच ब्लॅकलिस्टेड असल्याची माहिती समोर आली आहे. विशेष म्हणजे, युरोपियन युनियन एव्हिएशन सेफ्टी एजन्सी (EASA) ने या कंपनीच्या सुरक्षेवर यापूर्वीच गंभीर ताशेरे ओढले होते. तरीही ही कंपनी भारतात उड्डाण सेवा कशी पुरवत होती, यामुळे संपूर्ण विमान सुरक्षा यंत्रणाच संशयाच्या भोवऱ्यात सापडली आहे.
शोकातून संशयाकडे : अपघातामागचं भयावह वास्तव
अजित पवार यांच्या निधनानंतर सुरुवातीला ही घटना दुर्दैवी अपघात म्हणून पाहिली जात होती. मात्र जसजशी तपासाची चक्रं फिरू लागली, तसतशी अनेक धक्कादायक बाबी उघड होत गेल्या.
Related News
सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, VSR व्हेंचर्स ही कंपनी युरोपियन युनियनमध्ये ‘असुरक्षित विमान सेवा’ म्हणून ओळखली जात होती. EASA ने कंपनीला दिलेली ‘लेव्हल 1’ नोटीस ही अत्यंत गंभीर स्वरूपाची मानली जाते.
काय आहे ‘लेव्हल 1’ नोटीस?
आंतरराष्ट्रीय विमान वाहतुकीत EASA कडून दिली जाणारी ‘लेव्हल 1’ नोटीस म्हणजे प्रवाशांच्या सुरक्षिततेला थेट धोका असल्याचं स्पष्ट संकेत असतात.
या नोटीसचा अर्थ असा की
विमानाच्या तांत्रिक स्थितीत गंभीर त्रुटी
देखभाल (Maintenance) नियमांचे उल्लंघन
सुरक्षा रेकॉर्ड लपवणे किंवा सादर न करणे
अपघातानंतर सहकार्य न करणे
अशा कारणांमुळे कंपनीचे उड्डाण परवाने तात्काळ निलंबित किंवा रद्द केले जाऊ शकतात.
सप्टेंबर 2023 चा अपघात आणि पहिला इशारा
VSR व्हेंचर्सचा काळा इतिहास याआधीच सुरू झाला होता. सप्टेंबर २०२३ मध्ये मुंबईत घडलेल्या एका विमान अपघातानंतर या कंपनीकडे चौकशी करण्यात आली होती.
त्या वेळी,
कंपनीने विमानांचे मेंटेनन्स रेकॉर्ड देण्यास नकार दिला
क्रू लॉग बुक आणि तांत्रिक अहवाल लपवण्यात आले
सुरक्षा मानकांचे उल्लंघन उघड झाले
याच कारणांमुळे EASA ने कंपनीचे परवाने वर्षभरापूर्वीच निलंबित केले होते. तरीही, हीच कंपनी भारतात VIP उड्डाणे कशी करत होती, हा आता सर्वात मोठा प्रश्न ठरतो आहे.
बंदी असूनही उड्डाणे कशी सुरू होती?
तपास यंत्रणांनी उपस्थित केलेला सर्वात गंभीर मुद्दा म्हणजे “आंतरराष्ट्रीय बंदी असतानाही VSR व्हेंचर्स भारतात उड्डाणे कशी करत होती?”
तज्ज्ञांच्या मते,
नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालय (DGCA)
खासगी चार्टर उड्डाण नियमन यंत्रणा
VIP सुरक्षा व्यवस्थापन
या सर्व स्तरांवर प्रचंड निष्काळजीपणा किंवा दुर्लक्ष झाल्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
पायलट बदलाचा संशयास्पद निर्णय
या अपघातातील आणखी एक गंभीर मुद्दा म्हणजे ऐनवेळी पायलट बदलण्याचा निर्णय.
मिळालेल्या माहितीनुसार,
मूळ नियुक्त पायलट वाहतूक कोंडीत अडकले होते
त्यामुळे १५,००० तासांचा अनुभव असलेले कॅप्टन सुमित कपूर यांना घाईघाईने बोलावण्यात आले
तज्ज्ञांचा सवाल आहे
कॅप्टन कपूर यांना उड्डाणपूर्व तपासणीसाठी पुरेसा वेळ मिळाला होता का?
