भारतात इंधन आणि गॅस टंचाई होणार का? सरकारने स्पष्ट केला ‘प्लान बी’
इराणवर अमेरिके आणि इस्राएलने २८ फेब्रुवारी रोजी संयुक्त हल्ला केल्यानंतर जागतिक ऊर्जा बाजारात तणाव निर्माण झाला आहे. या हल्ल्यानंतर इराणने होर्मुज स्ट्रेट्सवर बंदी घातल्यामुळे तेल आणि गॅस वाहतुकीवर गंभीर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. या घटनाक्रमामुळे भारतातही इंधन आणि एलपीजीच्या टंचाईबाबत चिंता निर्माण झाली होती.
सरकारी सूत्रांनी वृत्तसंस्था एएनआयला दिलेल्या माहितीनुसार, “सध्या भारताकडे क्रुड ऑईल, पेट्रोलियम उत्पादन आणि एलपीजीच्या साठ्याची स्थिती पुरेशी चांगली आहे. होर्मुज स्ट्रेट्समधून वाहतुकीवर होणारा ताण पूर्णपणे हाताळण्यास सरकार सक्षम आहे.” असे स्पष्ट केले आहे.
होर्मुज स्ट्रेट्स बंदीचे परिणाम
इराणवर अमेरिके आणि इस्राएलच्या हल्ल्यानंतर होर्मुज स्ट्रेट्स, ज्या जागतिक तेल वाहतुकीसाठी महत्त्वाच्या आहेत, बंद करण्यात आल्या आहेत. या मार्गावरील २० टक्के जागतिक तेल वाहतूक होते, ज्यामुळे बाजारात तात्पुरती किंमत वाढ होऊ शकते, असे आंतरराष्ट्रीय अर्थतज्ज्ञांनी म्हटले आहे. भारतासाठी या मार्गाचा विशेष महत्त्व आहे कारण देशाचा मोठा भाग इंधन आणि क्रुड ऑईल यावर अवलंबून आहे.
Related News
इराणवर इस्राईल-अमेरिका हल्ल्यानंतर नेतान्याहूंची भविष्यवाणी!
विजय-त्रिशा एकत्र समारंभात; अफेयरच्या चर्चांना नवे वळण
महाराष्ट्र बजेट 2026: कर्ज काढून फटाके वाजवणारा अर्थसंकल्प, शेतकऱ्यांसाठी अपुरा धोरण
डायबिटीज असलेल्यांसाठी स्ट्रॉबेरी: आहारात समाविष्ट करता येईल का?
मुख्यमंत्री सिद्धारमयांचा मोठा निर्णय : कर्नाटकमध्ये 16 वर्षांखालील मुलांसाठी सोशल मीडिया बंद!
अमेरिका–इराण युद्ध: मध्य पूर्वेत तणाव, आज सातवा दिवस सुरू
उद्धव ठाकरेंचा शिंदे सरकारवर निशाणा: वृक्ष लागवडीपासून रस्त्यांपर्यंत सवाल
भारतात लाँच: Nothing Phone 4a आणि 4a Pro – पारदर्शक डिझाइनसह प्रीमियम फीचर्स
Realme C83 5G भारतात लॉन्च: 7000mAh बॅटरी आणि 144Hz डिस्प्लेसोबत दमदार स्मार्टफोन
फडणवीस सरकारची कर्जमाफी योजना: दोन लाखांपर्यंतच लाभ, शेतकऱ्यांना नाराजी
चहा प्यायल्यावर पोट जळजळ होते? ही सोपी ट्रिक नक्की वापरा!
सोन्याचे दर घसरले, 10 ग्रॅम सोने आता सर्वसामान्यांसाठी खरेदीयोग्य!
तरीही सरकारने तत्काळ उपाययोजना सुरू केल्या आहेत. केंद्रीय पेट्रोलियम मंत्रालयाने सांगितले की, भारताकडे सध्या पुरेशी साठा उपलब्ध आहे, तसेच रिफायनर्यांमध्ये उत्पादन वाढवून पुरवठा सुनिश्चित केला जात आहे.
रशियाकडून वाढीव आयात
सरकारी सूत्रांनी सांगितले की, २०२२ पासून भारताने रशियाकडून क्रुड ऑईल आयात करायला सुरुवात केली होती. त्यावेळी ही आयात एकूण आयातीच्या ०.२ टक्के होती, परंतु फेब्रुवारी २०२६ मध्ये ही आकडेवारी २० टक्क्यांपर्यंत पोहोचली आहे. “सध्या भारत रोज सरासरी १०४ दशलक्ष बॅरल क्रुड ऑईल रशियाकडून आयात करत आहे, ज्यामुळे होर्मुज स्ट्रेट्समधील ताणामुळे निर्माण होणाऱ्या पुरवठ्याचा तूट भरून काढता येईल,” असे सूत्रांनी सांगितले.
