मोठं संकट! अमेरिकेत ‘सरड्यांचा पाऊस’; 100 वर्षांपूर्वी घडलेल्या घटनेची आठवण पुन्हा ताजी
अमेरिकेत सध्या निसर्गाने अक्षरशः कहर केला असून, भीषण हिमवादळामुळे जनजीवन पूर्णपणे विस्कळीत झालं आहे. अनेक राज्यांमध्ये विक्रमी बर्फवृष्टी होत असून, गेल्या शंभर वर्षांत इतकी तीव्र थंडी आणि हिमवृष्टी कधीच नोंदवली गेली नव्हती, अशी माहिती हवामान विभागाने दिली आहे. या हिमवादळामुळे अमेरिकेतील रस्ते, वाहतूक व्यवस्था, विमानसेवा आणि दैनंदिन जीवन पूर्णतः ठप्प झालं आहे. अनेक ठिकाणी वाहन अपघातांची संख्या वाढली असून, आतापर्यंत दोन जणांचा मृत्यू झाल्याची अधिकृत माहिती समोर आली आहे.
या भीषण हिमवादळाचा सर्वाधिक फटका बसलेला भाग म्हणजे फ्लोरिडा. उष्ण हवामानासाठी ओळखल्या जाणाऱ्या या राज्यात साधारणपणे तापमान कधीही 0 अंश सेल्सिअसच्या खाली जात नाही. मात्र यंदा प्रथमच फ्लोरिडामध्ये तापमान मायनस डिग्रीपर्यंत घसरल्याने संपूर्ण राज्यात खळबळ उडाली आहे. अचानक आलेल्या या तीव्र थंडीने जनजीवनासोबतच नैसर्गिक परिसंस्थेलाही मोठा धक्का बसला आहे. विशेषतः थंड हवामानाशी जुळवून न घेऊ शकणाऱ्या सरड्यांच्या प्रजातींवर याचा गंभीर परिणाम झाला आहे.
तापमान अचानक घटल्याने अनेक सरडे सुन्न होऊन झाडांवरून खाली कोसळताना दिसत आहेत, ज्यामुळे नागरिकांमध्ये भीती आणि कुतूहलाचं वातावरण निर्माण झालं आहे. काही ठिकाणी हे दृश्य ‘आकाशातून सरड्यांचा पाऊस’ पडत असल्यासारखं भासत आहे. तज्ज्ञांच्या मते, ही घटना हवामान बदलांचे गंभीर परिणाम दर्शवते. तापमानातील अचानक आणि टोकाच्या बदलांमुळे जैवविविधतेचं संतुलन बिघडत असून, त्याचे परिणाम भविष्यात अधिक भयावह ठरू शकतात. त्यामुळे अशा घटनांकडे केवळ आश्चर्य म्हणून न पाहता, पर्यावरणीय इशारा म्हणून गांभीर्याने घेणं आवश्यक आहे.
फ्लोरिडा हे विविध प्रकारच्या सरड्यांसाठी प्रसिद्ध आहे. हिरवे अॅनोल, इग्वाना यांसारख्या अनेक प्रजाती येथे मोठ्या संख्येने आढळतात. मात्र थंडीमुळे हे सरडे सुन्न झाले असून, झाडांवर बसलेले सरडे अचानक खाली कोसळत आहेत. ही संख्या इतकी मोठी आहे की, अनेक ठिकाणी ‘आकाशातून सरड्यांचा पाऊस पडतोय की काय?’ असा भास नागरिकांना होत आहे. रस्ते, घरांच्या अंगणात, वाहनांवर आणि पायवाटांवर सरडे पडलेले दिसत असून, या दृश्याने नागरिकांमध्ये भीती आणि कुतूहल निर्माण झालं आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, सरडे हे थंड रक्ताचे प्राणी (Cold-blooded) असल्यामुळे तापमान अचानक कमी झाल्यास त्यांच्या शरीराची हालचाल थांबते. तापमान 5 अंश सेल्सिअसच्या खाली गेल्यावर हे प्राणी सुन्न होतात आणि झाडांवरून खाली पडतात. मात्र याचा अर्थ ते मृत असतातच असं नाही. तापमान वाढल्यानंतर अनेक सरडे पुन्हा हालचाल करू लागतात, असंही तज्ज्ञांनी स्पष्ट केलं आहे. त्यामुळे नागरिकांनी अशा सरड्यांना हात न लावण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.