विमानाच्या तांत्रिक स्थितीची पूर्ण माहिती त्यांना देण्यात आली होती का?
लँडिंगदरम्यान काय चुकलं?
तपास अहवालांनुसार,
पहिल्या लँडिंगचा प्रयत्न ८:४६ वाजता अयशस्वी झाला
दुसऱ्या प्रयत्नात विमान अनस्टेबल फायनल अप्रोच मध्ये गेलं
संतुलन बिघडलं आणि विमान धावपट्टीपासून काही अंतरावर कोसळलं
विमान तज्ज्ञांच्या मते,
इंजिन निकामी होणे
फ्लॅप किंवा लँडिंग गिअर बिघाड
ऑटो-पायलट सिस्टम फेल्युअर
यापैकी एक किंवा अधिक कारणे या दुर्घटनेस जबाबदार असू शकतात.
ब्लॅक बॉक्समध्ये दडलेले उत्तर?
या अपघातानंतर केंद्र सरकारच्या AAIB (Aircraft Accident Investigation Bureau) विभागाने विमानाचा ब्लॅक बॉक्स जप्त केला आहे.
ब्लॅक बॉक्समधून
कॉकपिट व्हॉईस रेकॉर्ड
फ्लाइट डेटा
पायलट आणि ATC मधील संवाद
या सगळ्याचा सखोल अभ्यास सुरू असून, अपघाताचं नेमकं कारण याच डेटामधून स्पष्ट होणार आहे.
CID आणि केंद्र सरकारचा संयुक्त तपास
या प्रकरणाचं गांभीर्य लक्षात घेता,
महाराष्ट्र सरकारने तपास CID कडे सोपवला
केंद्र सरकार AAIB मार्फत स्वतंत्र चौकशी करत आहे
सूत्रांच्या माहितीनुसार,
VSR व्हेंचर्सच्या मालकांवर आणि वरिष्ठ अधिकाऱ्यांवर कठोर कारवाई होण्याची शक्यता आहे.
यामध्ये –
परवाने रद्द
फौजदारी गुन्हे
गैरवर्तनासाठी अटक
अशा कारवायांचा समावेश होऊ शकतो.
नेमकं काय घडलं? – अपघाताचा टाइमलाइन
२८ जानेवारी २०२६
सकाळी ८:१० – विमान मुंबईहून बारामतीकडे रवाना
८:४६ – पहिला लँडिंग प्रयत्न अयशस्वी
दुसऱ्या प्रयत्नात विमानाचे संतुलन बिघडले
धावपट्टीपासून काही अंतरावर शेतात कोसळले
जमिनीवर आदळताच भीषण स्फोट
मृतांची नावे
या दुर्घटनेत जागीच मृत्यू झालेल्यांमध्ये
अजित पवार – उपमुख्यमंत्री, महाराष्ट्र
विदीप जाधव – सुरक्षारक्षक
कॅप्टन सुमित कपूर – वैमानिक
शांभवी पाठक – सह-वैमानिक
पिंकी माळी – फ्लाईट अटेंडंट
राजकीय वर्तुळात खळबळ
अजित पवार या अपघातानंतर,
राज्यभर शोककळा
राजकीय वर्तुळात संताप
विमान सुरक्षा व्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह
विरोधी पक्षांनी सरकारकडे उच्चस्तरीय चौकशीची मागणी केली आहे.
अजित पवार अपघात की व्यवस्थेचा खून?
अजित पवार यांचा विमान अपघात आता केवळ दुर्दैवी घटना राहिलेली नाही. तो निष्काळजीपणा, दुर्लक्ष आणि नियमभंगाचा परिणाम होता का?
हा प्रश्न आता देशभर विचारला जात आहे. ब्लॅक बॉक्सचा अहवाल आणि तपास पूर्ण झाल्यानंतरच सत्य समोर येईल. तोपर्यंत, VSR व्हेंचर्सचे काळे कारनामे आणि यंत्रणांची अपयशं हा विषय केंद्रस्थानी राहणार, यात शंका नाही.