MRPL रिफायनरीवरील अफवा खोटी
सध्या सोशल मीडियावर MRPL रिफायनरी बंद असल्याची अफवा पसरली होती. परंतु सरकारी सूत्रांनी यावर स्पष्टतेने सांगितले की, “MRPL रिफायनरी पूर्ण कार्यरत आहे आणि इथे क्रुड ऑईल तसेच पेट्रोलियम उत्पादनाचा पुरेसा साठा आहे. सर्व एलपीजी रिफायनर्यांना उत्पादन वाढवण्याचे आदेश दिले आहेत.” यामुळे देशात एलपीजी आणि इंधन पुरवठा सुरळीत राहण्याची शक्यता अधिक आहे.
एलपीजी आयात वाढवण्याचे पाऊल
सरकारने प्लॅन बी अंतर्गत युएसगल्फ कोस्टमधून एलपीजी आयात वाढवण्याचे पाऊल उचलले आहे. जानेवारी २०२६ पासून अमेरिकेकडून एलपीजी आयात सुरू झाली आहे. यासंदर्भात नोव्हेंबर २०२५ मध्ये भारतीय PSU तेल कंपन्यांनी २०२६ साठी सुमारे २.२ MTPA एलपीजी आयात करण्याचे कंत्राटावर सह्या केल्या आहेत. त्यामुळे देशातील घरगुती आणि व्यावसायिक गरजा सुरळीतपणे भागवता येणार आहेत.
सरकारचा ‘प्लान बी’
सरकारने स्पष्ट केले की, सध्याच्या स्थितीत भारतात इंधन आणि गॅस पुरवठ्याची कोणतीही गंभीर तूट उद्भवणार नाही. तसेच, अतिरिक्त पुरवठा सुनिश्चित करण्यासाठी:
रिफायनर्यांमध्ये उत्पादन वाढवणे – MRPL, IOCL, BPCL यासारख्या रिफायनर्यांना एलपीजी आणि पेट्रोलियम उत्पादन वाढवण्याचे आदेश दिले आहेत.
रशियाकडून क्रुड ऑईल आयात वाढवणे – सध्याची आयात २० टक्क्यांवर पोहोचली आहे, जी होर्मुज स्ट्रेट्समधून येणाऱ्या पुरवठ्याचा फटका कमी करेल.
अमेरिकेकडून एलपीजी आयात सुरू करणे – US Gulf Coast मधून एलपीजी आयात सुरू झाली असून नोव्हेंबर २०२५ मध्ये कंत्राट निश्चित झाले आहे.
साठा व्यवस्थापन – देशात सध्याचा साठा पुरेसा असल्याने बाजारात अचानक तणाव निर्माण होणार नाही.
सरकारी सूत्रांनी सांगितले की, “घरेलू वापरासाठी पेट्रोलियम उत्पादन आणि एलपीजीचा पुरवठा सुरळीत ठेवणे हा सरकारचा मुख्य उद्देश आहे. तसेच कंझम्प्शन कमी करण्यासाठी जागरूकता मोहिमाही राबवली जात आहे.”
इराणवरील हल्ल्यामुळे जागतिक ऊर्जा बाजारात तणाव निर्माण झाला असला तरी, भारताने सध्याच्या परिस्थितीला तोंड देण्यासाठी अनेक उपाययोजना केल्या आहेत. रिफायनर्यांमध्ये उत्पादन वाढवणे, रशिया व अमेरिकेकडून आयात वाढवणे आणि साठा व्यवस्थापन हे मुख्य स्तंभ आहेत. त्यामुळे सध्या देशात इंधन आणि गॅस टंचाईची गंभीर समस्या उद्भवण्याची शक्यता कमी आहे.
सरकारच्या स्पष्ट उपाययोजनांमुळे नागरिकांना इंधन आणि एलपीजी पुरवठ्यात स्थिरता राहण्याची अपेक्षा आहे. होर्मुज स्ट्रेट्स बंद असल्या तरी भारताने जागतिक पुरवठा विकल्पांचा उपयोग करून आपला बाजार सुरक्षित ठेवण्याचे पाऊल उचलले आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/america-iran-war-is-a-big-economic-blow/