100 वर्षांपूर्वी घडलं होतं तेच पुन्हा! फ्लोरिडात सरड्यांचा पाऊस, जनजीवन विस्कळीत
अमेरिकेत या घटनेमुळे 100 वर्षांपूर्वी घडलेल्या एका दुर्मिळ नैसर्गिक घटनेची आठवण पुन्हा एकदा ताजी झाली आहे. याआधीही अमेरिकेत अशाच प्रकारे तीव्र थंडीमुळे सरडे मोठ्या प्रमाणावर खाली कोसळल्याची नोंद आहे. मात्र यंदाची परिस्थिती अधिक गंभीर असल्याचं हवामान तज्ज्ञ सांगत आहेत. हवामान बदल (Climate Change) आणि अतिवृष्टी, अतिथंडी यासारख्या टोकाच्या घटनांची वाढती संख्या ही भविष्यासाठी धोक्याची घंटा असल्याचंही तज्ज्ञांचं मत आहे.
दरम्यान, या हिमवादळामुळे अमेरिकेतील अनेक विमानतळांवरील उड्डाणे रद्द करण्यात आली असून, लाखो प्रवासी अडकून पडले आहेत. अनेक भागांमध्ये वीजपुरवठा खंडित झाला असून, प्रशासनाकडून आपत्कालीन सेवा सुरू करण्यात आल्या आहेत. नागरिकांना घराबाहेर न पडण्याच्या सूचना देण्यात आल्या असून, प्रशासन परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे.
एकीकडे अमेरिकेत भीषण हिमवादळामुळे मानवी जीवनावर मोठं संकट ओढावलेलं असतानाच, दुसरीकडे निसर्गातील घडणाऱ्या या विचित्र आणि धक्कादायक बदलांनी संपूर्ण जगाचं लक्ष वेधून घेतलं आहे. फ्लोरिडासारख्या उष्ण हवामानासाठी ओळखल्या जाणाऱ्या राज्यात तापमान शून्याच्या खाली घसरल्याने निर्माण झालेली परिस्थिती केवळ मानवी जीवनासाठीच नव्हे, तर जैवविविधतेसाठीही अत्यंत धोकादायक ठरत आहे. थंडीमुळे सुन्न होऊन झाडांवरून खाली पडणारे सरडे पाहून नागरिकांमध्ये भीती, संभ्रम आणि कुतूहलाचं वातावरण निर्माण झालं आहे.
अमेरिकेत ‘सरड्यांचा पाऊस’ ही घटना ऐकायला जरी विचित्र वाटत असली, तरी ती हवामान बदलांच्या गंभीर परिणामांकडे स्पष्टपणे इशारा करणारी आहे. निसर्गातील संतुलन बिघडल्यास त्याचे परिणाम किती अनपेक्षित आणि भयावह असू शकतात, याचं हे जिवंत उदाहरण मानलं जात आहे. शास्त्रज्ञ आणि पर्यावरण तज्ज्ञांनी या घटनेमागे हवामान बदल, तापमानातील टोकाचे चढ-उतार आणि मानवी हस्तक्षेप जबाबदार असल्याचं सांगितलं आहे. भविष्यात अशा घटना अधिक तीव्र आणि वारंवार घडण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे निसर्गाशी सुसंवाद साधणं आणि पर्यावरण संवर्धनासाठी ठोस पावलं उचलणं ही काळाची गरज बनली आहे.
